Sygnatura
II SA/Ol 880/22
II SA/Ol 880/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-01-10
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
- Data orzeczenia
- 10 stycznia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 stycznia 2023 r. sprawy ze sprzeciwu A Sp. z o.o. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 7 listopada 2022 r., nr Rep 1760/ZP/22 w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z 3 sierpnia 2022 r., nr 23/22 Burmistrz Miasta (dalej jako: "organ I instancji") ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego – stacji bazowej telefonii komórkowej operatora A na terenie części działki [...] obręb [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł L. P., zarzucając brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości i opinii biegłego w celu ustalenia zasięgu promieniowania elektromagnetycznego i weryfikacji parametrów instalacji podanych we wniosku przez inwestora. W wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z 7 listopada 2022 r., nr Rep 1760/ZP/22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Kolegium zarzuciło organowi I instancji brak dokonania własnych ustaleń co do charakterystyki planowanego przedsięwzięcia. Wskazało, że obowiązkiem organu jest wyjaśnienie czy i w jakim zakresie maksymalnym, a nie tylko deklarowanym przez inwestora, możliwa jest zmiana kierunku lub kąta nachylenia poszczególnych anten, jaka może być maksymalna możliwość emisyjna urządzenia, ile wynosi zsumowana (a nie jednostkowa) wartość EIRP, ustalenie czy w obrębie planowanego przedsięwzięcia znajdują się już inne urządzenia wytwarzające pole elektromagnetyczne, uwzględnienie ukształtowania terenu wraz z istniejącym i potencjalnym zagospodarowaniem terenu, także w kontekście płaszczyzn możliwego promieniowania w miejscach dostępnych dla ludności. Kolegium stwierdziło, że organ powinien albo dokonać samodzielnej analizy, albo zasięgnąć ekspertyzy w tym zakresie. Zdaniem organu odwoławczego, bez prawidłowego i precyzyjnego ustalenia parametrów technicznych i użytkowych planowanego urządzenia nie sposób merytorycznie rozstrzygnąć o charakterze planowanej inwestycji w kontekście rzeczywistej mocy, zasięgu, oddziaływania, a zatem i o potencjalnym wpływie na człowieka. Sprzeciw od powyższej decyzji wniosła A sp. z o.o. (dalej jako: "spółka", "skarżąca"), reprezentowana przez radcę prawnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji kasatoryjnej oraz udzielenie organowi I instancji wadliwych wytycznych co do sposobu załatwienia sprawy, podczas gdy nie było przeszkód do wydania decyzji merytorycznej. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik wskazał na wyjątkowy charakter art. 138 § 2 k.p.a. Podniósł, że instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 Mhz do 300 000 Mhz, były uznane za "przedsięwzięcia mogące znacząco (zawsze lub potencjalnie) oddziałujące na środowisko", jeżeli "równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny" osiągała moce wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839), a miejsca dostępne dla ludności znajdowały się w określonych w tych przepisach odległościach od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania pojedynczej anteny. Zarzucił, że organ odwoławczy pominął nowelizację ww. rozporządzenia. Wskazał, że w dniu 4 czerwca 2022 weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071). W rozporządzeniu tym Rada Ministrów wyłączyła przedsięwzięcia, o których była mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 zmienianego rozporządzenia, z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym nie ma podstaw do badania nakładania się wiązek promieniowania ani do badania kumulacji wiązek promieniowania, ponieważ wynik takiego badania jest irrelewantny, bowiem nie zaistnieje konieczność uzyskania decyzji środowiskowej. Zauważono, że przytoczone przez Kolegium orzecznictwo i poglądy Najwyższej Izby Kontroli wydawane były w poprzednim stanie prawnym i z chwilą wejścia w życie wzmiankowanej nowelizacji całkowicie się zdezaktualizowały. Wyjaśniono, że do czasu wejścia w życie przedmiotowej nowelizacji w polskim systemie prawa ochrony środowiska kontrola inwestycji generujących pole magnetyczne była podzielona na etapy, które można określić roboczo, jako: uprzedni (wstępny), środowiskowy, techniczno-projektowy i następczy. Nowelizacja wyżej wymienionego rozporządzenia usunęła w całości etap wstępny oraz etap środowiskowy. Badanie rzeczywistego oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, dla którego obowiązujące normy określa obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r. poz. 2448), następuje na etapie wydawania pozwolenia na budowę. Organ administracji w oparciu o zgromadzoną dokumentację, w tym w szczególności projekt budowlany, dokonuje sprawdzenia, czy planowana inwestycja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy. Wówczas to bada się oczywiście nie tylko moc wypromieniowywaną przez anteny, ale także wszystkie, szeroko rozumiane, nakładanie się pól, kumulacje czy odbicia promieniowania. Kolegium wniosło o oddalenie sprzeciwu, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Oświadczyło, że miało na uwadze nowelizację przepisów przytoczonych przez inwestora. Zdaniem Kolegium, znowelizowanie przepisów nie może oznaczać zupełnej dowolności działań w tak istotnej sferze i w konsekwencji powodować, iż ustala się lokalizację inwestycji o nieznanych bądź niezweryfikowanych, czyli de facto dowolnych parametrach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., strona może wnieść sprzeciw. W myśl z art. 64c § 1 i 2 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Granice rozpoznania sprawy ze sprzeciwu od decyzji określa przepis art. 64e p.p.s.a., wskazując, że rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się powszechnie, że decyzja kasatoryjna będzie uzasadniona, gdy organ odwoławczy nie dysponuje wystarczającymi ustaleniami faktycznymi, które pozwoliłyby mu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Rozważając celowość zastosowania w sprawie art. 138 § 2 k.p.a., zawsze należy mieć na uwadze, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim rozstrzygnąć sprawę co do istoty, co zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. następuje przez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasatoryjnej. Rozstrzygnięcie kasatoryjne organu odwoławczego powinno mieć wyjątkowy charakter, gdyż zgodnie z ustanowioną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ II instancji ciężar ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się jedynie do kontroli decyzji I instancji. W sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne - jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności - jest wydanie decyzji kasacyjnej. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasatoryjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja jest dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. albo w przypadku istotnych braków postępowania wyjaśniającego, gdy jest możliwa zgoda stron na usunięcie nieprawidłowości w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 136 § 2 i 3 k.p.a. Z mocy art. 136 § 4 k.p.a. - przepisów § 2 i 3 nie stosuje się, jeżeli przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy byłoby nadmiernie utrudnione. W wyroku z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 1781/17 (publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl. dalej jako: "CBOSA"), Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że rozstrzygając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym decyzja kasatoryjna ma charakter procesowy, gdyż podstawą jej podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania. Taki sposób rozstrzygnięcia determinuje również sposób przeprowadzenia kontroli jej legalności dokonywanej przez sąd. Skoro decyzja kasatoryjna jest w istocie rozstrzygnięciem procesowym, gdyż nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, to możliwości rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego podlegają w tych sytuacjach istotnemu ograniczeniu, albowiem sąd dokonuje kontroli legalności tego rodzaju rozstrzygnięcia w świetle ustawowych przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Kontrola ta nie może natomiast, co do zasady, obejmować sformułowania końcowej oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne. W związku z powyższym rozstrzygnięcia Sądu wymagało, czy powoływane przez organ odwoławczy okoliczności rzeczywiście uzasadniały zwrot sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy powinien podlegać "stosownej" weryfikacji. Kolegium zarzuciło, że organ I instancji w żaden sposób nie sprawdził twierdzeń inwestora zawartych w załączonej do wniosku Kwalifikacji Przedsięwzięcia. Domagało się precyzyjnego wyliczenia zsumowanej wartości EIRP. Przy czym Kolegium nie wyjaśniło w ogóle dlaczego uznaje za konieczną weryfikację danych technicznych instalacji deklarowanych przez inwestora na etapie wydawania decyzji lokalizacyjnej. Nie powołano żadnych przepisów prawa materialnego, które uzasadniałyby takie działanie. Domyślać można się tylko, że organ odwoławczy oparł zaskarżoną decyzję na rozbieżnej interpretacji § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839). Przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 tego rozporządzenia zaliczały instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o wyszczególnionych w tych przepisach mocach do przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z brzmieniem tych unormowań o kwalifikacji przedsięwzięcia decydowała wielkość równoważnej mocy promieniowanej izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny i odległość miejsc dostępnych dla ludności, w rozumieniu art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799), wyznaczona od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny. Natomiast § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia stanowił o konieczności "sumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie". Na tle tych unormowań ujawnił się w orzecznictwie spór co do konieczności uwzględniania przy kwalifikacji przedsięwzięcia, jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, sumy równoważnych mocy promieniowanych izotropowo wszystkich anten na terenie zakładu lub obiektu. Zwolennicy tego stanowiska wskazywali na konieczność uwzględnienia możliwości technicznych urządzeń nadawczych, zmiany kierunków nadawania i kątów nachylenia anten, nakładania się wiązek promieniowania. Kolegium zdaje się podzieliło właśnie tę interpretację przepisów. Jednak w dacie orzekania przez organ I instancji nie istniały już wątpliwości w tym zakresie, bowiem, jak zasadnie podniesiono w sprzeciwie, nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego powołaną nowelą, zgodnie z którą na etapie wydawania decyzji lokalizacyjnej organy orzekające nie muszą już analizować czy wnioskowana stacja bazowa telefonii komórkowej może znacząco oddziaływać na środowisko. Wyjaśnić należy, dlaczego powołane przepisy rozporządzenia z 2019 r. miały w ogóle znaczenie przy wydawaniu decyzji lokalizacyjnej. Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 ze zm., dalej jako: "u.u.i.ś."), przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a tym samym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 60 u.u.i.ś. Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i 2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko obejmuje przedsięwzięcia wymienione w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 60 u.u.i.ś. Ustawa ta określa procedurę i kryteria jakie należy brać pod uwagę przy wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.u.i.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Taką decyzją jest też decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego (art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz. U. z 2022 r. poz. 503; dalej jako: "u.p.z.p."). Zgodnie z art. 72 ust. 3 u.u.i.ś. decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1. Złożenie wniosku może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 72 ust. 4 u.u.i.ś.). W myśl art. 86 pkt 2 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organy wydające decyzję, o których mowa w art. 72 ust. 1. Z przytoczonych unormowań wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy wstępnego etapu realizacji inwestycji i ma na celu określenie dopuszczonego ramowego oddziaływania inwestycji na środowisko, które musi być przestrzegane na kolejnych etapach inwestycyjnych, obejmujących uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy i finalnie decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego organy orzekające na podstawie u.p.z.p. muszą mieć na względzie, czy przedsięwzięcie może być kwalifikowane jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym wymagać wdrożenia procedury z u.u.i.ś. Zgodnie z art. 56 u.p.z.p. ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego musi być zgodne z przepisami odrębnymi. Obowiązek uzyskania decyzji wymaganych odrębnymi przepisami obciąża wnioskodawcę, który na etapie ubiegania się o decyzję lokalizacyjną powinien wykazać, że uzyskał wymaganą decyzję środowiskową albo wykazać, że wnioskowana inwestycja nie wymaga wydania takiej decyzji, bo nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko. W niniejszej sprawie inwestor wskazał wnioskowaną wysokość wieży, wysokość na jakiej zostaną zamontowane anteny, konfigurację anten, w tym typ anten, maksymalną moc wyjściową, pasmo, tilt i EIRP każdej z anten. Załączył do wniosku opracowanie zatytułowane "Kwalifikacja Przedsięwzięcia", w którym wyjaśnił, że przy przyjętych parametrach i wysokości zawieszenia anten, inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zauważyć można, że w dacie składania wniosku obowiązywały jeszcze przepisy kwalifikujące instalacje radiokomunikacyjne do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jednak z dniem uchylenia tych przepisów nie ma już podstaw do ustalania czy przedmiotowa inwestycja wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z § 3 cytowanego rozporządzenia zmieniającego – postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia umarza się. Oznacza to, że nawet jeżeli w dacie wszczęcia postępowania o wydanie decyzji lokalizacyjnej istniały przepisy wymagające oceny kwalifikacji przedsięwzięcia, to z chwilą ich wyeliminowania z obrotu prawnego rozważania na ten temat stały się bezprzedmiotowe. Jak wynika z uzasadnienia projektu ww. rozporządzenia zmieniającego, dostępnego na stronie Rządowego Centrum Legislacji, jednym z powodów dla których prawodawca ostatecznie zrezygnował z zamieszczenia instalacji radiokomunikacyjnych, radiolokacyjnych i radionawigacyjnych w wykazie zawartym w rozporządzeniu wykonawczym wydanym w oparciu o art. 60 u.u.i.ś było uznanie, że wymóg uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowił nadregulację względem postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012, z poźn.zm) i utrudniał proces inwestycyjny niezasadnie wydłużając czas uzyskiwania niezbędnych pozwoleń. Prawodawca uznał, że regulacje zawarte w ustawie Prawo ochrony środowiska i przepisach wykonawczych do tej ustawy zapewniają bezpieczeństwo i kontrolę nad emisją pól elektromagnetycznych w środowisku. Zasadnym jest również wskazać że w dniu 7 listopada 2022 r. (w dacie wydania zaskarżonej decyzji) Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w składzie siedmiu sędziów, sygn. akt II OPS 1/22 (CBOSA), zgodnie z którą: "Przy kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych na podstawie § 3 ust. 1 pkt 8 i § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71, ze zm.) jako inwestycji mogącej potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, należy brać pod uwagę równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznaczoną dla pojedynczej anteny także wówczas, gdy w skład instalacji wchodzi kilka anten. Uchwała ta rozstrzygnęła spór prawny co do potrzeby sumowania parametrów urządzeń planowanych w ramach tego samego zamierzenia". W uzasadnieniu tej uchwały NSA wyjaśnił, że nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie, tj. innym układzie i nachyleniu do gruntu anten, niż wskazuje inwestor w karcie przedsięwzięcia czy dokumentacji projektowej. Podane parametry są wiążące zarówno dla organów, jak i inwestora na wszystkich dalszych etapach realizacji inwestycji. NSA zwrócił także uwagę na przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska (art. 121-126) i przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019 r., poz. 2448) i Ministra Klimatu z 17 lutego 2020 r. w sprawie sposobów sprawdzania dotrzymania dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2020 r., poz. 258), wydanych w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 122 Prawa ochrony środowiska. Stwierdził, że zapewniają one ochronę zdrowia i życia człowieka. Przy czym na etapie rozstrzygania o charakterze przedsięwzięcia nie ma podstaw do badania rzeczywistego oddziaływania inwestycji na środowisko. Zdaniem NSA wymienione przepisy znajdują zastosowanie albo w toku postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albo w przypadku, gdy nie jest ona wymagana (z uwagi na niepodpadanie pod rozporządzenie) w toku innych dalszych postępowań zmierzających do realizacji inwestycji, tj. pozwoleniu na budowę. Dopiero w ich trakcie właściwy organ, na podstawie wymaganej w tych postępowaniach dokumentacji (ewentualnego raportu oddziaływania na środowisko, pozwolenia na budowę) dokonuje sprawdzenia, czy instalacja nie będzie emitowała pola elektromagnetycznego na poziomie przekraczającym obowiązujące normy przy uwzględnieniu wszystkich zjawisk fizycznych związanych z kumulacją pól elektromagnetycznych, w tym nakładania czy przecinania się wiązek promieniowania. W świetle powyższego zgodzić należy się ze skarżącym, że na etapie wydawania spornej decyzji lokalizacyjnej nie było podstaw do wyjaśniania, czy i w jakim zakresie maksymalnym możliwa jest zmiana kierunku lub kąta nachylenia poszczególnych anten, jaka może być maksymalna możliwość emisyjna urządzenia, ile wynosi zsumowana (a nie jednostkowa) wartość EIRP, ustalenie, czy w obrębie planowanego przedsięwzięcia znajdują się już inne urządzenia wytwarzające pole elektromagnetyczne, do czego Kolegium zobowiązało organ I instancji. Podniesione przez Kolegium okoliczności nie uzasadniały zwrotu sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazać należy, że zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wyznaczają przepisy prawa materialnego określające przesłanki warunkujące przyznanie uprawnienia. Na ich podstawie organ orzekający ustala, jakie okoliczności mają znaczenie dla rozstrzygnięcia i jak te okoliczności udokumentować. Zasadnie skarżąca spółka wskazała, że wobec uchylenia powołanych przepisów rozporządzenia z 2019 r. nowelą z 5 maja 2022 r., która weszła w życie 4 czerwca 2022 r., organy orzekające w przedmiocie sposobu zagospodarowania terenu i warunków zabudowy, nie miały w ogóle podstaw do kwestionowania i weryfikowania danych technicznych instalacji podawanych przez inwestora. Istotnym było, na co zasadnie zwracała uwagę skarżąca spółka, że wnioskowane zamierzenie nie jest już w ogóle wymienione w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie wymaga rozstrzygania przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej kwestii związanych z ochroną środowiska. Jak zaznaczyło NSA w uzasadnieniu przytoczonej uchwały, nie ma podstaw do rozpatrywania przedsięwzięcia w innym zakresie niż to deklaruje inwestor, a przestrzeganie przepisów określających dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych będzie weryfikowane na etapie wydawania pozwolenia na budowę, jego realizacji i użytkowania instalacji . Mając powyższe na uwadze, zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu w całości, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. Sąd rozpatrzył sprzeciw na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 64d § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wysokość: uiszczonego wpisu od sprzeciwu (100 zł.), uiszczonej opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika - radcy prawnego ( 480 zł.) - na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 grudnia 2022
- Symbol z opisem
- 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne Administracyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
art. 56 · Dz.U. 2022 poz. 503
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151a § 1 · Dz.U. 2022 poz. 329
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 138 § 2 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
§ 3 ust. 1 pkt 8 w zw. z § 3 ust. 2 pkt 3 · Dz.U. 2019 poz. 1839
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Ol 738/22 · 10 stycznia 2023
II SA/Ol 738/22 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2023-01-10
Sygnatura: II SA/Rz 1608/22 · 10 stycznia 2023
II SA/Rz 1608/22 - Postanowienie WSA w Rzeszowie z 2023-01-10
Sygnatura: II SA/Go 620/22 · 9 stycznia 2023
II SA/Go 620/22 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 2023-01-09
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny