Sygnatura
II SA/Op 82/20
Wyrok WSA w Opolu z 9 lipca 2020 r., II SA/Op 82/20 – status bezrobotnego
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
- Data orzeczenia
- 9 lipca 2020
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Sędzia NSA Jerzy Krupiński Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2020 r. sprawy ze skargi H. A. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 16 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej we wznowionym postępowaniu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia 9 grudnia 2019 r., nr [...].
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez H. A. (zwanego dalej: skarżącym) jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia 16 stycznia 2020 r., nr [...] - wydana w wyniku wznowienia postępowania, w przedmiocie odmowy uznania skarżącego za osobę bezrobotną i umorzenia postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Prezydenta Miasta Opola z dnia 8 stycznia 2019 r. skarżący został uznany za osobę poszukującą pracy od dnia 7 stycznia 2019 r. w związku z tym, że był uprawniony do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nabytego w kraju UE/[...]. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r., działając na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 5 i ust. 4ba ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, Prezydent Miasta Opola orzekł o pozbawieniu skarżącego statusu osoby poszukującej pracy od dnia 4 kwietnia 2019 r. Kolejną decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r., Prezydent Miasta Opola orzekł – na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 4 kwietnia 2019 r. Następnie, w związku z tym, że skarżący został zatrudniony w ramach prac interwencyjnych, Prezydent Miasta Opola działając na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 33 ust. 4ca ustawy orzekł o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 8 lipca 2019 r. Postanowieniem z dnia 14 listopada 2019 r. Prezydent Miasta Opola wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 4 kwietnia 2019 r. oraz w sprawie utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 8 lipca 2019 r. Jako przesłankę wznowienia organ art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a. i informację z Narodowego Funduszu Zdrowia [...] Oddziału Wojewódzkiego z dnia 7 listopada 2019 r., z której wynika, że skarżący w okresie od 1 lipca 2010 r. do 3 maja 2019 r. był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia. Decyzją z dnia 9 grudnia 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 oraz art. 105 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy Prezydent Miasta Opola orzekł o: - uchyleniu decyzji własnej z dnia 4 kwietnia 2019 r. uznającej skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 4 kwietnia 2019 r.; - o odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną od dnia 4 kwietnia 2019 r.; - o uchyleniu decyzji własnej z dnia 12 lipca 2019 r. dotyczącej utraty przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej od dnia 8 lipca 2019 r.; - o umorzeniu postępowania w sprawie decyzji z dnia 12 lipca 2019 r. z uwagi na fakt, że stało się bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu, wskazując na art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy organ wyjaśnił, że skoro skarżący był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 3 maja 2019 r., to nie spełniał na dzień rejestracji, tj. 4 kwietnia 2019 r. warunków osoby bezrobotnej. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wyjaśnił, że po upływie okresu transferu zasiłku, z dniem 4 kwietnia 2019 r. zarejestrował się jako osoba bezrobotna w PUP w [...] z zamiarem poszukiwania pracy w Polsce. Jednocześnie podjął starania o wymeldowanie się z terenu [...] poprzez kancelarię podatkową. Jak się później okazało wymeldowania trzeba dokonać osobiście i stąd dnia 2 maja 2019 r. udał się do [...] celem wymeldowania, co nastąpiło w dniu 3 maja 2019 r. Z tym dniem został też automatycznie wyrejestrowany z ubezpieczenia. Od dnia 4 kwietnia do dnia 8 lipca 2019 r., kiedy to podjął pracę, posiadał status osoby bezrobotnej. Decyzją z dnia 16 stycznia 2020 r., nr [...], Wojewoda Opolski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c. ustawy oraz wskazał na art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. Ustalił, że pismem z dnia 5 listopada 2019 r. [...] Oddział Wojewódzki NFZ (zwany dalej NFZ) poinformował, że w okresie od 1 lipca 2010 r. do 3 maja 2019 r. skarżący był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia. Jednocześnie w okresie od dnia 4 kwietnia 2019 r. do dnia 7 lipca 2019 r. strona podlegała zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, w związku z powyższym nastąpił zbieg ustawodawstw w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego w dwóch państwach członkowskich UE. Organ odwoławczy odnotował, że skarżący potwierdził, iż po wymeldowaniu w dniu 3 maja 2019 r. automatycznie utracił ubezpieczenie, jednak jak stwierdził, niewiedza co do konieczności podjęcia działań osobiście, nie stanowi podstawy do zmiany decyzji, ponieważ w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona. Na zakończenie organ odwoławczy podkreślił, że w dniu rejestracji, tj. 4 kwietnia 2019 r. skarżący podpisał się pod treścią oświadczenia, że jest osobą niezatrudnioną, niewykonującą innej pracy zarobkowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powyższą decyzję skarżący wywodził, że na terenie [...] pracował do 31 sierpnia 2018 r. Od dnia 1 września 2018 r. był na zasiłku dla bezrobotnych w [...], a od 4 stycznia do 3 kwietnia 2019 r. pobierał transfer zasiłku. Po zakończeniu transferu zarejestrował się w PUP w [...] jako bezrobotny i od tego czasu nie przebywał na terenie [...], ani nie był tam zatrudniony. Informacja NFZ, jak podniósł, jest błędna ponieważ od 7 stycznia 2019 r. przebywał na terenie Polski i po transferze zasiłku nie był zatrudniony ani nie pobierał zasiłku. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o oddalenie skargi uznając, że żądanie skarżącego nie może być uwzględnione. Wskazał, że skarżący, jako osoba zgłoszona do ubezpieczeń z tytułu zatrudnienia w [...], a następnie pobierająca z tego tytułu zasiłek z tytułu bezrobocia i korzystająca z transferu tego zasiłku, podlegała ubezpieczeniom tego kraju. Wymeldowanie, na które skarżący wskazywał w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, stanowiło w istocie wyrejestrowanie z ubezpieczeń we właściwym urzędzie państwa członkowskiego, co nastąpiło na wniosek strony, a nie następuje z urzędu - wraz z upływem okresu pobierania czy transferu zasiłku, czy w momencie zarejestrowania w innym urzędzie pracy jako bezrobotna w innym kraju UE. W związku z potwierdzeniem przez NFZ [...] Oddział Wojewódzki w [...] okresu od 4 kwietnia do 3 maja 2019 r. (tj. do czasu wyrejestrowania się przez skarżącego ), jako okresu podlegania ubezpieczeniom z tytułu zatrudnienia na terenie [...], organ pierwszej instancji stwierdził istnienie podstaw do wznowienia postępowania w wyżej określonym zakresie i wzruszenia wydanych decyzji. Nie można bowiem posiadać statusu osoby bezrobotnej w dwóch lub więcej krajach Unii Europejskiej. Skarżący zarzuca, że informacja NFZ jest błędna, jednakże w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Opola wskazał, że w dniu 3 maja 2019 r. dokonał w [...] wyrejestrowania we właściwej instytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z póżn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Przeprowadzona przez Sąd, w tych graniach, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a - poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji wykazała, że akty te zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Uzasadniając tak dokonaną ocenę w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że postępowanie administracyjne, w którym wydana została zaskarżona decyzja, prowadzone było w trybie wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej. W sprawie tej, najpierw ostateczną decyzją z dnia 4 kwietnia 2019 r. uznano skarżącego za osobę bezrobotną, a następnie ostateczną decyzją z dnia 12 lipca 2019 r. orzeczono o utracie przez niego tego statusu. Wyjaśnić przyjdzie, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną jeżeli postępowanie, w którym wydano tę decyzję dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które w myśl art. 149 § 2 k.p.a. stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Celem wznowionego postępowania, w pierwszej kolejności jest stwierdzenie wystąpienia przesłanek wznowienia, a następnie – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny – przeprowadzenie postępowania w celu merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją. Dopóki jednak nie zostanie stwierdzone zaistnienie w sprawie okoliczności wyczerpujących przesłankę wznowienia, dopóty niedopuszczalne jest ponowne dokonanie merytorycznej oceny i rozpoznanie sprawy. W niniejszej sprawie podstawę do przeprowadzenia postępowania stanowiło postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 14 listopada 2019 r., w którym jako przyczynę wznowienia postępowania wskazano przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Za istotną dla sprawy, nową i nieznaną, a istniejącą w dniu wydaniu decyzji okoliczność faktyczną organy uznały fakt ujawniony w piśmie NFZ Oddziału Wojewódzkiego w [...] z dnia 7 listopada 2019 r. Zgodnie ustaliły na podstawie tego pisma, że skarżący w okresie od dnia 1 lipca 2010 r. do dnia 3 maja 2019 r. był ubezpieczony na terenie [...] z tytułu zatrudnienia. Z tego też powodu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy stwierdziły, że skarżący na dzień rejestracji nie spełnił warunków uznania za osobę bezrobotną. Nie wskazały jednak organy jednoznacznie i wprost, jaki warunek z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy nie został spełniony jak również i nie dokonały oceny i rozważań na podstawie całości zgromadzonego materiału dowodowego. Organ odwoławczy zaznaczył jedynie, że w świetle powyższego przepisu bezrobotnym jest osoba niezatrudniona. Organy nie wyjaśniły jednak podstaw, zarówno faktycznych jak i prawnych podjętego rozstrzygnięcia. Dokonana ocena była powierzchowna i ograniczała się do jednozdaniowego, ogólnego stwierdzenia braku spełnienia warunków uznania za osobę bezrobotną. W szczególności powołując się wyłącznie na pismo NFZ organy nie zajęły jednoznacznego stanowisko co do tego, czy według dokonanej oceny skarżący w dniu rejestracji był osobą wykonującą pracę zarobkową/ zatrudnioną. Stąd, oceniając legalność kontrolowanych decyzji Sąd uznał, że organy dokonując oceny co do zaistnienia przesłanki wznowienia oraz co do ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy nie rozpoznały sprawy w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Dokonana ocena merytoryczna – w świetle okoliczności faktycznej stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, jest niepełna i nie była wystarczająca do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, rozpoznając sprawę organy naruszyły przepisy art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu istotnym, mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślić trzeba, że postępowanie w trybie wznowienia powinno być prowadzone z poszanowaniem zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, w tym art. 7 k.p.a., który wskazuje na konieczność podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Tak samo należy uwzględnić przepis art. 77 § 1 k.p.a., nakładający na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który zgodnie z kolei z art. 80 k.p.a. w całości powinien być podstawą dokonywanej oceny. Ponadto, motywy oraz tok rozumowania organu, wyrażające ocenę w danej sprawie, powinny zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było dokonanie weryfikacji zajętego przez organ stanowiska. W myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji stanowi element decydujący o przekonaniu stron co do trafności rozstrzygnięcia i służy realizacji zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., zgodnie z którą organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, jakimi kierował się przy załatwieniu sprawy. Nie może być zatem sformułowane ogólnikowo i powinno dokładnie wyjaśniać rozstrzygnięcie. Powinno zawierać odniesienie co do wszystkich istotnych okoliczności wskazywanych przez stronę, po ich uprzednim dokładnym wyjaśnieniu. Powinno też wskazywać przesłanki, którymi kierował się organ wydając dane orzeczenie, a więc w sposób wyczerpujący wyjaśniać podstawę prawną rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim a nie innym rozstrzygnięciem przemawiają. Celem uzasadnienia jest bowiem przedstawienie procesów myślowych, które doprowadziły organ do wydania danego aktu, wskazanie motywów będących podstawą podjętego przez niego rozstrzygnięcia i wreszcie wskazanie argumentów tłumaczących dlaczego takie, a nie inne stanowisko było prawidłowe w określonym stanie faktycznym. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu powinna pozwolić - zarówno podmiotowi, którego rozstrzygnięcie bezpośrednio dotyczy, jak i ewentualnie sądowi - odczytać kierunek rozważań, jak i tok rozumowania organu. Sporządzenie uzasadnienia jest więc nie tylko wymogiem formalnym - wynikającym wprost z brzmienia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. - ale także ma istotne znaczenie merytoryczne i wpływa również na kontrolę rozstrzygnięcia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji nie spełniają wymogów wynikających z 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. Nie wskazują wprost, jaka konkretnie okoliczność faktyczna uznana została za przesłankę uzasadniającą wznowienie. W szczególności, nie można uznać za bezsporne, że w chwili rejestracji jako bezrobotny skarżący wykonywał pracę zarobkową. Organy nie dokonały w tym zakresie wyczerpujących ustaleń faktycznych i prawnych, a następnie oceny, która w jakikolwiek sposób uzasadniałaby podjęte rozstrzygnięcie. Wskazać należy, że zgodnie z legalną definicją osoby bezrobotnej zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w jej brzmieniu na dzień rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.) za osobę bezrobotną może być uznana osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia wymagania określone pod lit. a – lit. m. W świetle powyższego za osobę bezrobotnego nie może być uznana osoba zatrudniona, czy wykonująca inną pracę zarobkową. Z cała pewnością jednak z wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a- lit. m ustawy nie wynika, aby przesłankę wyłączającą uznanie danej osoby za bezrobotnego stanowiło podleganie ubezpieczeniu zdrowotnemu. W art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawodawca wskazał wyłącznie na wymóg niepodlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników), które to ubezpieczenie jest rodzajowo inne od ubezpieczenia zdrowotnego. Pismo NFZ z dnia 7 listopada 2019 r., na które powołują się organy nie wskazuje aby skarżący od 4 kwietnia do 3 maja 2019 r. podlegał w [...] ubezpieczeniu społecznemu. W żaden też sposób nie potwierdza ono okoliczności związanych z wykonywaniem przez skarżącego w tym okresie pracy zarobkowej. Odnosi się ono wyłącznie do zbiegu zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego i wzywa urząd pracy do weryfikacji okresu zgłoszenia skarżącego do ubezpieczenia zdrowotnego. Ujawniona w nim informacja dotyczy zatem wyłącznie podlegania skarżącego w spornym okresie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wprawdzie zaznaczono w tym piśmie, że skarżący podlegał w [...] ubezpieczeniu z tytułu zatrudnienia jednak samo to stwierdzenie, bez wskazania okresu podlegania temu ubezpieczeniu, jak i okoliczności potwierdzających zatrudnienie skarżącego w spornym okresie (od 4 kwietnia 2019 r.), zdaniem Sądu nie było wystarczające do uznania w niniejszej sprawie, że skarżący faktycznie nie spełnił wymogu uznania za osobę bezrobotną. Organy wydając decyzję w niniejszej sprawie - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., powinny podjąć czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie, czy we wskazanym okresie skarżący wykonywał pracę zarobkową, czy też może podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu na terenie [...] z innego tytułu, w tym np.: z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej. Wskazane pismo mogło stanowić jedynie dowód pośredni, uzasadniający podjęcie działań w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia w postaci faktycznego wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej/zatrudnienia. Ustalenia w tym zakresie powinny być dokonane przez organy samodzielnie na podstawie zgromadzonych dowodów. Bez jednoznacznego potwierdzenia okoliczności wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej w spornym okresie przedwcześnie uznano, że okoliczność ta mogła stanowiła przesłankę do ponownego rozpoznania sprawy. W niniejszej sprawie organy w sposób dowolny, bez żadnych dowodów i ustaleń wskazujących wprost na wykonywanie przez skarżącego określonej pracy zarobkowej uznały, że nie spełniał on warunku uznania za osobę bezrobotną, tj. osoby "niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej, zdolnej i gotowej do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej". Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący od dnia 7 stycznia 2019 r. do dnia 4 kwietnia 2019 r. zarejestrowany został jako osoba poszukująca pracy (decyzje - karta 12 i 21 akt administracyjnych). W piśmie Wojewódzkiego Urzędu Pracy (karta akt 16) wskazano przy tym, że skarżący w okresie od 4 stycznia do 3 kwietnia 2019 r. był uprawniony do transferowania zasiłku dla bezrobotnych przyznanego w [...]. NFZ w swym piśmie podało z kolei, że skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu w [...] z tytułu zatrudnienia od 1 lipca 2010 r. do 3 maja 2019 r. Okres ten obejmuje zatem także czas kiedy skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych przyznany w [...]. Powyższe, wywołuje uzasadnione wątpliwości co do wskazanego przez NFZ faktycznego tytułu podlegania przez skarżącego ubezpieczeniu zdrowotnemu na terenie [...], a w konsekwencji także wątpliwości co do tego, czy w okresie od 4 kwietnia do 3 maja 2019 r. skarżący wykonywał w [...] pracę zarobkową. Ponadto dostrzec należy, że istotnym dowodem, który stanowił podstawę do uznania skarżącego za osobę bezrobotną, a który w niniejszej sprawie nie został zweryfikowany i ponownie rozważony, są raporty ZUS (karty akt: 34, 40, 48) ukazujące brak danych - za okres od 4 kwietnia do 10 lipca 2019 r., które wskazywałyby, że skarżący powinien utracić status osoby bezrobotnej. Sam skarżący wyjaśnił z kolei w odwołaniu, że dnia 3 maja 2019 r. dokonał w [...] wymeldowania. Zauważyć przyjdzie, że data ta jest tożsama z datą ustania ubezpieczenia zdrowotnego w [...], a skarżący wskazał, że wymeldowanie skutkowało automatycznie ustaniem ubezpieczenia w tym kraju. Jednocześnie skarżący wskazał, że od 4 kwietnia 2019 r. pozostaje w Polsce, a w skardze wprost oświadczył, że od czasu zarejestrowania w Polsce jako bezrobotny nie był zatrudniony na terenie [...]. Uwzględniając zatem całokształt ujawnionych faktów, dla ustalenia przesłanki wznowienia, organy powinny zatem podjąć czynności wyjaśniające mające na celu ustalenie przez kogo skarżący był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego w [...] za okres od 4 kwietnia do 3 maja 2019 r., w tym przede wszystkim czy było to związane z wypłacanym mu wcześniej zasiłkiem dla bezrobotnych, czy z faktem podjęcia pracy zarobkowej. Organy nie przeprowadziły jednak w tym zakresie żadnych dowodów, w tym dowodu z oświadczenia lub przesłuchania skarżącego, czy w postaci uzyskania dokumentów od innych organów, np. z Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Zaznaczyć trzeba, że na podstawie art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 7b k.p.a. ustala z kolei ogólną zasadę współdziałania organów, zgodnie z którą organy mają obowiązek współdziałania ze sobą w toku postępowania w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz sprawność postępowania, przy pomocy środków adekwatnych do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy. Ustawodawca nie określił form tego współdziałania, niemniej jednak na podstawie treści wskazanego przepisu przyjąć należy, że powinno być ono "adekwatne do charakteru, okoliczności i stopnia złożoności sprawy". Stosownie natomiast do art. 81a k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, to z zastrzeżeniem okoliczności z § 2 wątpliwości te należy rozstrzygać na korzyść strony. Co do pisma NFZ, na które powołały się organy należy z kolei zaznaczyć, że posiada ono walor dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., jedynie w zakresie stwierdzenia, że we wskazanym okresie skarżący podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu na terenie [...]. NFZ nie jest bowiem podmiotem właściwym do załatwiania spraw w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i ustalenia w tym zakresie, czy dana osoba wykonuje pracę zarobkową. Okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej w spornym okresie - jako stanowiąca przesłankę do odmowy uznania za osobę bezrobotną, powinna zostać wyjaśniona przez organy uprawnione do rozstrzygania o statusie osoby bezrobotnej. Z uwagi na odmienność systemów prawnych – polskiego i [...] – w zakresie zabezpieczenia uprawnień osób bezrobotnych nie można przy tym w niniejszej sprawie zakładać automatycznie, że użyte w piśmie NFZ stwierdzenie o ubezpieczeniu zdrowotnym skarżącego na terenie [...] z tytuł zatrudnienia oznacza, że przez cały wskazany w tym piśmie okres, tj. od 1 lipca 2010 r. do 3 maja 2019 r. był on zatrudniony lub wykonywał inną pracę zarobkową. W szczególności w sytuacji, gdy z innych dowodów wynika, że przez cześć tego okresu, tj. od 4 stycznia do 3 kwietnia 2019 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych przyznany w [...] i jak wynika z oświadczenia skarżącego od 4 kwietnia 2019 r. przebywał w Polsce, a do [...] udał się w dniu 2 maja 2019 r. jedynie w celu dokonania wymeldowania, które nastąpiło 3 maja 2019 r. Na marginesie zauważyć można, że na gruncie ustawodawstwa polskiego, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (aktualnie Dz. U. 2019 r., poz. 1373) obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają: bezrobotni niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu. Przepis art. 73 pkt 7 tej ustawy stanowi z kolei, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 24, powstaje z dniem uzyskania statusu bezrobotnego, a wygasa z dniem utraty tego statusu. Skoro zatem do 3 kwietnia 2019 r. skarżący pobierał zasiłek dla bezrobotnych z [...] i był on transferowana do kraju, to nie można wykluczyć sytuacji, że na podstawie ustawodawstwa [...] skarżący mógł być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym jeszcze po utracie prawa do zasiłku, a więc w okresie od 4 kwietnia do 3 maja 2019 r., nie z tytułu zatrudnienia, lecz jako osoba bezrobotna. Jednocześnie podkreślić ponownie należy, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy kwestia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu pozostaje bez znaczenia dla przyznania statusu osoby bezrobotnej. Ustawodawca nie wskazuje bowiem warunku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu z innego tytułu jako negatywnej przesłanki uznania za osobę bezrobotną. Reasumując Sąd uznał, że przedwcześnie i bez wyjaśnienia podstaw faktycznych oraz prawnych organy uznały, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a w konsekwencji, że na dzień 4 kwietnia 2019 r. skarżący nie spełniał warunków do uznania za osobę bezrobotną. Dokonując oceny legalności Sąd stwierdził, że kontrolowane decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik spawy. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 135 p.p.s.a. także utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionych rozważań i sprowadzają się do ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, w tym wynikającymi z ww. przepisów k.p.a., w pierwszej kolejności w zakresie ustalenia, czy w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i dopiero w przypadku stwierdzania takiej okoliczności ponownego rozpoznania sprawy w przedmiocie przyznania skarżącemu statusu osoby bezrobotnej od dnia 4 kwietnia 2019 r. do dnia 8 lipca 2019 r. Wydając decyzję kończąca postępowanie organy powinny ją przy tym należycie uzasadnić.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 marca 2020
- Symbol z opisem
- 6330 Status bezrobotnego
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Bezrobocie
- Skarżony organ
- Wojewoda
- Sędziowie
- Elżbieta Kmiecik /sprawozdawca/ Jerzy Krupiński Krzysztof Bogusz /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
art. 2 ust. 1 pkt 2b lit. a- i; · Dz.U. 2018 poz. 1265
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. art. 145 par. 1 pkt 5, art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3. · Dz.U. 2020 poz. 256
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wa 2067/19 · 9 lipca 2020
Wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2020 r., II SA/Wa 2067/19 – status bezrobotnego
Sygnatura: III SA/Gd 134/20 · 2 lipca 2020
Wyrok WSA w Gdańsku z 2 lipca 2020 r., III SA/Gd 134/20 – status bezrobotnego
Sygnatura: III SA/Lu 146/20 · 30 czerwca 2020
Postanowienie WSA w Lublinie z 30 czerwca 2020 r., III SA/Lu 146/20 – status bezrobotnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny