II SA/Op 160/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia: oddalić wniosek.

Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II SO/Op 4/15 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił M. M. radcę prawnego przed wszczęciem postępowania sadowego dotyczącego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 grudnia 2014 r., nr [...]. Na skutek powyższego, na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radca prawny K. K. wykonujący zawód w Kancelarii Radcy Prawnego w [...], przy ul. [...]. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2015 r. tut. Sąd przywrócił termin do złożenia skargi w sprawie na wniosek, sporządzony i wniesiony wraz ze skargą przez pełnomocnika skarżącego. Wobec czego, sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 160/15 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Następnie, na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r., na której skarżącego reprezentował wyznaczony z urzędu pełnomocnik, Sąd I instancji oddalił wniesioną skargę M. M. Od zapadłego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego sporządził i wniósł w dniu 11 sierpnia 2015 r. (data stempla pocztowego), reprezentujący skarżącego radca prawny K. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2841/15, oddalił skargę kasacyjną wniesioną w sprawie. Z akt sprawy wynika, że w skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik złożył szereg wniosków procesowych, m.in. wniosek o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego lub w razie złożenia wykazu kosztów zgodnie z wykazem kosztów (por. k-1 akt sądowych). Ponadto, w skardze kasacyjnej zawarł wniosek o zasądzenie "kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego oraz kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych"(por. k-104 akt). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do radców prawnych powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) i od tego dnia utraciło moc rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805). Na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Analogiczny przepis przejściowy zawierało ww., a obowiązujące od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 1 listopada 2016 r., rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., które w § 22 stanowiło, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia w sprawie za sporządzenie i wniesienie najpierw w dniu 4 marca 2015 r. skargi do sądu administracyjnego, a następnie – skargi kasacyjnej od wyroku wydanego w dniu 25 czerwca 2015 r., należało rozpoznać na zasadach wynikających z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), pomimo że w trakcie trwania niniejszego procesu obowiązywały kolejno wyżej opisane rozporządzenia. Zgodnie zatem z treścią § 16 przywołanego powyżej rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Referendarz sądowy podziela ugruntowany w orzecznictwie pogląd, wyrażony przez Sąd Najwyższy i sądy administracyjne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 października 1998 r., sygn. akt II CKN 687/98, opubl. OSNC z 1999 r. nr 3, poz. 63; wyrok NSA W-wa z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, niepubl.), że złożenie wskazanego oświadczenia stanowi konieczną przesłankę warunkującą przyznanie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu stosownego wynagrodzenia. Przedmiotowe oświadczenie stanowi bowiem podstawę do ustalenia, że opłaty za czynności radcowskie nie zostały zapłacone w całości lub w części. Pozwala tym samym określić zakres, w jakim wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy powinno zostać pokryte przez Skarb Państwa. Faktu, że opłaty za czynności radcowskie nie zostały zapłacone w całości lub w części nie można wywodzić z samej treści żądania zawartego we wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Jego treść nie zastępuje bowiem treści oświadczenia, o którym mowa w § 16 rozporządzenia, i nie może być też z treścią tego oświadczenia utożsamiana. Wskazać jednocześnie należy, iż brak przedmiotowego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia jego braków, opisanego w art. 49 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05 Lex nr 242945). W rozpoznawanej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego – radca prawny K. K., złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w skardze do sądu administracyjnego z dnia 4 marca 2015 r. i w skardze kasacyjnej z dnia 11 sierpnia 2015 r. W dokumentach tych jednakże, ani w innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy sądowej, brak jest sformułowanego oświadczenia, o którym mowa w § 16 rozporządzenia. Wobec powyższych okoliczności sprawy, referendarz nie znajdując podstaw do przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu, orzekł jak w sentencji, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., art. 250 P.p.s.a. w związku z § 16 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.