II SA/Po 175/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2014r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie uznania zażalenia za nieuzasadnione postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Skarżąca C. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej (k. 171, 174, 181 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku powołała się na stan materialny i zdrowotny uniemożliwiający ponoszenie dodatkowych kosztów bez uszczerbku dla zdrowia i życia. Wskazała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł miesięcznie, utrzymuje także schorowanego i leczącego się od lipca 2011r. syna, z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że posiada dom o powierzchni [...] m² w okolicach P. Wskazała, że syn nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów, nieruchomości, gruntów czy papierów wartościowych. Nadto wskazała, że sytuacja materialna uniemożliwia ponoszenie dodatkowych kosztów. Z dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, finansowej i zdrowotnej skarżącej wynika, że skarżąca z tytułu emerytury uzyskała dochód w wysokości [...] zł. (PIT-11A za 2013r., decyzja ZUS o wysokości emerytury). Skarżąca dysponuje rachunkiem bankowym, na którym stan środków na luty 2014r wynosił [...] zł. Skarżąca poniosła koszty leków w kwocie [...] zł w styczniu i lutym 2014r. oraz [...] zł w grudniu 2013r. (faktury). Skarżąca choruje (karty informacyjne leczenia). Nadto z zestawienia stałych wydatków związanych z opłatami za wszystkie media do domu, ubezpieczenie, paliwo, przegląd i ubezpieczenie samochodu syna, podatku od nieruchomości, leki wynika, że poniesiono [...] zł w styczniu 2014r., [...] zł w lutym 2014r., [...] zł w marcu 2014r. i [...] zł w kwietniu 2014r. (faktury za energię elektryczną na kwoty [...] zł na dwa miesiące, decyzja podatku od nieruchomości za 2014r. na kwotę [...] zł). Nadto przedłożono scany dokumentów dotyczących syna skarżącej. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem koniecznego utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez nią środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, z oświadczenia majątkowego przedstawionego przez skarżącą zawartego w treści formularza o prawo pomocy oraz z dokumentów dołączonych do akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem i go utrzymuje, dysponuje na rachunku bankowym wolnymi środkami w kwocie przekraczającej [...] zł., przekraczającej wysokość żądanej opłaty sądowej w niniejszej sprawie, a także przewidywane wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zasadą jest, że skoro skarżąca dysponuje oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami zainicjowanego przez skarżącą postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika możliwość skorzystania z jego dobrodziejstwa, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponuje wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Skarżąca nie znajduje się w takiej sytuacji, uprawniającej do uzyskania prawa pomocy chociażby w części. Zauważyć przy tym, należy, że z dołączonych dokumentów nie wynika, by wraz z synem ponosiła aktualnie wysokie koszty płatnego leczenia w kwocie [...] zł miesięcznie. Z załączonych kart informacyjnych wynika, że leczyła się publicznej służbie zdrowia, a wysokość ponoszonych kosztów za leki odbiega od zadeklarowanych [...] zł miesięcznie. Z zestawienia koniecznych kosztów utrzymania domu, samochodu syna, zakupu leków, ubezpieczenia, podatku od nieruchomości wynika, że w całości skarżąca pokrywa je z emerytury. Nadto ponoszone są jeszcze koszty napraw AGD, konserwacji, naprawy pozostałego majątku, środków czystości, butów, odzieży, sprzętu zaopatrzenia medycznego (okulary, słuchawki do uszu), a także wyżywienia rodziny i psa. Rodzina musi zatem ponosić je z innych źródeł niż tylko emerytura skarżącej. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i dokumenty dołączone do akt sądowych niniejszej sprawy, przyjąć należy, że skarżąca ma możliwości by pokryć pełne koszty niniejszego postępowania. W tym stanie rzeczy oddalić należało wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska