II SA/Po 144/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji /-/ E. Podrazik

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. J. G. wniósł skargę na wskazaną w rubrum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. z dnia [...] września 2020 r., nr [...], którą ustalono skarżącemu z dniem [...] sierpnia 2020 r. odpłatność za pobyt matki T. G. w Domu Pomocy Społecznej w D. na kwotę [...]zł miesięcznie. W petitum skarżący wniósł m. in. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody. W uzasadnieniu skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Jego żona nie pracuje z powodu stanu zdrowia (schorzenia onkologiczne, choroba kręgosłupa). Koszty utrzymania gospodarstwa domowego to ubezpieczenie na życie w wysokości [...] zł miesięcznie, rata kredytu w wysokości [...] zł miesięcznie (do [...] r.), utrzymanie domu (rachunki za energię elektryczną, wodę, ogrzewanie) od [...] zł do [...] zł miesięcznie, wydatki na bieżące utrzymanie małżeństwa (żywność, środki czystości, odzież, obuwie) około [...] zł miesięcznie, eksploatacja samochodu skarżącego w kwocie [...]zł miesięcznie i jego żony w kwocie [...]zł miesięcznie, rehabilitacja żony w kwocie [...]zł miesięcznie, wizyty lekarskie żony w kwocie [...]zł miesięcznie. Wskazał, że rodzina potrzebuje dwóch samochodów, albowiem skarżący pracuje za granicą w odległości ok 750 km od domu i potrzebuje samochodu na dojazd do pracy. Z kolei żona skarżącego potrzebuje samochodu w szczególności w celu dojazdu do lekarza, czy do sklepu. W. koszty utrzymania bieżącego są związane z pracą skarżącego za granicą, gdzie przebywa on 3 tygodnie w miesiącu, albowiem koszty utrzymania w krajach Europy Zachodniej są wyższe niż w Polsce. Wskazane koszty utrzymania wyczerpują możliwości zarobkowe strony. Niewątpliwie obciążenie strony opłatą za pobyt w domu pomocy społecznej grozi jej znaczną szkodą w przypadku, gdy zaskarżona decyzja zostanie uchylona przez Sąd. W przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, strona z uwagi na swoją sytuację materialną zostanie do czasu rozpoznania skargi narażona na niemożność zaspokojenia usprawiedliwionych potrzeb. Strona i jej rodzina nie będzie miała środków na pokrycie własnych kosztów utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezasadny. W celu zajęcia merytorycznego stanowiska wobec żądania strony skarżącej należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Bd 32/18 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 150/14). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 1841/09). W dalszej kolejności należy zaznaczyć, że argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być odpowiednia, a więc w sposób przekonywujący pokazywać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Uwzględnienie wniosku uzależnione jest bowiem od staranności jego sporządzenia. To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które przemawiają za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji, przy czym przedstawiona argumentacja musi być spójna i odnosić się do konkretnej sytuacji wnioskodawcy. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków musi bowiem być realne, w związku z czym strona zobowiązana jest skonkretyzować rodzaj szkody grożącej jej na skutek wykonania zaskarżonego aktu. Podnieść należy, że w rozpatrywanej sprawie skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazał, z czego miałoby wynikać niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków lub niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Zauważenia wymaga, że w treści skargi skarżący nie wskazał nawet wysokości miesięcznego dochodu rodziny, ani tym bardziej nie poparł wymienionych wydatków miesięcznych stosowymi dokumentami. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną, które utrzymywanie jest z jego wynagrodzenia na pracę w wysokości [...] euro miesięcznie, co w przeliczeniu na dzień [...] sierpnia 2020 r. , tj. dzień przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, wynosiło [...] zł miesięcznie. Zgodnie z tabelą kursów średnich nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. (dostępnej na stronie Narodowego Banku Polskiego [...]) na dzień [...] marca 2021 r. jest to kwota [...]zł. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że miesięczna rata kredytu za dom wynosi [...] zł, natomiast utrzymanie domu wynosi miesięcznie [...] zł (t. III, k. 6 akt adm. do sprawy II SA/Po [...]). W aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających zadeklarowane wydatki na dom, czy też leczenie żony. Podkreślenia wymaga, że skarżący nie przedłożył do wniosku żadnych dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej oraz majątkowej, jak również nie skonkretyzował danych, wystarczająco obrazujących jego sytuację. Tymczasem aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się strona skarżąca, to ona musi uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie stosuje się art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2012 r., sygn. akt II GZ 455/12). Faktem jest, że skarżący nie był zobowiązany do załączania dokumentów, które znajdowały się w aktach administracyjnych sprawy, a które mogłyby okazać się przydatne do oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należało jednak na te dokumenty się powołać w treści wniosku i wykazać, w jaki sposób uzasadniają one spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Tymczasem skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie uczynił zadość temu obowiązkowi. Co więcej, dokumenty te nie są wystarczające do uznania, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest konieczne z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z opisanej sytuacji finansowej strony nie wynika, że konieczność zapłaty kwoty [...]zł miesięczne skutkować będzie niemożnością zaspokojenia jego podstawowych potrzeb życiowych oraz potrzeb jego rodziny, w tym nawet tych najbardziej podstawowych jak mieszkanie czy wyżywienie, jak również leczenie żony. Należy również wskazać, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14). W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a., regulującym instytucję wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, chodzi o szczególne i wyjątkowe zagrożenie, odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Sama groźba uszczuplenia finansów rodziny nie może spełniać przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem w przypadku ewentualnego oddalenia skargi przez sąd, ochrona tymczasowa wygasa, a strona skarżąca będzie zobowiązana do zapłaty kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji. Odnosząc podniesione przez skarżącego argumenty do regulacji art. 61 § 3 P.p.s.a., w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia przesłanek uprawniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Również dokumenty zgromadzone w aktach rozpoznawanej sprawy nie dają podstaw do przyjęcia, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Zobowiązanie do uiszczenia należności pieniężnych zawsze bowiem pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Ponadto podkreślić należy, że przeświadczenie strony o tym, że decyzja jest merytorycznie niesłuszna i narusza prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 358/04), wobec czego merytoryczne zarzuty skargi nie stanowią przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik