II SA/Op 26/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Inspektor sądowy Magdalena Figurniak-Cis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi M. D. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 9 listopada 2021 r. w przedmiocie wpisania punktów karnych do ewidencji kierowców postanawia 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić na rzecz skarżącego M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pismem z dnia 7 grudnia 2022 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 22 grudnia 2022 r. (data stempla pocztowego - k. 9 akt sąd.), M. D., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu (zwanego dalej również organem) w przedmiocie wpisania punktów karnych w ewidencji kierowców. W skardze podniósł, że dochował określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi terminu do wniesienia skargi, ponieważ dowiedział się o naruszeniu prawa ze strony organu w wyniku otrzymanego w dniu 1 grudnia 2022 r. zawiadomienia o wszczęciu śledztwa. Wówczas to powziął wiedzę o tym, że czynność polegająca na dokonaniu wpisu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, a dotyczącą jego statusu i nabytych uprawnień, była niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 22 marca 2023 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył - na wezwanie Sądu - że skarga obejmuje wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonany w dniu 7 grudnia 2022 r., określany przez organ w pismach jako korekta, a którego skutkiem była zmiana informacji o ilości aktywnych punktów karnych i zmiana statusu kierowcy z kodu RD-1 na RD-3 (oznaczającego kierowcę, który przekroczył limit 24 punktów) oraz błędne oznaczenie danych adresowych kierowcy. Na wezwanie Sądu pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia 28 kwietnia 2023 r. poinformował, że w dniu 7 grudnia 2022 r. nie dokonano wpisów do ewidencji kierowców odnoszących się do skarżącego, zaś w piśmie z dnia 13 lipca 2023 r. wyjaśnił, że w dniu 27 kwietnia 2022 r. nastąpiło doręczenie ówczesnemu pełnomocnikowi skarżącego pisma z dnia 19 kwietnia 2022 r. wraz z zaświadczeniem z tej samej daty o dokonanych wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dotyczących skarżącego. Przy drugim z ww. pism organ przedstawił elektroniczny dowód doręczenia pisma z dnia 19 kwietnia 2022 r. (k. 90 akt. sąd.), w którym wyjaśniono skarżącemu, że jego wniosek o wydanie zaświadczenia z ewidencji kierowców został rozpatrzony pozytywnie, a także wskazano, że w dniu 9 listopada 2021 r. została dokonana korekta m.in. ilości aktywnych punktów skarżącego oraz uaktualniono jego dane adresowe i dane dotyczące posiadanego zagranicznego prawa jazdy. W piśmie procesowym oznaczonym na dzień "22 marca 2023 r.", lecz nadanym do Sądu dopiero w dniu 24 lipca 2023 r., pełnomocnik skarżącego sprecyzował, że skarga obejmuje wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego dokonany w dniu 9 listopada 2021 r., określany przez organ jako korekta, zmieniający informacje o ilości aktywnych punktów karnych i statusie kierowcy oraz dokonujący błędnego oznaczenia danych adresowych kierowcy. Na rozprawie pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, dostrzegając również przekroczenie terminu do wniesienia skargi na zaskarżoną czynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy wniesiona skarga czyni zadość ustalonym ustawowo wymogom formalnym, w tym czy skarga została złożona w wymaganym w terminie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że czynności związane ze sposobem naliczania punktów karnych, ich ilością czy usuwaniem pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji, a ewentualna kontrola prawidłowości dokonywanych wpisów może być dokonana w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. To oznacza, że w przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do ewidencji. Przedmiotem skargi do sądu może być zatem akt lub bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie prowadzonej przez niego ewidencji (por. postanowienie NSA z dnia 22 czerwca 2023 r., sygn. akt II GSK 767/23 i przytoczone tam orzecznictwo, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie natomiast z art. 53 § 2 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi - która to sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie - skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że dochował terminu do wniesienia skargi. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że skarżący posiadał bowiem wiedzę o dokonanym wpisie punktów karnych z dnia 9 listopada 2021 r. w ewidencji kierowców z pisma organu z dnia 19 kwietnia 2022 r., które zostało mu doręczone w dniu 27 kwietnia 2022 r. wraz z zaświadczeniem, w którym opisano 6 naruszeń przepisów ruchu drogowego. Przy czym podkreślenia wymaga, że zaświadczenie to zostało wydane na wniosek skarżącego. Sąd uznał zatem, że 27 kwietnia 2022 r. skarżący najpóźniej dowiedział się o dokonanym wpisie, objętym skargą, chociaż nie sposób nie dostrzec, że już wcześniej wiedział o wpisaniu punktów karnych w ewidencji kierowców z postępowania administracyjnego, jakie toczyło się w jego sprawie w związku z przekroczeniem liczby punktów. Od wskazanego dnia należało zatem liczyć termin do wniesienia skargi na kwestionowaną czynność, a który to termin upłynął w dniu 27 maja 2022 r. Tymczasem skarga została wniesiona dopiero w dniu 22 grudnia 2022 r., czyli z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a. W związku z argumentacją skargi podkreślić też trzeba, że art. 53 § 2 P.p.s.a. jednoznacznie określa termin do wniesienia skargi na kwestionowaną czynność i uzależnia bieg terminu od "dowiedzenia" się o podjęciu czynności, a nie - jak to przyjęto w skardze - od dowiedzenia się "o naruszeniu ze strony organu", co wedle skarżącego ma wynikać z zawiadomienia o wszczęciu śledztwa. Ponadto wskazany wyżej trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie. Jest on również terminem prekluzyjnym, w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. odrzuca wniesioną skargę. Sąd wskazuje także, że brak było podstaw w materiale dowodowym sprawy do uznania, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Mając na uwadze powyższe, Sąd - działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 53 § 2 P.p.s.a. - orzekł o odrzuceniu skargi w pkt 1 sentencji postanowienia. Natomiast zawarte w pkt 2 sentencji postanowienia orzeczenie o zwrocie skarżącemu kwoty 200 zł uiszczonej tytułem wpisu od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w myśl którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.