II SA/Op 129/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie rozpatrzenia skargi na czynności burmistrza postanawia: oddalić wniosek.

Skarżący M. M., reprezentowany przez będącą jego kuratorem, matkę J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia 1 lipca 2016 r., Nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w sprawie rozpatrzenia skargi na czynności burmistrza. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 30 marca 2017 r. skarga ta została odrzucona. J. M. - kurator skarżącego, działając w imieniu własnym, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy umieściła dane dotyczące swojej sytuacji finansowo – majątkowej. Jednocześnie w uzasadnieniu wniosku wskazała, że składa go w imieniu swoim oraz swojego podopiecznego, czyli M. M. W tym miejscu należy wskazać, że wniosek odnośnie M. M. jest przedmiotem odrębnego wezwania z dnia 10 maja 2017 r. . Działając na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., referendarz sądowy stwierdza, że wniosek kuratora skarżącego o przyznania prawa pomocy złożony w imieniu własnym podlega oddaleniu, wyjaśniając, co następuje: Z wyraźnej regulacji zawartej w art. 243 § 1 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy może być przyznane jedynie stronie postępowania przed wszczęciem postępowania lub w jego toku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 46/15, Lex nr 1628667). Wobec powyższego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie J. M. występuje w postępowaniu przed tut. Sądem, jako kurator skarżącego. Działa ona zatem wyłącznie w imieniu i na rzecz skarżącego, natomiast sama nie jest stroną niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego M. M., a nie jego kuratora J. M. Stronami w postępowaniu sądowoadministracyjnym są bowiem na podstawie art. 32 P.p.s.a. skarżący oraz organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, ponadto przyznania prawa pomocy może także żądać uczestnik postępowania (art. 12 P.p.s.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że prawo pomocy nie przysługuje kuratorowi strony skarżącej. Kurator nie jest bowiem stroną postępowania, ani uczestnikiem, działa on jedynie w sprawie na rzecz i w interesie strony skarżącej, nie zaś we własnym imieniu. Z tego względu J. M. nie może korzystać z instytucji prawa pomocy w sprawie, w której skarżącym jest M. M. Może ona natomiast działając, jako kurator strony skarżącej, wnioskować o przyznanie prawa pomocy M. M., wskazując go jako wnioskodawcę i podając we wniosku dane dotyczące sytuacji materialnej strony skarżącej. Urzędowy formularz wniosku może być podpisany przez pełnomocnika strony skarżącej a zatem taką kompetencję posiada także kurator wyznaczony przez sąd opiekuńczy. W kwestii podpisywania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez pełnomocnika strony (a zatem i jej kuratora) wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 11/09 (publ. ONSA i WSA 2010/4/54), podjętej wskutek wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, zgodnie z którą wniosek o przyznanie prawa pomocy składany na urzędowym formularzu, o jaki mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, może być podpisany także przez pełnomocnika strony. Powyższe oznacza, że pełnomocnik może podpisać w imieniu strony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy (a więc może go także wypełnić), nie ma jednak wątpliwości, iż dane zawarte w formularzu muszą dotyczyć wyłącznie strony postępowania, a nie pełnomocnika (por. postanowienie NSA z dnia 4 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1220/15, dostępne na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodać można, że uchwała z dnia 20 maja 2010 r. posiada tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 P.p.s.a., który nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w tego rodzaju uchwale. Według wskazanego przepisu, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Zasada ta pozostaje także nadal aktualna, w sytuacji wejścia w życie w dniu 29 sierpnia 2015 r., rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, (Dz. U. z dnia 28 sierpnia 2015 r. poz. 1257, z późn. zm.), wprowadzające nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem w niniejszej sprawie do akt sprawy nie wpłynął urzędowy formularz, złożony przez skarżącego tj. M. M., który zawierałby jego dane, a jedynie formularz złożony przez kuratora skarżącego – J. M. w imieniu własnym, zawierający także dane odnośnie jej sytuacji finansowo – majątkowej. J. M. jedynie w uzasadnieniu wniosku wskazała, że wnosi go także w imieniu M. M., co spowodowało wystosowanie do niej wezwania z dnia 10 maja 2017 r., w celu umożliwienia złożenia prawidłowego wniosku w imieniu skarżącego. Skoro zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył kurator skarżącego, działając w imieniu własnym, a nie strony postępowania, jego żądanie nie mogło z tej przyczyny zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a.