Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 139/20

Wyrok WSA w Poznaniu z 13 sierpnia 2020 r., II SA/Po 139/20

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
13 sierpnia 2020
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2019 roku poz. 341 z późn. zm.), § 10 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 roku, poz. 231 z późniejszymi zmianami), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.), odmówił E. C. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu [...] stycznia 2019 roku wpłynęło do Wydziału Komunikacji i Rozwoju Starostwa Powiatowego w [...] prawo jazdy numer [...] druk [...], wydane przez Starostę [...] E. C., zatrzymane postanowieniem Prokuratury Rejonowej w [...], sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2019 roku. Następnie w dniu [...] lipca 2019 roku do urzędu wpłynął wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku, sygn. akt II K 105/19, orzekający wobec E. C. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, a także wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2019 roku, sygn. akt IV Ka 484/19, zmieniający powyższy wyrok w ten sposób, że z zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wyłącza się pojazdy, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii B. Na poczet orzeczonego środka karnego zaliczono okres zatrzymania w/w prawa jazdy od dnia [...] grudnia 2018 roku. W konsekwencji otrzymania wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt II K [...] wraz z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] sygn. akt Ka 484/19, Starosta [...] w dniu [...] sierpnia 2019 roku wykonał orzeczony zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych wyłączając pojazdy, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii B oraz na podstawie art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, zgodnie z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2019 roku poz. 676 z późniejszymi zmianami) i cofnął uprawnienia do kierowania pojazdami według posiadanych kategorii prawa jazdy W dniu [...] września 2019 roku E. C. złożył wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii B wraz z fotografią. Starosta zauważył, że zgodnie z art. 12 ust 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Zapis art. 12 ust 2 pkt 1 ww. ustawy stanowi, iż przepis ust 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Orzeczony wobec E. C. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 4 lat, za wyjątkiem pojazdów, na które jest wymagane prawo jazdy kategorii B, obejmuje swoim zakresem również uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 i A. W ocenie organu odmowa zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w zakresie kategorii B jest w pełni uzasadniona. Taki bowiem sposób rozstrzygnięcia determinują wprost powołane przepisy prawa. W przedmiotowej sprawie przepisy ustawy o kierujących pojazdami są jednoznaczne, a podejmowane w tym zakresie rozstrzygnięcie nie ma charakteru uznaniowego. W odwołaniu od powyższej decyzji E. C. podniósł, że zgodnie z dyspozycją art. 42 § 2 Kodeksu karnego kompetencja do określenia zakresu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - wszelkich albo pojazdów określonego rodzaju - należy wyłącznie do sądu karnego. Sąd, zależnie od okoliczności konkretnej sprawy, decyduje o zakresie zakazu prowadzenia pojazdów. Organ, pozostając jedynie wykonawcą wyroku sądowego, nie może rozszerzać zakazu orzeczonego przez sąd karny na uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie większym, niż to orzeczono w wyroku karnym. Wykroczenie poza granice wyroku jest niedopuszczalne. Wobec tego należy uznać, że odmowa zwrotu (wydania) prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest posiadanie uprawnień innych niż objęte wyrokiem karnym, jest niezasadna. Strona zarzuciła, iż organ rozszerzył zakres zakazu ujętego w wyroku, czym wkroczył w kompetencje sądu powszechnego. Starosta nie miał uprawnień do tego, aby badać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki określone w przepisach ustawy do wydania prawa jazdy w zakresie uprawnień kat. B, skoro uprawnienia te nabył i nie został ich pozbawiony stosownym orzeczeniem. Wobec powyższego dokument prawa jazdy uprawniający E. C. do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B, powinien zostać mu zwrócony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dale: "SKO" lub "Kolegium"), decyzją z [...] listopada 2019 r., nr [...], utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Według zaś art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy powyższy przepis stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, AL A2 lub A. Wyjaśniono, że organ I instancji wydając decyzję odmowną w przedmiocie zwrotu prawa jazdy kategorii B związany jest - z jednej strony - prawomocnym wyrokiem orzekającym o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych wszystkich kategorii (w tym kat. A), a z drugiej strony - obowiązującym przepisem prawa, tj. art. 12 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy. Norma ta jednoznacznie wskazuje, że starosta nie może zwrócić prawa jazdy kat. B osobie, która ma zakaz prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii A. Przepis ten jest bezwzględnie obowiązujący, a jego stosowanie nie może opierać się na uznaniu administracyjnym. Decyzja odmawiająca zwrotu dokumentu prawa jazdy na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy, konkretyzuje jedynie obowiązywanie zakazu prowadzenia pojazdów uwzględniając regulacje ustawy o kierujących pojazdami. Ponadto wyjaśniono, że przepis art. 12 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami nie narusza zasady państwa prawnego, a organ działający na podstawie tego przepisu nie ingeruje w prawomocny wyrok sądu karnego. To właśnie prawomocny wyrok sądu karnego orzekający zakaz prowadzenia pojazdów leży u podstaw możliwości zastosowania art. 12 ust. 2 ww. ustawy. Adresatem tego przepisu jest organ administracji publicznej, a sfera jego stosowania nie dotyczy sprawy sankcji karnej, o której rozstrzygał sąd karny, lecz odrębnej, choć powiązanej funkcjonalnie, sprawy rozstrzygnięcia w sferze prawa administracyjnego o uprawnieniach do prowadzenia pojazdów. Sposób orzekania sądu karnego w sprawie zakazu prowadzenia pojazdów jest determinowany specyfiką sankcji karnej, która musi być bardzo ściśle powiązana z zachowaniem sprawczym. Stosowanie art. 12 ust. 2 powołanej ustawy przez organy administracji publicznej opiera się na zupełnie innych przesłankach - chodzi tu nie o sankcję, lecz o ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W opinii Kolegium, za odmową wydania prawa jazdy przemawia potrzeba ochrony użytkowników ruchu drogowego, która zadecydowała o wydaniu przez sąd karny wyroku zakazującego kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie w nim określonym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. C. zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, polegające na przyjęciu, iż powołane przepisy prawa mają zastosowanie do osób, które posiadając już uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B, wnoszą o wydanie tychże uprawnień w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, podczas gdy art. 12 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami odnoszą się do osób ubiegających się po raz pierwszy o prawo jazdy kategorii B w czasie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2019 r., utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r. w przedmiocie odmowy wydania skarżącemu prawa jazdy kategorii B. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przytoczył fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego (postanowienie z 26 lutego 2014 r. sygn. akt I KZP 29/13). Powołując się na treść art. 42 Kodeksu karnego oraz art. 182 Kodeksu karnego wykonawczego skarżący podniósł, że o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, jak również o zakresie tego zakazu orzeka wyłącznie sąd karny, a orzeczenie wydane w tej kwestii stanowi podstawę do cofnięcia określonych uprawnień przez właściwy organ. Tym samym organy orzekając o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii B, nie tylko wkroczyło w kompetencje sądu modyfikując (rozszerzając) zakres orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów, ale również pozbawiło skarżącego uprawienia do prowadzenia pojazdów de facto nie objętych zakazem. Zauważono również, że prawo jazdy kategorii B jest tego rodzaju uprawnieniem, którego uzyskanie nie jest zależne od posiadania dokumentu uprawniającego do kierowania innym pojazdem mechanicznym, a zatem cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A lub T nie powinno mieć wpływu na posiadanie prawa jazdy kategorii B. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1268 – dalej w skrócie: "u.k.p.") w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych – w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. W świetle art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A. Z uwagi na podnoszone w skardze uwagi i powoływane w niej orzeczenie sądowe sprzed 2013 r. (z jednym wyjątkiem, o czym dalej) zauważyć należy, iż art. 12 ust. 2 u.k.p. był przedmiotem nowelizacji z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2014 r., poz. 970). W jej efekcie doprecyzowano, że określone w tym przepisie ograniczenie dotyczy nie tylko wydania, ale także "zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, a nadto także "przywrócenia uprawnienia" do kierowania pojazdami. Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 1957) wynika, że proponowane zmiany mają na celu ujednolicenie stosowania przepisów ustawy o kierujących pojazdami w zakresie wydawania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 03 grudnia 2015 r. o sygn. akt I OSK 603/14 (opubl. na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nowelizacja miała na celu doprecyzowanie przepisów rodzących trudności interpretacyjne w praktyce i w orzecznictwie sądowym, w tym poprzez nadanie art. 12 ust. 2 nowego brzmienia, eliminującego wątpliwości w kwestii, czy przepis ten obejmuje swym zakresem tylko osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, czy także osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy oraz o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy określonej kategorii – czyli osoby, które stosowne uprawnienia wcześniej już posiadały. Zatem twierdzenia skarżącego, iż przepis art. 12 ust. 1pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. nie dotyczy osób, które posiadają już uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, a domagają się jedynie zwrotu zatrzymanego dokumentu prawa jazdy, jest w aktualnie obowiązującym stanie prawnym całkowicie chybione. Analizując materiał zgromadzony w sprawie Sąd uznał, iż organ I instancji, w świetle powołanych wyżej przepisów, prawidłowo odmówił E. C. zwrotu dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii B. Bezspornym jest bowiem, iż wobec skarżącego sąd karny orzekł prawomocny zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, z wyłączeniem pojazdów, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii B (wyroki Sądu Rejonowego w [...]h z dnia 18 kwietnia 2019 roku, sygn. akt II K 105/19 i Sądu Okręgowego w [...] z dnia 25 czerwca 2019 roku, sygn. akt IV Ka 484/19). Z akt sprawy wnika nadto, iż skarżącemu przysługiwały uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii: AM, A2, T, D+E, D1+E, C+E, C1+E, B+E, D1, D, C, C1, B1, A, A1, które zostały cofnięte decyzją Starosta [...] w z [...] sierpnia 2019 roku na podstawie art. 103 ust 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami, zgodnie z art. 182 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku - Kodeks karny wykonawczy. Wobec zakazu prowadzenia pojazdów kategorii A, A1 i jednoznacznego brzmienia art. 12 ust. 1pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p., brak było zatem przesłanek do uwzględnienia wniosku E. C. o zwrot prawa jazdy kategorii B. Podkreślić trzeba, że w ocenie Sądu nie doszło do wydania rozstrzygnięcia wbrew treści art. 42 Kodeksu karnego. Organy nie rozszerzyły bowiem orzeczonej wyrokiem kary (środka karnego) za popełniony czyn zabroniony, bowiem nie leży to w ich właściwości, a jedynie, na podstawie norm prawa administracyjnego, zastosowały konstrukcję przewidzianą w u.k.p., jako skutek orzeczenia przez sąd karny odpowiedniego zakazu. Organy też nie naruszyły art. 182 § 2 Kodeksu karnego wykonawczego (stanowiącego, iż "Organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu"). Obecnym przedmiotem postępowania nie jest bowiem decyzja dotycząca uprawnień (taka został wydana przez Starostę [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r.), lecz decyzja w przedmiocie odmowy zwrotu dokumentu prawa jazdy w zakresie kategorii nieobjętych orzeczonym w wyroku zakazem (por wyrok WSA w Gliwicach z 18 października 2017 r., o sygn. akt II SA/GL 578/17 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca ma prawo wiązać ze skazaniem karnym określone skutki i przepisy tego rodzaju mają zastosowanie nawet, jeśli nie orzeczono w wyroku sądowym określonego zakazu. Przyjmuje się – a rozwiązanie takie nie jest generalnie kwestionowane – że osoba skazana prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa nie może na przykład wykonywać określonego zawodu, prowadzić określonej działalności gospodarczej (np. taksówkarze w razie skazania za czyny przeciwko życiu, zdrowiu, wolności seksualnej, czy obyczajności), zasiadać w organach spółek, ewentualnie też prowadzić pojazdów mechanicznych. Nie jest to skutek wynikający bezpośrednio z orzeczenia sądowego, ale z ustawy, jako konsekwencja prawomocnego skazania. Nie ma tu mowy o rozszerzaniu zakresu orzeczonego przez sąd powszechny środka karnego, bądź o podważaniu jego orzeczenia. Nie dochodzi też do podwójnego karania, skoro odmowa zwrotu dokumentu prawa jazdy określonej kategorii ma charakter administracyjny (by prewencyjnie chronić innych uczestników ruchu), a zakaz z art. 42 K.k. ma charakter karny (sankcyjny). Są to zatem uregulowania wynikające z różnych reżimów odpowiedzialności za popełniony czyn. W ocenie Sądu wartością, która legła u podstaw wprowadzenia ograniczeń zawartych w art. 12 ust. 2 u.k.p. jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a przez to ochrona życia i zdrowia innych osób, uczestników ruchu drogowego. Osoby łamiące umyślnie przepisy i popełniające przestępstwa (art. 178a §1 K.k. ma charakter umyślny) powinny liczyć się z konsekwencjami swych czynów, nie tylko karnymi, ale również administracyjnymi (por. