II SA/Op 98/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 20 grudnia 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora postanawia 1) umorzyć postępowanie, 2) zasądzić od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego na rzecz skarżącej J. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J. M. (dalej też: strona, skarżąca, studentka) wniosła skargę sądowoadministracyjną z dnia 23 stycznia 2023 r. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 20 grudnia 2022 r., bez numeru, utrzymującą w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Opolskiego z dnia 21 listopada 2022 r., nr 0212-461-127569-1/2022, o odmowie przyznania stypendium Rektora. Z przedstawionych akt administracyjnych sprawy wynikało, że J. M. jako studentka kierunku [...], [...], wniosła o przyznanie stypendium Rektora Uniwersytetu Opolskiego w roku akademickim 2022/2023. Decyzją z 21 listopada 2022 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Opolskiego odmówiła skarżącej przyznania stypendium Rektora. Pismem z grudnia 2022 r. J. M. wniosła odwołanie, które powołaną na wstępie decyzją z 20 grudnia 2022 r. nie zostało uwzględnione. W skardze z dnia 23 stycznia 2023 r. J. M. zaskarżyła decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej zarzucając naruszenie przepisów Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Opolskiego. Domagała się uchylenia decyzji obu instancji i przyznania stypendium Rektora na rok akademicki 2022/2023 w kwocie 650 zł przez okres 9 miesięcy. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna wniosła o jej oddalenie, ewentualnie zawieszenie postępowania sądowego, gdyż - jak podniesiono – w dniu 9 marca 2023 r. Rektor Uniwersytetu Opolskiego na podstawie art. 61 § 1 i § 4 K.p.a. oraz art. 86 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. 2022 poz. 574 ze zm), dalej: ustawa, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 20 grudnia 2022 r. W toku postępowania sądowego decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r. Rektor Uniwersytetu Opolskiego, działając na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy, uchylił w całości decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 20 grudnia 2022 r. (por. decyzja złożona przez pełnomocnika organu do akt sądowych k- 66 – 68). Decyzja Rektora z dnia 12 kwietnia 2023 r. stała się ostateczna, gdyż studentka nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Rektora, ani też następnie skargi do sądu administracyjnego (por. oświadczenia stron w pismach procesowych z dnia 29 maja 2023 r. i z dnia 12 czerwca 2023 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte przez skarżącą skargą z dnia 23 stycznia 2023 r. należało umorzyć. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. 2023, poz. 259 ze zm) dalej : P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania sądowego wszczętego skargą z dnia 23 stycznia 2023 r. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 20 grudnia 2022 r. jest konsekwencją nadzwyczajnej procedury wszczętej przez Rektora na podstawie art. 86 ust. 4 ustawy w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Rektor Uniwersytetu Opolskiego wymienioną wyżej decyzją z 12 kwietnia 2023 r. uchylił decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Decyzja Rektora stała się ostateczna. W tym stanie rzeczy postępowanie ze skargi studentki stało się w toku sprawy sądowoadministracyjnej bezprzedmiotowe, z obrotu prawnego Rektor usunął bowiem przedmiot zaskarżenia czyli decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej z dnia 20 grudnia 2022 r. Doszło do zastosowania procedury nadzorczej z art. 86 ust. 4 ustawy zgodnie, z którym Rektor, w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji Stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. Rektor może działać w tym zakresie z urzędu i tak też uczynił w sprawie. W takiej sytuacji w sprawie J. M. wszczętej skargą z 23 stycznia 2023 r. nie istnieje obecnie przedmiot zaskarżenia, a sąd administracyjny nie może ponownie ocenić legalności decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej. Ponadto w sprawie ze skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej sąd administracyjny nie może poddać kontroli decyzji Rektora podjętej w trybie art. 86 ust. 4 ustawy, gdyż nie została ona zaskarżona przez stronę do WSA w Opolu. Umorzenie postępowania sądowego nie oznacza bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego o stypendium. Stan rzeczy jest taki, że Odwoławcza Komisja Stypendialna po decyzji Rektora z 12 kwietnia 2023 r. ma do rozpoznania odwołanie studentki od decyzji Komisji Stypendialnej z dnia 21 listopada 2022 r. Dlatego należało orzec jak w sentencji postanowienia, przy czym o kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 201 § 1 P.p.s.a. Uchylenie decyzji odwoławczej przez Rektora oznacza de facto, że zaskarżona przez stronę decyzja była wadliwa i skarżącej należy się zwrot wyłożonych kosztów postępowania. Końcowo Sąd zwraca uwagę organowi na uchwałę 7 sędziów NSA z 5 czerwca 2017 r., sygn. akt II GPS 1/17 (por. też wyrok WSA w Opolu z dnia 30 grudnia 2022 r., sygn. akt II SA/Op 249/22).