Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 171/26

II SA/Po 171/26 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2026-06-25

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
25 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Skomra (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2026 r. w sprawie ze skargi A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2025 r. nr, [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia A. J., utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 19 września 2025 r. [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych. Powyższe postanowienie jak wynika z jego uzasadnienia zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy. Starosta [...] postanowieniem z dnia 17 lipca 2025 r. [...] odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji ustalającego warunki zabudowy dla inwestycji pn. zmiana sposobu użytkowania części budynku magazynowego na budynek produkcyjny, przewidzianą do realizacji na terenie położonym w m. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...]) gmina [...] (rodzaj zabudowy- zabudowa produkcyjna). W uzasadnieniu Starosta wyjaśnił, iż inwestycja nie może zostać uzgodniona w sposób pozytywny. Zmiana sposobu użytkowania budynku magazynowego powstałego na użytku Br- RIII (grunty rolne zabudowane) w ramach zabudowy służącej rolnictwu na budynek produkcyjny w ramach zabudowy produkcyjnej pozbawia grunt charakteru rolniczego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Starosta [...] postanowieniem z dnia 19 lipca 2025 r. [...] ponownie odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji ustalającego warunki zabudowy powtarzając argumentację postanowienia z dnia 17 lipca 2025 r. Pismem z dnia 23 września 2025 r. A. J. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie uzupełnione następnie pismem z dnia 10 października 2025 r. Wydając wskazane na wstępie postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po przytoczeniu treści przepisów prawa w tym również art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 82, dalej: "u.o.g.r.l." - w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.) wskazał, iż w ocenie Sądu (WSA w Rzeszowie z dnia 1 lipca 2025 r. li SA/Rz 697/25) skoro do spraw wszczętych od dnia 24 września 2023 r. nie stosuję się przepisów, które odnoszą się do terenu położonego "na obszarze uzupełnienia zabudowy", to tym bardziej przepisów posługujących się tym pojęciem, w tym przepisu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie można stosować do spraw wszczętych przed utartą mocy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Organ wskazał, iż Sąd w tym wyroku stanął na stanowisku, iż stosowanie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w nowym brzmieniu byłoby równoznaczne z odebraniem stronie uprawnienia, które stwarzało "stare" brzmienie tego artykułu. Podobnie w wyroku WSA Poznaniu z dnia 24 kwietnia 2024 r. IV SA/Po 184/24 sąd wskazał, iż błędny jest pogląd SKO co do tego, że do czasu uchwalenia planu ogólnego z wyznaczonymi obszarami uzupełnienia zabudowy na gruntach chronionych I-III klasy, które nie były objęte zgodą, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p."), brak jest możliwości pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. (...) w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla inwestorów, należy zastosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujące przed dniem 24 września 2023 r. Zastosowanie takiego rozstrzygnięcia jest podyktowane obowiązkiem przestrzegania zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji wskazał, iż uzgodnienie inwestycji jest niemożliwie z uwagi brak przepisu przejściowego w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Kolegium dalej wskazało, iż w niniejszej sprawie zasadna jest odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy nawet przy przyjęciu przepisów poprzednio obowiązujących. W ocenie Kolegium planowana inwestycja nie spełnia wszystkich warunków z art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. (w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.). Inwestycja nie spełnia przesłanki z pkt 3 tj. grunty położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, 774 i 870). Należy, mieć bowiem na uwadze, iż przypadku odległości od drogi publicznej, cały obszar (grunt), którego przeznaczenie ma zostać zmienione powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej. Zgodnie przyjmuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, przepis art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. wymaga, aby to całość analizowanego gruntu podlegającego zmianie przeznaczenia na cele nierolnicze (od granicy początkowej do granicy końcowej) znajdowała się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej, a nie tylko, aby granica tych gruntów położona była w odległości 50 m od drogi publicznej. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył A. J. (zwany dalej Skarżącym) zarzucając mu naruszenie: I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 pkt 1 u.o.g.r.l. poprzez utrzymanie w mocy Postanowienia organu I instancji, mimo iż Przedmiotowa Inwestycja została zaplanowana na gruntach niewymagających uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi na zmianę przeznaczenia, 2) art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż cały obszar (grunt), którego przeznaczenie ma zostać zmienione, powinien znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej, II. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy i niezebranie całego materiału dowodowego oraz dokonanie ustaleń faktycznych w sposób dowolny, a w szczególności: a) nieustalenie, czy postanowienie organu I instancji zostało wydane w terminie, o którym mowa w art. 106 § 3 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., b) przyjęcie, że przedmiotowa Inwestycja została zaplanowana na gruntach rolnych stanowiących użytki rolne klasy I-III, podczas gdy teren Przedmiotowej Inwestycji ogranicza się do terenu objętego gruntami rolnymi oznaczonymi symbolem klasy innym niż użytki rolne klasy I-III, 2) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia Zaskarżonego postanowienia niezgodnie z wytycznymi zawartymi w tych przepisach. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia wniosku zawartego w punkcie 1 powyżej - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Ponadto Skarżący wniósł o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a to na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi Skarżący rozwinął powyższe zarzuty akcentując, iż przedmiotowa inwestycja nie wymaga odrolnienia gdyż budynek znajduje się na gruntach Br dla których nie ustala się klasy bonitacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Sprawa została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., gdyż przedmiotem skargi było postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty odmawiające uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji ustalającego warunki zabudowy dla inwestycji pn. zmiana sposobu użytkowania części budynku magazynowego na budynek produkcyjny, przewidzianą do realizacji na terenie położonym w m. S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] obręb [...]) gmina [...] (rodzaj zabudowy- zabudowa produkcyjna). Podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") oraz ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 82, dalej: "u.o.g.r.l."). Zgodnie z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. W myśl zaś art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uzgodnień tych - jak stanowi art. 53 ust. 5 u.p.z.p. - dokonuje się w trybie art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli w formie postanowienia, na które zażalenie przysługuje inwestorowi. W przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. W pierwszej kolejności z uwagi na postawiony zarzut braku konieczności dokonywania uzgodnienia z uwagi na fakt, iż nie mamy do czynienia z gruntami rolnymi I-III klasy wskazać należy, że twierdzenia strony w tym zakresie nie są trafne. Nie jest sporne w sprawie, i co wynika wprost z ewidencji gruntów i budynków, iż grunt na którym znajduje się budynek, którego zmianę sposobu użytkowania planuje Skarżący, w ewidencji budynków oznaczony jest jako użytek Br-IIIa. Ponadto należy mieć na uwadze, iż zmiana budynku magazynowego na budynek produkcyjny w ramach zabudowy produkcyjnej (co wynika wprost z projektu decyzji o warunkach zabudowy), pozbawia grunt rolny charakteru rolnego, na co słusznie zwróciły uwagę organy. Tym samym podkreślić należy, iż ustawodawca przewidział szczególną ochronę dla gruntów rolnych klas I-III. Względem takich gruntów rola organu uzgadniającego sprowadza się do ustalenia spełnienia przesłanek z art. 7 u.o.g.r.l. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgodny ministra właściwego do spraw rozwoju wsi i dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l.) Ponadto przypomnieć należy, iż w myśl art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. uzgodnienie jest wymagane w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399; w skrócie: "u.g.n.") stanowi zaś, że za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z tymi unormowaniami pojęcie użytków rolnych ma charakter formalny. Należy przyjąć, że grunt jest użytkiem rolnym, gdy figuruje jako taki w ewidencji gruntów. Stanowisko takie jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 545/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Zasadność tego stanowiska potwierdza w szczególność brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 1 u.o.g.r.l., który stanowi, że gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Ponadto zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 gruntami rolnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. W tym miejscu odwołać należy się również do zapisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm., dalej "rozporządzenia egib"). Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia, użytki gruntowe wykazywane w ewidencji dzielą się na następujące grupy: 1) grunty rolne; 2) grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione; 3) grunty zabudowane i zurbanizowane; 4) grunty pod wodami; 5) tereny różne. W myśl 9 ust 1 rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 1, dzielą się na: 1) użytki rolne, do których zalicza się: a) grunty orne, oznaczone symbolem R, b) łąki trwałe, oznaczone symbolem Ł, c) pastwiska trwałe, oznaczone symbolem Ps, d) sady, oznaczone symbolem S, e) grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem Br, f) grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, oznaczone symbolem Lzr, g) grunty pod stawami, oznaczone symbolem Wsr,h) grunty pod rowami, oznaczone symbolem W; 2) nieużytki, oznaczone symbolem N. Co istotne zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia w przypadku użytków, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, w ewidencji wykazuje się także klasy bonitacyjne ustalone zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że grunty oznaczone Br stanowią nadal grunty rolne i co istotne, wbrew zarzutom skargi, grunt rolny zabudowany "Br" nie może wystąpić bez konturu klasyfikacyjnego. Wobec powyższego skoro w niniejszej sprawie działka [...] w części oznaczona jest jako użytek rolny klasy Br-IIIa, to nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z zapisami u.o.g.r.l. zmiana przeznaczenia tych gruntów na przemysłowe wymaga uzyskania zgodny na zmianę tego przeznaczenia. Sąd zaznacza, iż fakt zlokalizowania przedmiotowego magazynu na gruntach rolnych klasy RIIIa wynika również z uzasadnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Przyjęcie odmiennej wykładni powyższych przepisów mogłoby prowadzić do sytuacji gdzie inwestor zabudował by grunty rolne klasy I-III na cele produkcji rolnej, co doprowadziłoby do zmiany w ewidencji gruntów pod tymi budynkami na Br, a następnie wystąpiłby, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, o zmianę sposobu użytkowania budynku twierdząc, że grunty oznaczone symbolem Br nie wymagają odrolnienia. Tym samym doszłoby do obejścia przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez wyłączenie gruntów klasy I-III z produkcji rolnej bez uzyskania stosownej zgody. Z tych też względów stanowisko strony Skarżącej, iż grunty oznaczone symbolem Br nigdy nie wymagają uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z przytoczonymi przepisami prawa jak również z celami ustawy jakim jest ograniczenie przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Ponadto nie można podzielić stanowiska wynikającego z decyzji o warunkach zabudowy, iż skoro zmiana sposobu użytkowania budynku nie będzie wiązać się z ingerencją w grunt, to nie następuje trwałe wyłączenie z produkcji rolnej. Autor projektu decyzji o warunkach zabudowy pomija fakt, iż planowana rodzaj zabudowy to zabudowa produkcyjna, a nie np. zabudowa służąca produkcji rolniczej. Wobec ustalenia, iż w niniejszej sprawie zmiana sposobu użytkowania części budynku zlokalizowanego na użytku Br-IIIa wymaga konieczności uzyskania zgody, na zmianę przeznaczenia to w dalszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w sprawie wszczętej przed wejściem w życie ustawy o zmianie u.p.z.p., tj. przed 24 września 2023 r., należy stosować art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1688 ze zm. – dalej ustawa zmieniająca) (na takim stanowisku stoi Starosta), czy w poprzednim brzmieniu (na takim stanowisku stoi Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 – tj. u.p.z.p. – w brzmieniu dotychczasowym. Sąd w składzie orzekającym opowiada się za stanowiskiem zajętym przez Starostę, iż do spraw prowadzonych po 24 września 2023 r. należy stosować art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu wprowadzonym ustawą zmieniającą. Uzasadniając powyższe wskazać należy, iż zgodnie z art. 78 ustawy zmieniającej ustawa ta wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, a wyjątki od tej zasady wyraźnie wskazano w konkretnych punktach tego artykułu. W wyjątkach tych nie wymieniono art. 14 pkt 2 lit. a) ustawy zmieniającej, wprowadzającego nowe brzmienie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. Art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. stanowi aktualnie, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten obowiązuje w takim brzmieniu od 24 września 2023 r., tj. od wejścia w życie ustawy zmieniającej i ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis ten wymaga ustalenia czy teren inwestycji położony jest "na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". U.p.z.p. nie definiuje wprost pojęcia "obszaru uzupełnienia zabudowy". W art. 1 ust. 4 pkt 4 lit. a) tej ustawy jest mowa o tym, że w przypadku sytuowania nowej zabudowy, uwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, walorów przyrodniczych przestrzeni, efektywnego gospodarowania przestrzenią oraz walorów ekonomicznych przestrzeni następuje poprzez dążenie do planowania i lokalizowania nowej zabudowy na obszarach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443), w szczególności poprzez uzupełnianie istniejącej zabudowy. Uzupełnienie zabudowy powinno zatem zmierzać do koncentracji zabudowy, jej scalenia. Stosownie do art. 13a ust. 4 pkt 2 lit. a) u.p.z.p. w planie ogólnym można określić obszary uzupełnienia zabudowy. Art. 13m ust. 1 u.p.z.p. zawiera delegację ustawową do wydania rozporządzenia określającego sposób wyznaczania obszaru uzupełnienia zabudowy. Uwzględnić trzeba, że at. 13a i 13m u.p.z.p. zostały dodane tą samą nowelą, która zmieniła brzmienie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. Zasadnie więc organy uznały, że art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. odsyła do ustaleń planu ogólnego, który nie został jeszcze uchwalony. Nowe brzmienie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. wyklucza możliwość oceny i uwzględnienia kwestii odległości od drogi publicznej przez organy uzgadniające, niezasadnie więc Skarżący zarzuca naruszenie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r., w sytuacji gdy przepis w tym brzmieniu nie znajdował zastosowania na gruncie niniejszej sprawy. W tym miejscu warto wskazać, iż w wyroku z 16 września 2025 r., sygn. akt II OSK 2185/24, publ. w CBOSA, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, wskazując na uzasadnienie do zmiany przepisów, że jednym z podstawowych celów nowelizacji lipcowej było ograniczenie niekontrolowanemu rozlewaniu się zabudowy, w tym na grunty rolnicze klasy I-III (zob. druk sejmowy nr 3097, IX kadencja, s. 50). Jednym ze źródeł takiego negatywnego zjawiska był właśnie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Zmiana art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. skutkuje tym, że zabudowa na tych chronionych prawnie gruntach w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy została uzależniona od rozstrzygnięcia rady gminy, tj. objęcia tych gruntów obszarem uzupełnienia zabudowy. W ten sposób zachowano również spójność z ogólną zasadą wyrażoną w art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l., zgodnie z którą przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, czyli również na mocy uchwały rady gminy. NSA podkreślił, że w odniesieniu do przepisu zmieniającego art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. nie wprowadzono przepisu w sposób szczególny regulującego kwestie międzyczasowe, dlatego nowe brzmienie tego przepisu stosuje się do spraw rozstrzyganych po wejściu w życie nowelizacji lipcowej, czyli począwszy od 24 września 2023 r. Pogląd ten zaaprobował w pełni Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 listopada 2025 r. sygn. akt II OSK 146/25, publ. w CBOSA, dodając, że obszary uzupełnienia zabudowy zostaną określone w uchwalonym przez radę gminy planie ogólnym (art. 13a ust. 4 pkt 2 lit. a u.p.z.p.). Do tego czasu przeznaczenie gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I - III na cele nierolnicze i nieleśne wymaga zgody, o której mowa w art. 7 u.g.r.l. Skład orzekający podziela w całości przytoczone powyżej stanowisko. Z tych też względów w pełni podzielić należy stanowisko Starosty. Tym samym Sąd nie podzielił stanowiska reprezentowanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż sprawy dotyczące ustalenia warunków zabudowy to również sprawy dotyczące wydawanych w ich obrębie uzgodnień i w związku z tym należy stosować dotychczasowe brzmienie nie tylko u.p.z.p., ale również u.o.g.r.l.. W tym miejscu wskazać należy, iż błędna wykładnia przepisów prawa dokonana przez organ odwoławczy nie uzasadniała wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, ponieważ pomimo powyższego naruszenia organ zasadnie odmówił uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy gdyż brak jest planu ogólnego przewidującego na tym terenie obszaru uzupełnienia zabudowy. Na marginesie Sąd wskazuje, iż nawet przyjęcie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że w sprawie znajdować powinien art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. nie zmieniłby oceny, iż planowania zmiana przeznaczenia terenu z rolnego na produkcyjny wymaga uzyskania zgody ministra. Zgodnie z treścią art. 7a ust. 2a u.o.g.r.l., w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r., przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III nie wymagało uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, jeżeli grunty te spełniały łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 oraz z 2022 r. poz. 1846); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1693, 1768 i 1783). 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części. W niniejszej sprawie najistotniejszy jest warunek odległości od drogi publicznej. W świetle wykładni prezentowanej w orzecznictwie na tle przytoczonej regulacji wymóg z art. 7 ust. 2a pkt 3 u.o.g.r.l. musi być rozumiany w ten sposób, że to cały chroniony obszar, którego przeznaczenie ma zostać zmienione w wyniku uchwalenia m.p.z.p., powinien spełniać wszystkie warunki wskazane w tym przepisie, w tym znajdować się w odległości nie większej niż 50 m od drogi publicznej (por. wyroki NSA z dnia: 18 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 414/22, 23 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1069/20 i 16 lipca 2019 r. sygn. akt II OSK 2257/17 - orzeczenia dostępne jw.). W niniejszej sprawie co jednoznacznie wynika z zażalenia, a w szczególności z rzutu ekranu z Systemu Informacji Przestrzennej (str. 15 uzupełnienia zażalenia – pimo z dnia 10 października 2025 r.), tylko niewielka część działki [...] znajduje się w odległości mniejszej niż 50 m od drogi publicznej. Wskazana w zażaleniu odległość 47,7 m dotyczy odległości frontowej granicy nieruchomości od drogi publicznej, a nie odległości całej działki. Odnosząc się zaś do zarzutów braku ustalenia czy postanowienie organu I instancji zostało wydane w terminie wskazać należy, iż projekt decyzji o warunkach zabudowy wpłynął do organu dnia 11 lipca 2025 r. (UPP k. 15 akt administracyjnych). Natomiast Starosta postanowienie o odmowie uzgodnienia projektu decyzji wydał i wysłał 17 lipca 2025 r., a więc niewątpliwie w terminie 2 tygoni o którym mowa w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. Ponadto należy mieć na uwadze, iż wydanie i wysłanie postanowienia z dnia 19 września 2025 r. - podlegającego kontroli w niniejszej sprawie - nastąpiło przed upływem 2 tygodni od dnia doręczenia postanowienia kasacyjnego Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2025 r., co miało miejsce dnia 8 września 2025 r. Tym samym z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zostały dochowane terminy na dokonanie uzgodnień. Natomiast sam brak stosownego omówienia w zaskarżonym postanowieniu, w szczególności gdy strona nie podnosiła takiego zarzutu, nie może uzasadniać jego wyeliminowania z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 lutego 2026
Symbol z opisem
6155 Uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Arkadiusz Skomra /przewodniczący sprawozdawca/ Robert Talaga Sebastian Michalski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny