II SA/Op 237/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na Prezesa Sądu Okręgowego w Opolu w przedmiocie treści Biuletynu Informacji Publicznej postanawia odrzucić skargę.

B. W. (zwany dalej także: "skarżącym"), pismem procesowym z dnia 16 marca 2021 r. przesłanym drogą elektroniczną, wniósł skargę na treść Biuletynu Informacji Publicznej Sądu. Jako "adresata skargi" wskazał Sąd Okręgowy w Opolu. Prezes Sądu Okręgowego w Opolu przekazał skargę przy piśmie z 17 marca 2021 r. W treści skargi podał, że "Zgodnie z art. 241 ust. 5 Konstytucji RP z 1997 r. sprawy będące przedmiotem postępowania ustawodawczego rozpoczęte przed wejściem w życie Konstytucji, są prowadzone zgodnie z przepisami konstytucyjnymi obowiązującymi w dniu rozpoczęcia sprawy." Dalej skarżący wyjaśniał, jak według niego jest zdefiniowane pojęcie "Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej", a także, że na podstawie ustawy zwykłej nie można składać protestu przeciwko jego wyborowi. W konkluzji stwierdził, że: "Aleksander Kwaśniewski, Lech Kaczyński, Bronisław Komorowski i Andrzej Duda jest wyłączony z pojęcia "Prezydent Rzeczpospolitej", gdyż warunek z 129 ust. 2 Konstytucji nie jest spełniony, przez co nie doszło do dymisji Rady Ministrów w dniu 17 października 1997 r. w rozumieniu art. 162 ust. 3 Konstytucji (...), wskutek czego obecnie jej prezesem jest nadal Włodzimierz Cimoszewicz. W braku jego podpisu sprzeczność z art. 118 ust. 1 Konstytucji ustawy z 2005 r. (Dz. U. Nr 167 poz. 1398), której projekt (druk nr 2582) wpłynął 2 lutego 2004 r., implikuje jej nieważność. Wobec powyższego, skarżący wniósł "o zmianę treści BIP Sądu na stronie: opłaty sądowe". Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 kwietnia 2021 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez prawidłowe podpisanie skargi lub nadesłanie egzemplarza skargi prawidłowo podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skarżący odebrał wezwanie, przesłane drogą elektroniczną, w dniu 13 kwietnia 2021 r. (patrz: k. 23 akt sądowych potwierdzenie odbioru). Następnie, odpowiedział na nie pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r. (przesłanym elektronicznie), a zatytułowanym "W kwestii formalnej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm..), zwanej dalej P.p.s.a. Wśród tych przesłanek jest nieuzupełnienie braków formalnych skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W tej kwestii wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga jako szczególne pismo procesowe powinna nie tylko czynić zadość ogólnym wymaganiom każdego pisma w postępowaniu sądowym, ale także zawierać dodatkowe elementy, do których zaliczyć należy wskazanie zaskarżonego aktu, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W przypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W świetle tej regulacji, niezachowanie wymogów formalnych skargi skutkuje wezwaniem przez sąd do uzupełnienia jej braków w wyznaczonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Podstawę odrzucenia skargi stanowi wówczas art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. określający, że sąd odrzuca skargę, której braków formalnych nie uzupełniono w terminie. W niniejszej sprawie Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi, która została wniesiona w drodze elektronicznej, a polegającego na prawidłowym podpisaniu skargi lub nadesłaniu egzemplarza skargi prawidłowo podpisanego podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skarżący odpowiedział na wezwanie Sądu w wyznaczonym terminie 7 dni i nadesłał prawidłowo podpisany tekst pisma, choć tekst ten nieznacznie różni się od pierwotnie złożonej skargi. Jednakże Sąd uznał, że skarżący prawidłowo wykonał wezwanie Sądu i uzupełnił skutecznie jej brak formalny mając na względzie, że nadesłane pismo zawierało sygnaturę akt niniejszej sprawy, a także jednoznacznie odnosiło się do kwestii przedmiotowej sprawy. Dokonując oceny dopuszczalności skargi Sąd zważył, że skarżący kwestionuje treść Biuletynu Informacji Publicznej, w zakresie ważności wyborów prezydenckich. Ostatecznie jednakże domaga się zmiany treści Biuletynu na stronie Sądu Okręgowego w Opolu, w zakresie "opłat sądowych" nie uzasadniając tego żądania. Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd orzeka także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 P.p.s.a.). W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeracją z art. 3 P.p.s.a., a także kontrola innych kwestii rozpoznawanych w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazanych z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach. W doktrynie podkreśla się, że aby akty administracji publicznej, wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., mogły zostać poddane kontroli sądowej, muszą dotyczyć spraw indywidualnych, muszą być skierowane do określonych adresatów, których praw i obowiązków dotyczą, zaś uprawnienie lub obowiązek, którego czynność dotyczy, musi być określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Regulacja taka stanowi istotne uzupełnienie sądowej kontroli administracji w sprawach indywidualnych, zapobiegając unikaniu przez organ kontroli sądowej spraw indywidualnych niezakończonych w drodze decyzji administracyjnej. Stąd też wyłączone spod zakresu stosowania art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., są akty o charakterze generalnym. Jak wskazano w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. I OPS 3/07, zawierającej wykładnię art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., "Po pierwsze, w przepisie tym jest mowa o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. To zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Jak decyzja, czy postanowienie administracyjne są kierowane do konkretnych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., są kierowane przez organ administracji publicznej również do konkretnych podmiotów. Z omawianego przepisu można wnosić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy zaznaczyć, że przedmiotem zaskarżenia - jak można wywnioskować ze skargi - jest treść tekstu znajdująca się na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Okręgowego w Opolu. Aby zatem ocenić kwestię dopuszczalności skargi we wskazanym zakresie, należy zbadać w pierwszej kolejności, czy opublikowanie informacji publicznej w Biuletynie Informacji Publicznej stanowi akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, do którego będzie miał zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Kwestia ta została obszernie wyjaśniona w literaturze przedmiotu, gdzie w sposób jednoznaczny wyrażono pogląd, który Sąd w pełni podziela, a mianowicie, że "samego sposobu tworzenia i prawidłowości prowadzenia BIP nie można uznać za czynności z zakresu informacji publicznej, które dotyczyłyby uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Nie istnieje bowiem norma prawa powszechnie obowiązującego, która przyznawałaby uprawnienie do tego, aby domagać się od organu zarówno samego tworzenia, jak i określonego sposobu prowadzenia BIP. W związku z tym nie jest dopuszczalne wniesienie skargi na bezczynność organu polegająca na takim prowadzeniu BIP, który jest przez stronę uznawany za nieprawidłowy (postanowienie WSA z 16 października 2008 r., II SAB/Łd 40/08, Lex nr 504540)" (patrz: Ustawa o dostępie do informacji publicznej - Komentarz, Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., Wyd. 3, str. 235-236, Ustawa o dostępie do informacji publicznej – Komentarz, Marcin Bidziński, Marek Chmaj, Przemysław Szustakiewicz, C.H. Beck, Warszawa 2018, Wyd. 3, str. 139). Tak samo powyższe kwestie zostały ocenione w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie także wskazano, że ewentualna skarga na prowadzenie Biuletynu Informacji Publicznej powinna przybrać procesową formę skargi składanej w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 229 pkt 7 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 611/08, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi, zatem wątpliwości, że odmowa sprostowania informacji zamieszczonej w treści BIP nie należy do katalogu spraw wymienionych w cyt. wyżej art. 3 § 2-3 oraz art. 4 P.p.s.a., dlatego Sąd uznał, że skarga w tym przedmiocie jest niedopuszczalna, jako nie podlegająca kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Stosownie więc do treści art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, Sąd orzekł jak w sentencji.