II SA/Po 136/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów; postanawia umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. B. G. wniósł skargę na decyzję Rektora Politechniki z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2020 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów. Skarga została opłacona należnym wpisem w wysokości [...] zł. Uwzględniając skargę Rektor Politechniki decyzją z [...] stycznia 2021 r., nr [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję, wyrażając jednocześnie zgodę na rejestrację skarżącego B. G. na semestr siódmy studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku Budownictwo w roku akademickim [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. skarżący złożył wniosek o zwrot kosztów sądowych z uwagi na uwzględnienie skargi przez organ. Uwzględniając ten wniosek Sąd zwrócił skarżącemu uiszczony wpis od skargi. Z nadesłanych do Sądu akt sprawy wynika, iż ww. decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r. została doręczona skarżącemu [...] stycznia 2021 r. i nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Pismem z dnia [...] marca 2021 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik Rektora Politechniki wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "P.p.s.a") Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Sytuacja taka zachodzi w przypadku skutecznego cofnięcia skargi przez skarżącego (art. 161 § 1 pkt 1) oraz w przypadku śmierci strony, kiedy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 161 § 1 pkt 2). Omawiany przepis nie ogranicza obowiązku umorzenia postępowania tylko do wskazanych wyżej sytuacji, ale nakazuje umorzenie postępowania także wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn (art. 161 § 1 pkt 3). Do takich podstaw umorzenia postępowania sądowego należy zaliczyć sytuację, kiedy organ II instancji, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnia skargę w całości i uchyla zaskarżony akt. Zgodnie z art. 54 § 3 P.p.s.a., regulującego instytucję autokontroli, organ administracji publicznej, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania. Powszechnie przyjmuje się, że celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania (lub braku działania) bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem. Autokontrola prowadzi w związku z tym do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 P.p.s.a. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za utrwalony można uznać pogląd, że warunkiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków. O ile organ nie podziela niektórych zarzutów strony wnoszącej skargę bądź też nie zamierza uwzględnić w całości wniosków zawartych w skardze, to winien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi (por. np. wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07; z dnia 20 stycznia 2011 r., II OSK 102/10; z dnia 11 maja 2011 r., II OSK 811/11 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). W niniejszej sprawie Rektor Politechniki choć nie powołał w postawie prawnej decyzji z dnia [...] stycznia 2021 r. art. 54 § 3 P.p.s.a., wskazując jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak w istocie działał w pierwszym z ww. trybów, bowiem decyzja z dnia [...] stycznia 2021 r. została wydana już po wpłynięciu przedmiotowej skargi. Organ uwzględniając skargę uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2020 r. podzielając stanowisko skarżącego, że nie ze swojej winy nie uzyskał wymaganej liczby punktów ECTS, co było warunkiem rejestracji na kolejny semestr studiów. Jednocześnie z wyjaśnień skarżącego i pełnomocnika organu wynika, iż skarżący nie wniósł skargi na to rozstrzygnięcie, co ponadto potwierdza kontrola wpływów skarg do tut. Sądu. Oznacza to, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem brak jest już przedmiotu zaskarżenia, a tym samym przedmiotu kontroli sądowej ( por. postanowienie NSA z dnia 1 czerwca 2017 r. o sygn. akt I OZ 946/17 – niepubl.). Kończąc należy wyjaśnić, że w rozpatrywanym przypadku skarżący uiścił wpis od skargi, który został mu zwrócony na jego wniosek - jeszcze przed wpłynięciem skargi do Sądu. W tych okolicznościach zbędnym było ponowne wzywanie skarżącego do uiszczenia wpisu. Jednocześnie Sąd odstąpił od zastosowania regulacji objętej art. 223 P.p.s.a., podzielając stanowisko, że w przypadku uwzględnienia skargi przez organ na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., przed przekazaniem skargi sądowi, skarżący nie ma obowiązku uiszczenia wpisu, a w postanowieniu o umorzeniu postępowania sąd nie może nakazać ściągnięcia wpisu od organu na podstawie art. 223 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. II OZ 446/14 – dostępny jw.). Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak