II SA/Po 15/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2021 r. wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie kosztów leczenia i utrzymania zwierząt postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kosztów leczenia i utrzymania zwierząt, został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Tą ostatnią decyzją organ ustalił przedmiotowe koszty na kwotę [...]zł za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] sierpnia 2020 r. i obciążył tymi kosztami właściciela zwierząt czasowo odebranych A. H. na podstawie decyzji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] i z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie został odrębnie umotywowany, jednakże skarżący jednocześnie wniósł o zwolnienie go w całości od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, wskazując na trudną sytuację finansową oraz pozbawienie możliwości zarobkowych w związku z odebraniem zwierząt. W złożonym na urzędowym formularzu wniosku z dnia [...] stycznia 2021 r. o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, które utrzymuje z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie. W ramach stałych wydatków i zobowiązań wskazał m.in. na raty kredytu – [...] zł miesięcznie, czynsz dzierżawny – [...] zł rocznie, podatek rolny – [...] zł rocznie i ubezpieczenie [...] zł rocznie. Ponadto swoje żądanie przyznania prawa pomocy motywował trudną sytuacją finansową, zobowiązaniami oraz wysokością kosztów do zapłaty wynikających z zaskarżonej decyzji, tj. [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności administracyjnej (lub też innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy), jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest zaistnienie okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a zatem okoliczności wyjątkowych. Sąd rozstrzyga w tym przedmiocie na podstawie wniosku skarżącego oraz materiału dowodowego sprawy, przy czym uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej (zob. np. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 495/04, dostępne w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest co najmniej wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nawet jeżeli nie w pełni opiera na zasadzie skargowości (por. postanowienie NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 – dostępne jw.), to jednak wciąż jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. Zdaniem Sądu, pomimo pewnych niedostatków uzasadnienia wniosku w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania powyżej przywołanego przepisu i udzielenia stronie ochrony tymczasowej. Skarżący jest na podstawie kwestionowanych decyzji w przedmiocie ustalenia kosztów utrzymania zwierząt zobowiązany do uiszczenia należności pieniężnej w znacznej wysokości, tj. [...] zł. Utrzymuje się zaś z dochodów z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł miesięcznie, a w ramach stałych wydatków i zobowiązań m.in. ma do zapłaty raty kredytu – [...] zł miesięcznie, czynsz dzierżawny – [...] zł rocznie, podatek rolny – [...] zł rocznie i ubezpieczenie [...] zł rocznie (dane ustalone na podstawie formularza PPF sygn. akt II SPP/Po [...]). Skarżący podniósł przy tym, że jego sytuacja finansowa jest trudna, gdyż w związku z odebraniem zwierząt gospodarskich został pozbawiony możliwości zarobkowych. Zdaniem Sądu w tych warunkach zostało należycie uprawdopodobnione, że wykonanie decyzji znacząco wpłynie na wielkość zasobów finansowych i materialnych pozostających skarżącemu na zaspokojenie potrzeb własnych i gospodarstwa rolnego, z którego się utrzymuje. Tym samym zdecydowanie negatywnie odbije się również na zdolności do realizacji koniecznych zobowiązań związanych z potrzebami bytowymi i prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wobec tego Sąd uznał za wykazane przez stronę wystąpienie niebezpieczeństwa spowodowania po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków majątkowych. Trzeba mieć też na uwadze, że ewentualne uwzględnienie skargi (prawomocne) spowoduje przywrócenie stanu prawnego – i w konsekwencji faktycznego – sprzed wydania decyzji administracyjnej usuniętej z obrotu prawnego. Niemniej jednak takie następcze przywrócenie stanu poprzedniego nie uwzględni w prosty sposób wszystkich negatywnych skutków wynikających z ewentualnych konsekwencji finansowych wyegzekwowania od strony kwoty blisko 130 tys. zł, a zawiązanych z ograniczeniem czy wyłączeniem możliwości regulowania bieżących zobowiązań przez skarżącego. Tego rodzaju restytucja w zasadzie ograniczałaby się bowiem do zwrotu wyegzekwowanych od skarżącego należności, a nie usunięcia negatywnych następstw związanych z utrzymaniem strony i gospodarstwa rolnego. Ponadto warto w tym miejscu podkreślić, że w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej sąd nie ocenia prawidłowości wydania zaskarżonego aktu lub innego aktu objętego wnioskiem o wstrzymanie – w aspekcie jego zgodności z prawem (udzielenie ochrony tymczasowej nie stanowi rodzaju przesądu w stosunku do sprawy głównej), ale jedynie to, czy wykonanie danego aktu jeszcze przed jego prawomocnym skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącego. Na koniec Sąd wyjaśnia, że wobec wstrzymania wykonania decyzji odwoławczej nie było podstaw do wstrzymania wykonania samej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Ż. z dnia z dnia [...] września 2020 r. Co do zasady wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego). W razie wydania decyzji na przez organ drugiej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja taka konsumuje byt prawny rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji. Stąd też orzekanie o wstrzymaniu wykonania aktu organu pierwszej instancji pozbawione jest praktycznej doniosłości. Decyzja organu I instancji, której dotyczy wniosek strony w niniejszej sprawie, została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją organu II instancji. W konsekwencji wstrzymaniu podlega ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...]. W tym stanie rzeczy Sąd podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.