II SA/Po 103/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2017 r. wniosku D. C. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego; postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. C. na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego jako wniesioną po terminie. Odpis ww. postanowienia doręczono skarżącej w dniu 7 marca 2017 r. W dniu 10 marca 2017 r. (data stempla pocztowego) D. C. wniosła pismo zawierające prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazała, iż jednodniowe przekroczenie tego terminu wynikało z jego błędnego wyliczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. z 2016 r. poz. 781 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Warunkami skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są zgodnie z art. 87 P.p.s.a. brak winy w uchybieniu i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na jej brak, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz równoczesne ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, dokonanie czynności uchybionej. Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jak wynika z wniosku, skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się dopiero w chwili odebrania postanowienia o odrzuceniu jej skargi, t.j. w dniu 7 marca 2017 r. W ocenie Sądu w tym też dniu ustała przyczyna uchybienia terminu, o którym to uchybieniu skarżąca nie miała wiedzy, a tym samym złożenie w dniu 10 marca 2017 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło w siedmiodniowym terminie przewidzianym w art. 87 § 1 P.p.s.a. Niemiej Sąd stwierdził, iż skarżąca nie wykazała, aby uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że to brak winy strony jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na stronie spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje sprawy. Ponadto, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12 – dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., sygn. OZ 809/04, kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącej, a uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w terminie. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw determinuje zasadność wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Ponadto w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa, musi mieć charakter nagły. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie przykładowo należą obłożna choroba zainteresowanego, czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody, eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 399). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, iż źle obliczyła termin do wniesieni skargi. Zatem przyznała, iż uchybienie miało miejsce z jej winy. Nie wskazała przy tym na jakakolwiek obiektywną okoliczność, która uniemożliwiła jej prawidłowe ustalenie terminu końcowego do wniesienia skargi. Zauważyć należy, iż doręczona do jej rąk własnych decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. nr [...] zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika, iż skarżąca jest osobą nieporadną, nie potrafiąca odczytać właściwej treści kierowanych do niej pism. Tym samym skarżąca nie powinna mieć też jakichkolwiek trudności w ustaleniu daty rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu, dlatego Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak