II SA/Op 309/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na skutek wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.

Decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia 31 maja 2013 r., nr [...] o odmowie przyznania M. M. zasiłku okresowego z pomocy społecznej. Opisaną decyzję doręczono kuratorowi skarżącego – J. M. w dniu 24 lutego 2014 r., co potwierdza adnotacja i jego podpis złożony na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy (k-7 akt). W dniu 27 lutego 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, nadany przesyłką pocztową w dniu 25 lutego 2014 r. (data stempla) wniosek M. M. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w celu sporządzenia skargi na ww. orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt II SO/Op 25/14, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił M. M. prawo pomocy. Odpis zapadłego orzeczenia został doręczony kuratorowi skarżącego w dniu 28 marca 2014 r., a wobec nie wniesienia przez skarżącego sprzeciwu, stało się ono prawomocne w dniu 5 kwietnia 2014 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu, pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r. poinformował tut. Sąd, że pełnomocnikiem z urzędu ustanowionym dla M. M. został wyznaczony radca prawny M. G. Pismem procesowym z dnia 12 maja 2014 r. radca prawny M. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na podaną na wstępie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...]. Pismo to, zostało nadane przesyłką poleconą w dniu 12 maja 2014 r., co potwierdza stempel pocztowy odciśnięty na kopercie, a następnie zostało zarejestrowane w Repertorium sądowym pod sygnaturą akt II SA/Op 309/14. W dniu 30 czerwca 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, sporządzony przez radcę prawnego M.G. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi była chęć uzyskania pomocy prawnej w celu profesjonalnego jej sporządzenia. Dlatego skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a trwająca procedura związana z rozpoznawaniem jego wniosku, spowodowała uchybienie terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało odrzucić. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." – czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z kolei w myśl art. 86 § 1 P.p.s.a. stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi musi spełniać warunki formalne określone w art. 87 P.p.s.a. Po pierwsze, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 3 w związku z § 1). Ponadto, w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wreszcie, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W związku z powyższym w pierwszej kolejności należało zbadać, czy w ogóle zostały spełnione formalne przesłanki do rozpoznania wniosku M. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Zgodnie bowiem z art. 88 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym, a na postanowienie to przysługuje zażalenie. Dokonując oceny dochowania powyższych przesłanek Sąd uznał, że w sprawie nie spełniono wymogu zachowania wymaganego terminu siedmiu dni, w jakim wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć. Przyczyną, przez którą zaistniało uchybienie terminu wniesienia skargi do sądu, była bowiem chęć skorzystania przez M. M. z pomocy profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia tej skargi, a w konsekwencji oczekiwanie na rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, przez referendarza sądowego. W sytuacji zatem, gdy skarżący tę pomoc otrzymał, to ustanie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi związane jest ściśle z chwilą powzięcia wiadomości przez wskazanego przez samorząd radcowski pełnomocnika o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu. W sytuacji bowiem niedochowania terminu wniesienia skargi, o którym mowa w art. P.p.s.a, na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi do sądu, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do roli pełnomocnika. W przypadku ustanowienia pełnomocnika w ramach prawa pomocy (art. 244 P.p.s.a.) dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, jest dzień, w którym pełnomocnik ten miał rzeczywistą możliwość wniesienia tej skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy. W istocie zatem siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. rozpoczyna bieg po dacie, w której ustanowiony - w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik - realnie mógł sporządzić i wnieść skargę. Czym innym jest bowiem termin trwania przeszkody rozumiany jako czas, w którym taki pełnomocnik ma obiektywną możliwość "przygotowania" się do wniesienia skargi, a czym innym jest siedmiodniowy termin, przepisany do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Terminy te się nie przenikają, lecz następują kolejno po sobie. Realnie zatem pełnomocnik może złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi po upływie trzydziestodniowego terminu niezbędnego do jej sporządzenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1100/14, dostępne w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy wynika, że radca prawny M. G. uzyskał wiedzę o wyznaczeniu go na pełnomocnika z urzędu M. M., z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu z dnia 14 kwietnia 2014 r., znak: [...], które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 16 kwietnia 2014 r. Następnie, działając w imieniu skarżącego, sporządził i wniósł za pośrednictwem poczty w dniu 12 maja 2014 r. (data stempla pocztowego) skargę do sądu administracyjnego. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi w ocenie Sądu, ustała zatem w dniu 12 maja 2014 r., kiedy to pełnomocnik z urzędu dokonał uchybionej czynności. Od tego dnia liczyć więc należy siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a termin ten upływał w dniu 19 maja 2014 r. Radca prawny M. G. złożył natomiast do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu 29 listopada 2013 r., nr [...], dopiero pismem z dnia 25 czerwca 2014 r., nadanym przesyłką pocztową w dniu 25 czerwca 2014 r. (data stempla pocztowego). Uchybił zatem terminowi siedmiu dni, wskazanemu w przywołanym powyżej art. 87 § 1 P.p.s.a. Podkreślić należy, że zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony traktowane jest jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (m. in. post. NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; post. NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; post. NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09; post. NSA z 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09). Pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności (por. wyr. NSA z 12 kwietnia 2002 r., sygn. akt I SA/Gd 1676/99). Z powyższych względów wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, należało uznać za niedopuszczalny i odrzucić na zasadzie przywołanego powyżej art. 88 P.p.s.a., co Sąd orzekł jak w sentencji.