II SA/Ol 904/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi L.Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie wszczęcia postepowania w sprawie aktu nadania własności ziemi postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.

Wraz ze skargą L.Z. złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (żądanie wskazane przez podkreślenie pozycji w rubryce 4.1. PPF) i ustanowienia adwokata (żądanie wyrażone w uzasadnieniu). Skarżąca podała, iż ma 95 lat, jest schorowana i sama prowadzi gospodarstwo domowe. Całą emeryturę, która wynosi 1668 zł netto i jest jedynym jej dochodem, zużywa na opłaty, leczenie i rehabilitację, opłacenie opieki, transport i skromne wyżywienie. Na wszystko brakuje pieniędzy, dlatego żyje bardzo skromnie. "Rodzina ma też skromną emeryturę 880 zł", więc nie może liczyć na pomoc. Skarżąca nie posiada majątku w postaci mieszkania, nieruchomości rolnych, "innych nieruchomości", przedmiotów wartościowych i innych zasobów. Rubryka, w której deklaruje się własność domu, nie została wypełniona ani skreślona. Przyjęto jednak, iż skarżąca go nie ma, gdyż wynikało to z jej wniosku z 3 sierpnia 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygnaturze akt II SA/Ol 610/17 (k. 33-36 akt). W celu pełniejszego zobrazowania sytuacji życiowej skarżącej do akt włączono też kopię pisma z 19 sierpnia 2017 r., złożonego w ww. sprawie w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w zakresie prawa pomocy (k. 37-41). Z dokumentów tych wynika, że skarżąca mieszka sama w mieszkaniu, którego adres wskazany został w rubryce nr 2.1. Mieszkanie to należy do jej wnuczki, lecz to ona ponosi opłaty związane z jego utrzymaniem. Mieszkanie zlokalizowane pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.2. jest własnością siostry jej zięcia, która grzecznościowo zobowiązała się odbierać jej korespondencję, bowiem ta często ginęła w jej miejscu zamieszkania. Wskazała, że całą emeryturę wykorzystuje na opłaty mieszkaniowe i własne utrzymanie, leki, a także usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, kościoła, itp. Oświadczyła: "żywność i wszelkie usługi są bardzo drogie, a za wszystko muszę płacić. (...) żyję (...) za swoją emeryturę na bieżąco." Wskazała, że korzysta z pomocy osób trzecich i córki, która jednak nie jest w stanie udzielić jej pomocy finansowej ze skromnej emerytury wynoszącej 890 zł. W dalszej części pisma dodała, że nie może liczyć na pomoc najbliższych, ponieważ posiadają skromne emerytury oraz zarobki, które nie wystarczają na pokrycie ich własnych potrzeb. Oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności i rachunków bankowych. Na zakończenie stwierdziła, że z uwagi na zawiły charakter sprawy oraz pogarszający się stan jej zdrowia, a także to, że zięć nie może jej reprezentować przed sądem, udział profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie jest uzasadniony i potrzebny, szczególnie że nie jest w stanie bez uszczerbku dla zdrowa i opieki oraz koniecznego dla niej utrzymania ponieść wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W niniejszej sprawie spełniona została przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mając na uwadze przedstawioną sytuację skarżącej uznać należy, że aktualnie poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla niej utrzymania. Skarżąca dysponuje wprawdzie środkami z emerytury w kwocie przekraczającej kwoty najniższych świadczeń emerytalno-rentowych, lecz jak oświadczyła przeznacza je w całości na własne utrzymanie, w tym opłaty mieszkaniowe. Zwiększone koszty utrzymania spowodowane są wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. Skarżąca ponosi bowiem wydatki na leki, a ponadto opłaca usługi związane z udzielaną jej opieką przez osoby trzecie, transportem do lekarzy, kościoła, itp. Żywność i wszelkie usługi są, jak wskazała, bardzo drogie, dlatego też prowadzi skromne życie. Środki pieniężne, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia oszczędności, dlatego żyje "za swoją emeryturę na bieżąco". Skarżąca korzysta również z pomocy członków rodziny, lecz z uwagi na ich własną, nie lepszą sytuację materialną, na pomoc finansową z ich strony nie może liczyć. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków pieniężnych umożliwiających jej pokrycie nawet w części kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania, a nie posiada również środków majątkowych, które umożliwiłyby jej ich poniesienie. W konsekwencji za zasadne uznano zarówno zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych jak i ustanowienie dla niej adwokata, którego pomoc w niniejszej sprawie jest dodatkowo uzasadniona wiekiem skarżącej i stanem jej zdrowia. Stąd, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.