II SA/Op 48/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić L. P. adwokata.

Pismem z dnia 22 stycznia 2018 r., L. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. W piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r. zawarł także wniosek o przyznanie prawa pomocy, wobec czego Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku i wezwał do wypełnienia formularza oraz odesłania go do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 19 lutego 2018 r., co obrazuje pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (por. k-23 akt sądowych). Skarżący za pośrednictwem poczty złożył w dniu 19 lutego 2018 r. (data stempla na kopercie), na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał na złą sytuację finansową. Podniósł, że jest osobą bezdomną i bezrobotną, mieszkającą w altance działkowej, a źródłami jego dochodu miesięcznego są zasiłki z pomocy społecznej, tj. zasiłek okresowy w wysokości 317 zł i zasiłki celowe w wysokości 350 zł i 250 zł. Skarżący wykazał niezbędne wydatki ponoszone na utrzymanie, tj. opłaty za dzierżawę działki, na której mieszka i za abonament telefoniczny oraz zakup gazu, świeczek i baterii. Wprawdzie nie określił jakiego rzędu są to kwoty, jednakże z jego oświadczeń złożonych w sprawie o sygn. akt II SA/Op 510/17, w której skarżący również zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, ustalić można, że opłata za dzierżawę wynosi ok. 200 zł złotych rocznie, a abonament - 40 zł miesięcznie. Dodatkowo, do akt sprawy skarżący dołączył kopię orzeczenia z dnia 10 października 2017 r. o lekkim stopniu niepełnosprawności, zaświadczenie z dnia 19 stycznia 2018 r. o statucie osoby bezrobotnej i o nie posiadaniu prawa do zasiłku od dnia 2 października 2017 r., kopie decyzji z dnia 16 stycznia 2018 r. i z dnia 19 stycznia 2018 r. o przyznaniu zasiłku okresowego i zasiłku celowego. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skoro L. P., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję w zakresie pomocy społecznej, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że źródłem dochodu wnioskodawcy są świadczenia socjalne, które kształtują się na poziomie 917 zł. Informacje dotyczące sytuacji życiowej skarżącego zostały poparte także stosowną dokumentacją przedłożoną do akt sprawy przez samego skarżącego, jak również znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze wysokość uzyskiwanego dochodu, ogólną sytuację bytową skarżącego, a także brak zgromadzonych oszczędności i składników majątkowych, referendarz ocenił, że może on mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Spełnia zatem przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie drugim sentencji, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.