II SA/Op 121/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2017 r. wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem postanawia: 1) zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 29 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 121/17 i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, 2) ustanowić dla skarżącego adwokata.

S. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 16 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W dniu 20 marca 2017 r. S. P. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest osobą starszą, schorowaną i bezrobotną, z orzeczoną 20 % niezdolnością do wykonywania pracy, utrzymuje się z zasiłku [...] w wysokości [...] miesięcznie. W chwili obecnej jego miesięczne wydatki zostały zredukowane do minimum, to jest do zakupu niezbędnej żywności za kwotę około [...] i opłacenie mieszkania na kwotę [...] oraz kosztu energii elektrycznej [...] i telefonu [...]. Skarżący podał, że ma majątek w postaci [...] o powierzchni [...] z [...]., są to [...] mające około [...] oraz [...] działki budowlanej o powierzchni [...] – obydwie nieruchomości stanowią własność wspólną z żoną. Wynajęcie pokoi we wspólnym domu nie wchodzi w rachubę ze względu na to, że są one zamieszkałe przez jego dzieci, nie ma do nich odrębnego wejścia. Niemożliwe jest też wzięcie pożyczki pod zastaw domu, ze względu na brak stałego miejsca zamieszkania na terenie Polski, a sprzedaż wiązałaby się prawnie i technicznie z kosztami kilkakrotnie przekraczającymi wysokość wpisu. Skarżący załączył do wniosku kopię aktualnego zaświadczenia o przyznaniu świadczenia na zabezpieczenie kosztów utrzymania skarżącego. Jednocześnie do akt sprawy o sygn. II SAB/Op 63/16 złożył drugą część tego zaświadczenia. Wynikało z niego, że w miesiącu marcu 2017 r. skarżący otrzymał [...] na koszty podstawowego utrzymania, [...] na czynsz, [...] na koszty ogrzewania, [...] na koszty uboczne, łącznie [...]. Wskazano także, że zasiłek za luty 2017 r. wyniósł [...], a w okresie od kwietnia 2017 r. do grudnia 2017 r. będzie wynosił [...]. Skarżący wniósł w pierwszym wniosku o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, to jest w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Postanowieniem z dnia 29 marca 2017 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego z wpisu sądowego od skargi, a wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie oddalił. W dniu 6 czerwca 2017 r. zapadł wyrok w sprawie uchylający zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie strzeleckim z dnia 8 grudnia 2016 r., nr [...]. W dniu 26 lipca 2017 r. wpłynął do Sądu nowy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, w zakresie opłaty od skargi kasacyjnej i ustanowienia adwokata w celu złożenia skargi kasacyjnej. Skarżący we wniosku tym wskazał, że jego sytuacja finansowa uległa pewnemu pogorszeniu, zasiłek z około [...], obniżył się do około [...], zasiłek na mieszkanie wynosi dalej [...], ale na żywność tylko [...]. Pogorszyła się także jego sytuacja zdrowotna, ma poważne problemy z [...]. Obecnie skarżący zasadniczo wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej i ustanowienie adwokata. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Aktualnie natomiast skarżący wykazał, że ma dochód miesięczny z zasiłków w wysokości około [...], zasiłek na mieszkanie wynosi [...], a na żywność [...], W myśl art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przystępując jednak do rozpoznania wniosku złożonego w niniejszym postępowaniu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w jego toku wydano już postanowienie w przedmiocie prawa pomocy, które do chwili obecnej zachowało swą prawną moc. Jego mocą zwolniono skarżącego od wpisu sądowego od skargi i oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie. Postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Nowy wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 26 lipca 2017 r., w zakresie dotyczącym częściowego zwolnienia od kosztów sądowych należy traktować, jak wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 marca 2017 r. w trybie art. 165 P.p.s.a. Wniosek taki może być uwzględniony tylko wówczas, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które stanowiły podstawę wcześniejszego orzeczenia wydanego w przedmiocie prawa pomocy, a wiec wówczas, gdy nastąpiło pogorszenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Dokonując oceny zmiany okoliczności sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że skarżący aktualnie dokument wskazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu. Obecnie będzie on otrzymywał zasiłek w wysokości ok. [...] miesięcznie, w miejsce wcześniej otrzymywanego w wysokości ok. [...] miesięcznie. Dochód miesięczny skarżącego uległ, zatem obniżeniu o około [...]. Skarżący podniósł także, że ma coraz większe problemy zdrowotne z [...]. Uzasadnia to zatem przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, o który obecnie wnosi. Na marginesie należy jedynie zauważyć, iż na chwilę obecną skarżący został już zwolniony z wszystkich kosztów sądowych, jakie jest obecnie obowiązany ponieść w sprawie. Wniosek skarżącego w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu jest wnioskiem pierwotnym i również został uwzględniony. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przy uwzględnieniu art. 165 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji i uwzględniono ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy.