Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Op 47/18

Wyrok WSA w Opolu z 19 lipca 2022 r., II SA/Op 47/18

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
19 lipca 2022
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Marta Gajowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. C. i D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2017 r., nr SKO.40.2061.2017.śr w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pieniężnego w postaci bonu wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Nysy z dnia 17 lipca 2017 r., nr PS.PR.8250.1.394.2017.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez K. C. oraz D. C. (zwanych dalej także "skarżącymi"), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, (zwanego dalej też "Kolegium" lub "SKO") z dnia 20 grudnia 2017 r., nr SKO.40.2061.2017.śr, utrzymująca w mocy - wydaną z upoważnienia Burmistrza Nysy, (zwanego dalej "organem pierwszej instancji"), decyzję Zastępcy Burmistrza Nysy z dnia 17 lipca 2017 r., nr PS.PR.8250.1.394.2017, którą odmówiono przyznania skarżącym świadczenia pieniężnego – bonu wychowawczego, w kwocie 500 zł na dziecko Z. C., na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. W sprawie ustalony został następujący stan faktyczny i prawny: Wnioskiem z dnia 29 maja 2017 r. (wpływ do organu 31 maja 2017 r.) skarżący wystąpili do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia pieniężnego – bonu wychowawczego w kwocie 500 zł na dziecko Z. C., urodzoną [...] 2012 r., na okres od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. We wniosku wskazali m.in., że są zatrudnieni odpowiednio: D. C. na podstawie umowy o pracę, a K. C. na podstawie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Decyzją z dnia 17 lipca 2017 r., nr PS.PR.8250.1.394.2017, organ pierwszej instancji odmówił skarżącym przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał § 4 ust. 1 Regulaminu przyznawania bonu wychowawczego, stanowiącego załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 12 października 2016 r., Nr XXV/381/16 w sprawie wprowadzenia na terenie Gminy Nysa świadczenia pieniężnego "bonu wychowawczego" (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2016 r., poz. 2159 i z 2017 r. poz. 277), zwanego dalej Regulaminem. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżący spełniają podstawowe kryteria przyznania świadczenia określone w § 3 Regulaminu. W ramach środków przeznaczonych na wypłatę bonu wychowawczego w budżecie Gminy Nysa na rok 2017, ustalone zostało jednak w § 5 ust. 1 Regulaminu pierwszeństwo przyznania bonu wychowawczego, przysługujące określonej kategorii wnioskodawców, do której skarżący nie należą, gdyż K. C. wykonuje pracę na podstawie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Na dzień wydania niniejszej decyzji, na okres wypłaty świadczenia trwający od dnia 1 lipca do dnia 31 grudnia 2017 r. cała kwota przeznaczona na cały 2017 r. została rozdysponowana. W tej sytuacji znajduje zastosowanie przepis § 5 ust. 3 Regulaminu, zgodnie z którym w przypadku, gdy środki zabezpieczone w budżecie gminy na dany rok na cel wypłaty bonu wychowawczego, z podziałem na dwa okresy przyznawania świadczenia wynikające z § 4 ust. 4, nie pozwalają na przyznanie i wypłatę świadczenia wszystkim osobom uprawnionym wskazanym w niniejszym Regulaminie osobom, którym nie przysługuje pierwszeństwo określone w ust. 1, nie zostanie przyznane świadczenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 Regulaminu warunkiem przyznania tego świadczenia jest spełnienie łącznie wszystkich wymaganych kryteriów, które zostały wyżej przytoczone, w tym - ze względu na ograniczone środki budżetowe - kryterium pierwszeństwa określone w § 5 ust. 1 Regulaminu. Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie. Wskazali, że § 5 Regulaminu świadczy w swej treści o pierwszeństwie przyznawania świadczenia dla rodziców którzy prowadzą działalność gospodarczą, natomiast prawo spółdzielcze wyraźnie określa pracę w rolniczej spółdzielni jako wspólną działalność gospodarczą. Posiadanie statusu członka rolniczej spółdzielni nie oznacza bycia człowiekiem drugiej kategorii, a tym samym pozbawionym pierwszeństwa w przyznawaniu bonu dla dziecka. Jak zaznaczyli, skarżąca pracuje w takim samym zakresie godzinowym jak w umowie o pracę, płaci składki ZUS i podatki. Brak przyznania im wnioskowanej pomocy jest natomiast bardzo niesprawiedliwy i krzywdzący. Powołując się na zebrany materiał dowody skarżący podnieśli, że zgodnie z § 3 Regulaminu spełniają wszystkie podstawowe kryteria przyznania świadczenia. Zaznaczyli, że nie są wobec nich prowadzone żadne postępowania administracyjne, nie posiadają zaległości finansowych wobec budżetu gminy, pracują i osiągają z tego tytułu wynagrodzenia stanowiące podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, wynoszące co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Zapis § 5 Regulaminu odbiera natomiast świadczenie dziecku za to, że jego rodzice uczciwie pracują, nie korzystają z żadnego wsparcia od państwa i zasilają budżet Gminy Nysa płacąc podatki. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia 20 grudnia 2017 r., nr SKO.40.2061.2017.śr, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu ustaliło, że uchwała z dnia 12 października 2016 r., Nr XXV/381/16, stanowiąca podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji została podjęta na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 22b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952, z późn. zm.). Uchwała ta utraciła jednak moc z dniem 20 października 2017 r., kiedy to weszła w życie uchwała Rady Miejskiej w Nysie z dnia 26 września 2017 r., Nr XLIII/636/17, w sprawie wprowadzenia na terenie Gminy Nysa świadczenia pieniężnego - "bonu wychowawczego", na podstawie jej § 3. Oznacza to, że od dnia 21 października 2017 r. prawo do świadczenia pieniężnego w postaci bonu wychowawczego należy ustalić w świetle zapisów aktualnie obowiązującej uchwały Rady z dnia 26 września 2017 r., Nr XLIII/636/17, w której podobnie jak w poprzedniej uchwale, szczegółowe warunki przyznawania i wypłacania bonu wychowawczego oraz jego wysokość określone zostały w załączniku zwanym "Regulaminem". Kolegium wskazało, że kryteria uprawniające wnioskodawcę do otrzymania bonu wychowawczego określone zostały w § 3 obu uchwał i zróżnicowane zostały w zależności od wieku dziecka, a także od innych okoliczności wynikających ze stanu faktycznego sprawy. W analizowanej sprawie jest niesporne, że skarżący spełniają podstawowe kryteria przyznawania bonu wychowawczego określone w Regulaminie, w oparciu o który podjęto rozstrzygnięcie, jak i w Regulaminie stanowiącym załącznik do uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 26 września 2017 r., która ma zastosowanie do określenia uprawnienia stron do żądanego bonu wychowawczego za okres od dnia 21 października 2017 r. (od dnia wejścia w życie uchwały) do dnia 31 grudnia 2017 r. Kwestią zasadniczą jest natomiast pierwszeństwo w przyznaniu bonu wychowawczego, gdyż tylko w takim przypadku skarżący mogliby otrzymać bon wychowawczy, a to wobec tego, że środki finansowe przeznaczone na wypłatę tego świadczenia w okresie od dnia 1 lipca 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. nie pozwalają na przyznanie i wypłatę świadczenia wszystkim osobom uprawnionym wskazanym w Regulaminie. Stosownie do tego Kolegium uznało, że skarżąca nie należy do osób wymienionych w § 5 ust. 1 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały z dnia 12 października 2016 r., którym przysługiwałoby pierwszeństwo przyznania bonu wychowawczego z tego względu, że wykonuje pracę na podstawie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Z treści tego przepisu wyraźnie wynika, że rodzic dziecka, który wykonuje pracę w spółdzielni kółek rolniczych na podstawie członkostwa w tej spółdzielni nie spełnia warunku określonego w § 5 ust. 1 pkt 3 Regulaminu z dnia 12 października 2016 r. Inne brzmienie tego przepisu wynika natomiast z Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały z dnia 26 września 2017 r., gdzie wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej jest dopuszczalne jako spełnienie kryterium pierwszeństwa przyznania bonu wychowawczego, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 3 Regulaminu. Jak uznało Kolegium, trzeba