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z 30 listopada 2017 r. o sygn. akt II SA/Po 865/17 – dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w powołanym w skardze wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Po 1034/16, że ze względu na wartości konstytucyjne zachodzą podstawy, aby odmówić skuteczności art. 12 ust. 2 pkt 1 u.k.p. Niewątpliwie niespójności art. 12 ust. 2pkt 1 u.k.p. z regulacjami karnymi są źródłem sporu co do tego, czy przepis ten należy stosować bez wyjątków, czy z uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku sądu karnego. We wskazanym w skardze wyroku II SA/Po 1034/16 opowiedziano się za drugą z tych możliwości i przedstawiono obszerną argumentację zawierającą ocenę art. 12 ust. 2 pkt 2 i 3 u.k.p., uwzględniającą perspektywę konstytucyjną. Sąd orzekający opowiedział się jednak za dopuszczalnością jej stosowania wprost. Zdaniem obecnie orzekającego Sądu, przepis ten nie narusza zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Wyraża on ograniczenie praw kierowcy, które aktualizują się w sferze prawa administracyjnego i są konsekwencją orzeczenia przez sąd karny zakazu prowadzenia pojazdów. Konstrukcja taka nie narusza art. 2 Konstytucji, w tym także zasady proporcjonalności. Sąd oczywiście dostrzega, że pozbawienie kierowcy możliwości wydania dokumentu prawa jazdy w zakresie wskazanym w art. 12 ust. 2 pkt 1 (oraz 2 i 3) u.k.p., a więc szerszym aniżeli orzeczony zakaz prowadzenia pojazdów, rodzi pytanie o sens regulacji pozwalającej sądowi powszechnemu ograniczać zakres tego zakazu, skoro kierowca i tak nie może otrzymać zatrzymanego mu dokumentu prawa jazdy w odniesieniu do innych posiadanych kategorii uprawnień. Trudno zaprzeczyć więc, że pomiędzy art. 42 § 1 Kodeksu karnego a art. 12 ust. 2 pkt 2 (a także 2 i 3) u.k.p. zachodzi niezgodność prakseologiczna, jako że ten drugi częściowo niweczy skutki (sens) pierwszego. Owa horyzontalna niezgodność pomiędzy ustawami jest zjawiskiem niepożądanym w systemie prawa i rolą ustawodawcy jest ewentualne rozważenie jej usunięcia. Zdaniem Sądu jej istnienie nie musi jednak zawsze prowadzić do wniosku o niezgodności ustawy z Konstytucją RP. W analizowanym przypadku ustawodawca dokonując korekty art. 12 ust. 2 in fine u.k.p. (ustawą z dnia 26 czerwca 2014 r.) wyraził w sposób jednoznaczny zamiar ograniczenia, w sferze administracyjnej, możliwości wydawania dokumentu prawa jazdy osobom, które prowadząc pojazd zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji (por. art. 42 § 1 Kodeksu karnego). W ocenie Sądu wprowadzenie takiego ograniczenia nie było a priori niedopuszczalne, tym bardziej, że służy ochronie nadrzędnych wartości, takich jak życie i zdrowie ludzi uczestniczących w ruchu drogowym. Ustawodawca co prawda zbagatelizował opisany wyżej problem horyzontalnej relacji pomiędzy art. 42 § 1 Kodeksu karnego a art. 12 ust. 2 pkt 1 (a także 2 i 3) u.k.p., jednakże to ostatnie nie daje podstaw do odstąpienia od stosowania jednoznacznego przepisu u.k.p. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2017 r., I OSK 3181/15 (dostępnym na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), zauważył, że obecnie obowiązujące przepisy pozwalają na wywiedzenie tezy, iż w istocie z wyroku sądu karnego wynika dla strony bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych określonej kategorii, a pośrednio – poprzez obowiązującą organy administracji publicznej treść art. 12 ust. 2 u.k.p. – również zakaz prowadzenia pojazdów kategorii wskazanych w tym przepisie. Przedstawione wyżej stanowisko, co do oceny art. 12 ust. 2 pkt 1 (oraz także pkt 2 i 3) u.k.p. w brzmieniu ustalonym nowelizacją z dnia 26 czerwca 2014 r., jest do chwili obecnej konsekwentnie prezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki z dnia 2 grudnia 2015 r., I OSK 603/14, z dnia 23 lipca 2017 r., I OSK 2109/16, z dnia 7 kwietnia 2017 r., I OSK 2412/16, z dnia 25 października 2018 r. o sygn. akt I OSK 927/18, oraz wskazany wyżej wyrok I OSK 3181/15, - orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie sprawy Sąd uznał, że wobec prawidłowości zaskarżonej decyzji, skarga podlega oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 lutego 2020
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Danuta Rzyminiak-Owczarczak /przewodniczący sprawozdawca/ Elwira Brychcy Jan Szuma

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny