II SA/Po 156/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/K. Witkowicz-Grochowska

Skarżąca K.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. We wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżąca argumentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Oświadczyła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnim synem. Utrzymują się jedynie z zasiłku na dziecko pobieranego w N. w wysokości [...] zł oraz alimentów od ojca dziecka w wysokości [...] zł. Skarżąca nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Wynajmuje mieszkanie w P. i ponosi z tego tytułu czynsz w wysokości [...] zł miesięcznie, prąd [...] zł, TV [...] zł, gaz [...] zł, telefon [...]zł, opłatę za przedszkole [...] zł oraz wyżywienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń alimentacyjnych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków z mocy prawa (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się bowiem wraz z synem jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej oraz alimentów na dziecko w łącznej wysokości, która z trudem pozwala na zaspokojenie wszystkich koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny. Skarżąca nie ma przy tym żadnego majątku, z którego mogłaby czerpać dodatkowe środki na utrzymanie rodziny, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało skarżącej prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić adwokata, którego osobę wyznaczy właściwy samorząd. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/K. Witkowicz-Grochowska