jednak mieć na uwadze także uregulowanie zawarte w § 5 ust. 3 Regulaminu (w obu Regulaminach brzmienie tego przepisu jest podobne), zgodnie z którym, w przypadku gdy środki zabezpieczone na wypłatę bonu wychowawczego w budżecie Gminy na dany rok nie pozwalają na przyznanie i wypłatę świadczenia wszystkim osobom uprawnionym wskazanym w Regulaminie, osobom, którym nie przysługuje pierwszeństwo określone w ust. 1, nie zostanie przyznane świadczenie. Zdaniem zespołu orzekającego z treści powołanego wyżej przepisu wyraźnie wynika, że osobom, którym nie przysługuje pierwszeństwo przyznania bonu wychowawczego, organ odmawia przyznania świadczenia tylko w sytuacji, gdy środki finansowe zabezpieczone w budżecie Gminy Nysa na dany rok na cel wypłaty bonu wychowawczego nie pozwalają na przyznanie i wypłatę tego świadczenia wszystkim osobom uprawnionym wskazanym w Regulaminie. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, albowiem przedstawiona przez organ analityka rozdziału środków finansowych będących w jego dyspozycji w 2017 r. z przeznaczeniem na wypłatę świadczenia w postaci bonu wychowawczego wskazuje, że w dacie wydawania przedmiotowej decyzji wszystkie środki finansowe zabezpieczone w budżecie Gminy Nysa zostały rozdysponowane w całości. W związku z powyższym Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż wnioskodawcy nie spełniają wszystkich kryteriów pierwszeństwa przyznania bonu wychowawczego. Stąd też zasadnie odmówiono przyznania żądanego świadczenia. W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący powtórzyli argumenty przedstawione w odwołaniu. Dodatkowo zwrócili uwagę na to, że uchwałą z dnia 26 września 2017 r., Nr XLIII/636/17, poszerzono grupę pierwszeństwa także o osoby zatrudnione w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, a jedynym warunkiem jest osiągnięcie minimalnego wynagrodzenia za pracę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji i uznając, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie wniosło o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 447/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte w niniejszej sprawie. Uwzględniając jako podstawę prawną zawieszenia art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) Sąd wskazał, że przed WSA w Opolu zawisła sprawa ze skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Nysie z dnia 12 października 2016 r., Nr XXV/381/16, która to sprawa o sygn. akt II SA/Op 67/17, nie została prawomocnie zakończona, bowiem zapadły w niej wyrok Sądu pierwszej instancji z dnia 27 lutego 2018 r., nie jest prawomocny. Stąd powyższa okoliczność wpływa znacząco na przebieg niniejszego postępowania sądowego. Od ostatecznego wyniku postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 67/17, zależy bowiem ocena legalności zaskarżonej decyzji Kolegium. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 3674/18, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 67/17, stwierdzającego nieważność w całości uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 12 października 2016 r., Nr XXV/381/16, w przedmiocie wprowadzenia na terenie gminy świadczenia pieniężnego – "bonu wychowawczego". W wyniku tego wskazany wyrok WSA w Opolu stał się prawomocny. Natomiast wyrokiem z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt I OSK 1489/19, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną od wyroku WSA w Opolu z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Op 233/18, stwierdzającego nieważności uchwały Rady Miejskiej w Nysie z dnia 26 września 2017 r., Nr XLIII/636/17, w przedmiocie wprowadzenia na terenie gminy świadczenia pieniężnego - "bonu wychowawczego". Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 47/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu podjął zawieszone postępowanie sądowe w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Zaistnienie którejś z powyższych sytuacji obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, nadal zwanej "K.p.a.", lub w innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania. Przy czym, przeprowadzając kontrolę, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny oraz stan prawny istniejący w momencie podejmowania przez organ administracji kontrolowanego aktu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki (w odniesieniu do postanowienia sankcję wzruszalności lub sankcję nieważności) w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności wykazała, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże z innych względów niż te w niej podniesione. Dokonując oceny Sąd podzielił w całości stanowisko wyrażone w sprawie rozpoznanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Op 429/17, o podobnym stanie faktycznym i prawnym, która także dotyczyła odmowy przyznania skarżącym świadczenia pieniężnego w postaci bonu wychowawczego, jednak na inny okres. Przenosząc zatem rozważania ze wskazanego wyroku na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji przez organy orzekające w sprawie była uchwała Nr XXV/381/16 Rady Miejskiej w Nysie z dnia 12 października 2016 r. w sprawie wprowadzenia na terenie Gminy Nysa świadczenia pieniężnego "bonu wychowawczego" oraz uchwała Rady Miejskiej w Nysie z dnia 26 września 2017 r., Nr XLIII/636/17, w przedmiocie wprowadzenia na terenie gminy świadczenia pieniężnego - "bonu wychowawczego". Jako akt prawa miejscowego każda z ww. uchwał należy do konstytucyjnego systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nałożenie przez sąd administracyjny sankcji nieważności wpływa na zdolność aktu administracyjnego (indywidualnego lub generalnego) do wywoływania skutków uznanych przez prawo. Akty lub czynności, wobec których sąd administracyjny zastosował sankcję nieważności istnieją, ale ich skutki prawne nie zostają uznane przez prawo. Sankcja nieważności wyrażona w wyroku sądu administracyjnego działa więc ex tunc oraz ex nunc. Oznacza to, że uchwała lub akt prawa miejscowego od chwili uzyskania przez wyrok sądu stwierdzający ich nieważność przymiotu prawomocności nie wywołują już skutków prawnych na przyszłość, a skutki, które wywołały do chwili stwierdzenia nieważności, uznaje się za nieistniejące. Zastosowanie wobec wadliwych aktów prawa miejscowego sankcji nieważności powoduje, iż akt był niezdolny do wywołania skutków prawnych. Uchwała lub akt, którego taki wyrok dotyczy, są nieważne od samego początku. Innymi słowy na skutek prawomocnych wyroków stwierdzających nieważność tych uchwały w systemie źródeł prawa lokalnego na terenie Gminy Nysa te akty normatywne przestały wywoływać skutki prawne, czyli następczo okazało się, że nie może i nie mógł stanowić podstawy prawnej wydania kwestionowanych decyzji. Konsekwencją prawną uwzględnienia przez sąd administracyjny skargi na akt prawa miejscowego i stwierdzenia jego nieważności jest wadliwość wydanych na jego podstawie decyzji administracyjnych (podatkowych) i postanowień. Teoria wadliwości decyzji, jako punkt wyjścia przyjmuje założenie istnienia gradacji wad, których ciężar powoduje określone konsekwencje w zakresie skutków prawnych decyzji. Twierdzenie to legło u podstaw podziału wadliwych decyzji na nieważne oraz wzruszane (B. Adamiak, Wadliwość decyzji administracyjnej, Wrocław 1986, s. 28.). Koncepcja nieważności opiera się na założeniu, iż decyzje nieważne nie wywołują skutku prawnego od momentu wydania, są aktami pozornymi, nie istniejącymi, nie mającymi mocy prawnej. Natomiast koncepcja wzruszalności decyzji opiera się na założeniu, iż decyzje wzruszalne wywołują skutki prawne, mają moc obowiązującą do czasu wycofania z obrotu prawnego. Stosownie do treści art. 147 § 2 P.p.s.a. rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1 (czyli uchwały lub aktu, których nieważność stwierdził w prawomocnym wyroku sąd administracyjny), podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Chodzi tu zatem o zastosowanie wobec decyzji administracyjnej, dla której unieważniona przez sąd uchwała lub akt stanowił podstawę wydania, trybu nadzwyczajnego postępowania administracyjnego przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., lub w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). W literaturze wyklucza się stwierdzenie nieważności decyzji z omawianej przyczyny. Brak podstawy prawnej decyzji administracyjnej odnieść można bowiem tylko do naruszenia prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji (por.: B. Adamiak, Wadliwość..., s. 22-23). Podobny pogląd wyrażany jest w orzeczeniach sądów administracyjnych. W wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt II OSK 1490/15, CBOSA) NSA przyjął, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego, na podstawie którego wydano decyzję o pozwoleniu na budowę, nie jest podstawą stwierdzenia nieważności tej decyzji, lecz jest podstawą jej wzruszenia. Nie jest to przyczyna nieważności określona w art. 156 K.p.a., jak również w przepisach szczególnych, w tym w art. 147 § 2 P.p.s.a. Podobnie w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II OSK 2868/12, CBOSA). Skoro w art. 147 § 2 P.p.s.a. mowa jest o wzruszeniu rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach, to w przypadku, gdy chodzi o decyzje administracyjne, należy przez to rozumieć sankcję wzruszalności, a nie sankcję nieważności. Niemniej art. 147 § 2 P.p.s.a. nie stanowi samodzielnej podstawy wzruszenia aktu indywidualnego, które miałoby nastąpić w wykonaniu orzeczenia sądu administracyjnego. Przepis ten posiada jedynie charakter normy odsyłającej do trybu, w którym ma to nastąpić. Oznacza to, że art. 147 § 2 P.p.s.a. nie tylko nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do wzruszenia aktu indywidualnego, ale też, że skorzystanie z tego odesłania jest uwarunkowane, po pierwsze, przeprowadzeniem postępowania w trybie wskazanym w art. 147 § 2 P.p.s.a., po drugie, wskazaniem właściwego przepisu proceduralnego, który w okolicznościach opisanych w przesłankach art. 147 § 2 P.p.s.a. miałby zastosowanie. W polskim systemie prawa administracyjnego procesowego sankcja wzruszalności nakładana jest na ostateczne decyzje administracyjne w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Podstawy prawne do wznowienia postępowania administracyjnego nie posiadają jednolitego charakteru. Nie można twierdzić, że są to jedynie kwalifikowane wady procesowe tkwiące w postępowaniu organu administracji publicznej poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę materialną, chociaż statystycznie stanowią najczęstszą przyczynę wznowienia postępowania. Współcześnie przyjmuje się, że owa weryfikacja musi nastąpić nie tylko wówczas, gdy postępowanie poprzedzające wydanie decyzji dotknięte było kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego, ale także wówczas, gdy stan faktyczny bądź stan prawny, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, okazał się następczo inny. Następcza zmiana stanu prawnego, stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, nie dotyczy zmian legislacyjnych, przeprowadzonych przez ustawodawcę po rozstrzygnięciu przez właściwy organ administracji publicznej sprawy indywidualnej decyzją ostateczną, lecz obejmuje eliminację podstawy prawnej wydania decyzji rozstrzygającej sprawę indywidualną. Skoro eliminacja taka następuje na skutek dokonanej w wyroku TK negatywnej oceny zgodności z Konstytucją RP tej podstawy prawnej (art. 145a K.p.a.) lub negatywnej oceny TSUE (art. 240 § 1 pkt 11 O.p.), to nie ma przeszkód, aby skutek eliminacji przez sąd administracyjny podstawy prawnej działania administracji wyrażonej w aktach prawa miejscowego również traktować jako podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym bardziej, że art. 147 § 2 P.p.s.a. wyraźnie stanowi o "wzruszeniu" w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Uznanie, że wydanie decyzji lub postanowienia na podstawie uchwały lub aktu, których nieważność stwierdził w prawomocnym wyroku sąd administracyjny, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oznacza, iż sąd administracyjny, rozpoznający następnie skargę na akty indywidualne, których podstawę wydania stanowiły wskazane wyżej akty generalne, skargę tę uwzględni, uchylając decyzję lub postanowienie w całości albo w części na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. oraz art. 134 P.p.s.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Kolegium oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
7 lutego 2018
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Beata Kozicka Elżbieta Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny