II SA/Po 169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. wniosku J. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Wnosząc skargę na wskazane w rubrum postanowienie Inspektora Nadzoru Budowlanego, J. K. (zwany dalej "Skarżącym"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, jak i poprzedzającego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2020 r. Wymienionymi postanowieniami nałożono na skarżącego obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych elementów konstrukcyjnych dachu i stropu drewnianego budynku gospodarczego, wybudowanego na nieruchomości, której skarżący jest właścicielem. Pełnomocnik Skarżącego podkreślił, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Wskazał, że ekspertyza kosztuje oraz, że nakazem jej wykonania powinien być objęty cały budynek, a nie tylko część budynku. Nakaz wykonania kilku ekspertyz technicznych – dla każdej części budynku oddzielnie jak organ w tym przypadku przyjął, nie może być karż dla inwestora, który tak odczytuje ów nakaz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonej aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Ochrona tymczasowa służy zabezpieczeniu strony przed skutkami bezpośrednio związanymi z wykonaniem zaskarżonego postanowienia, których odwrócenie byłoby utrudnione w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Chodzi o taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 2354/19, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia spoczywa na wnioskodawcy. Jest to podyktowane użyciem przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostrego – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki." Przesłanki zastosowania tej instytucji każdorazowo wymagają konkretyzacji w świetle stanu faktycznego i prawnego danej sprawy. Samo żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub powołanie się przez wnioskodawcę na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia uczynienia zadość temu żądaniu. Innymi słowy, dokonywana przez Sąd ocena wystąpienia w określonym przypadku przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku, która powinna być spójna i odnosząca się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Zatem w celu wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenie skutków, wnioskodawca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających stwierdzić, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne. Zasadą jest bowiem wykonalność rozstrzygnięć ostatecznych w administracyjnym toku postępowania (brak suspensywności). Strona domagająca się wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego powinna należycie umotywować swoje żądanie. Przez umotywowanie trzeba rozumieć także poparcie dowodami. W opinii Sądu okoliczności sprawy nie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Pełnomocnik Skarżącego w żaden sposób nie uzasadnił, jak wykonanie tego aktu wpłynie na sytuację Skarżącego. Nie ulega wątpliwości, że konieczność sporządzenia profesjonalnej ekspertyzy wiąże się z kosztami. Należy jednak pamiętać o brzmieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym przepisie jest mowa o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowaniu trudnych do odwrócenia skutków. Zbędność kosztów, na które zwraca uwagę pełnomocnik, nie jest tożsama ze znaczną szkodą w świetle niniejszej sprawy. Wskazanie, iż rzeczywiście tak mogłoby być, obliguje pełnomocnika do wykazania wpływu obowiązku poniesienia tych kosztów na sytuację majątkową Skarżącego, która winna być trudna. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stawia wymóg groźby wyrządzenia znacznej szkody, a więc takiej która jest ponadnormatywna (postać kwalifikowana). Wystąpienie szkody nie jest wystarczającą przesłanką dla uznania konieczności zastosowania ochrony tymczasowej. "Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc zastosowanie ochrony tymczasowej, nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed skutkami bezpośrednio związanymi z jej wykonaniem, których ponadto nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi." (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 691/17, CBOSA). Należy także zwrócić uwagę, że pełnomocnik Skarżącego nie wykazał zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy podkreślić także postać kwalifikowaną zaistniałych skutków. Niewątpliwość wystąpienia skutków nie wystarczy do przyznania ochrony tymczasowej. Ponieważ ciężar dowodowy w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postępowania spoczywa na Skarżącym, Sąd nie może samodzielnie poszukiwać przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Sąd ma również na uwadze, że skutki finansowe powstania ekspertyzy technicznej nie będą dla strony nieodwracalne, gdyż w razie uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia, Skarżącemu będzie przysługiwało ewentualne prawo dochodzenia zwrotu poniesionych kosztów ekspertyzy na drodze odrębnego postępowania przed sądem cywilnym. Z uwagi na niespełnienie wymagań, o których mowa we wskazanym przepisie Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak