II SA/Po 1117/18

Dnia 18 marca 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia 1. ustanowić dla T. K. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga

Skarżący T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF argumentował, że uzyskuje rentę w wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz dochody z najmu w wysokości [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną, która uzyskuje wynagrodzenie za pracę w wysokości około [...] zł netto miesięcznie. T. K. oświadczył, że posiada dom we współwłasności o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł) oraz samochód osobowy o wartości [...] zł. Ponadto oświadczył, że łączne zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów, pożyczek to wielkość [...] zł (zaciągnięte na ratowanie zdrowia), raty kredytów stanowią sumę [...] zł miesięcznie, a koszty utrzymania mieszkania wynoszą [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca zastrzegł, że zaciąga kolejne pożyczki na ubezpieczenia i koszty leczenia w parabankach. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w myśl art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2018 r., poz. 1302), dalej jako "P.p.s.a.". Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawcy pozwala na częściowe przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa wszystkich członków rodziny prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. Możliwości płatnicze wnioskodawcy oceniane są przez pryzmat dochodów osiąganych przez wszystkich domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca z żoną wspólnie utrzymują się z renty wnioskodawcy i wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy oraz dochodu z najmu w łącznej wysokości około [...] zł netto miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że wspólnie ponoszą oni koszty obsługi kredytów i pożyczek w łącznej wysokości około [...] zł (co generuje raty miesięczne w wysokości około [...] zł) oraz koszty bieżącego utrzymania domu. Gdy brakuje środków korzystają z kolejnych pożyczek w instytucjach parabankowych. Zaznaczyć należy, że fakt ponoszenia tak wysokich kosztów spłaty zobowiązań zaciągniętych w bankach i instytucjach finansowych, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Koszty te należy bowiem traktować jako wydatki bieżące w budżecie domowym, które powinny być zaspokajane na równi z innymi wydatkami. Kredyty i pożyczki zaciągnięte przez wnioskodawcę nie mogą być traktowane priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, albowiem nie można przyjąć, że prywatne zobowiązania finansowe mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi. Posiadany majątek w postaci nieruchomości podobnie jak posiadany samochód osobowy zaspokajają przede wszystkim potrzeby mieszkaniowe rodziny, ale dodatkowo przynoszą też dochód w wysokości [...] zł. W tym względzie należy zaznaczyć, że posiadanie majątku nieruchomego, co do zasady stanowi negatywną przesłankę przyznania prawa pomocy, gdyż może stanowić przedmiot obciążenia lub dzierżawy, czy zbycia i tym samym pokryć zobowiązania wnioskodawcy i dostarczyć dodatkowych środków finansowych. W tym stanie rzeczy należy uznać, że nie wykazano w sposób wiarygodny, że z posiadanego majątku oraz uzyskiwanego dodatkowego dochodu z pożyczek, kredytów, czy limitów debetowych wnioskodawca nie ma możliwości wygospodarowania środków na należne koszty sądowe w niniejszej sprawie. W konsekwencji należy zatem odmówić zwolnienia od obowiązku poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona sytuacja finansowa wskazuje jednak, że aktualnie środki jakimi dysponuje wnioskodawca nie wystarczą na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tej części i ustanowienie radcy prawnego. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga