II SA/Ol 848/14

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. i G. K. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki budynku postanawia odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

W piśmie procesowym z dnia "[...]", skarżąca – G. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi, oraz ustanowienie radcy prawnego. Do pisma załączyła wypełniony urzędowy formularz PPF, w którego rubryce nr 4 nie skreśliła pozycji: "zwolnienie od kosztów sądowych", "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych" i "ustanowienie radcy prawnego". W uzasadnieniu podniosła, iż nie posiada majątku pozwalającego na uiszczenie wpisu od skargi oraz opłacenie zawodowego pełnomocnika. Dodała, iż aby skorzystać z fachowej pomocy w celu sporządzenia skargi zmuszona została do zapożyczenia się u rodziny. Wskazała, iż jest osobą samotną i bezrobotną. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, wnioskodawczyni prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe. W rubryce nr 7.1. wykazała dom o pow. "[...]", nieruchomości rolne o pow. "[...]" i o pow. "[...]" (współwłasność) oraz "domek rekreacyjny" o pow. "[...]" (współwłasność). Wnioskodawczyni nie wykazała jakichkolwiek zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych oraz dochodów. W związku z koniecznością uzupełnienia informacji na temat sytuacji materialnej wnioskodawczyni oraz wyjaśnienia wątpliwości powstałych na tle złożonego przez nią oświadczenia, wezwana ona została do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących sytuacji majątkowej (w zakresie odnoszącym się do lokalu mieszkalnego, zlokalizowanego pod adresem wskazanym w rubryce nr 2.1 oraz nieruchomości, wykazanych w rubryce nr 7.1) i finansowej (w zakresie odnoszącym się do wysokości i przeznaczenia ponoszonych przez wnioskodawczynię wydatków, długu, jaki zaciągnęła u rodziny w związku ze złożeniem skargi w niniejszej sprawie oraz – wobec niewykazania we wniosku jakiegokolwiek dochodu – źródeł jej utrzymania, ewentualnego korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej lub z innego rodzaju pomocy udzielanej przez jakiekolwiek instytucje, osoby trzecie lub członków rodziny oraz statusu osoby bezrobotnej, a także wyciągów z posiadanych przez wnioskodawczynię rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy). W związku z niejednolitym zakresem żądania określonym w piśmie procesowym i we wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, oraz objęciem zakresem żądania, określonego w rubryce nr 4, również częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wnioskodawczynię wezwano ponadto do wskazania w jakim zakresie jest w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. W wezwaniu zawarte zostało pouczenie, zgodnie z którym nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy. W wyznaczonym w wezwaniu terminie, wnioskodawczyni nie złożyła jakichkolwiek żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, w tym dodatkowego oświadczenia co do zakresu jej żądania. W tej sytuacji, w oparciu o rubrykę nr 4 urzędowego formularza, przyjąć należy, iż zakresem żądania wnioskodawczyni objęte jest zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje natomiast, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, to na stronie spoczywa ciężar wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek, czy też tylko niektórych kosztów postępowania. Składając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, powinna tym samym skrupulatnie go wypełnić, a w sytuacji, gdy zawarte w nim oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 ppsa), przedłożyć dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe pozwalające na zweryfikowanie złożonego przez nią oświadczenia i dokonanie oceny jej rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej. W niniejszej sprawie, pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia o skutkach nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie wymienionych w nim dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, wnioskodawczyni nie przedłożyła ani żadnych oświadczeń, czy też dokumentów źródłowych ani żadnego pisma wyjaśniającego brak ich złożenia. Wobec powyższego nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, czy rzeczywiście nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części. To, że wnioskodawczyni, mimo wezwania, nie przedkłada żądanych dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej majątku, ponoszonych przez nią wydatków i generalnie źródeł jej utrzymania, a także wyciągów z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn braku ich złożenia, uniemożliwia zweryfikowanie oświadczenia wnioskodawczyni w zakresie jej sytuacji materialnej i tym samym ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Rodzi również wątpliwości co do rzetelności złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach i nie pozwala przyjąć w sposób nie budzący wątpliwości, że wnioskodawczyni nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych, które mogłyby posłużyć do sfinansowania kosztów postępowania, czy to w całości, czy też w części, bez uszczerbku koniecznego dla niej utrzymania. Wskazać należy, że oświadczenie niepełne oraz takie, które budzi wątpliwości nie może stanowić podstawy przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy jest bowiem instytucją wyjątkową i jako taka powinno być stosowne tylko w stosunku do osób, które w sposób nie budzący wątpliwości wykazały, że spełniają przesłanki do jego otrzymania, czego w warunkach niniejszej sprawy wnioskodawczyni nie uczyniła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w sentencji.