II SA/Ol 832/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia [...], znak [...] w przedmiocie kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie na rzecz P. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] r., Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie (dalej jako "WMUCS", "organ pierwszej instancji"), nałożył na P. S. (dalej jako: "strona", ""skarżący") karę pieniężną w kwocie 200 zł za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 728 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "u.t.d.". Organ pierwszej instancji podał w uzasadnieniu decyzji, że 30 lipca 2024 r. o godz. 20.06 na drodze krajowej [...] funkcjonariusze WMUCS przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów o numerach rejestracyjnych [...], realizowanego na podstawie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przedstawiono także dowody rejestracyjne zespołu pojazdów, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego. W trakcie kontroli funkcjonariusze ustalili, że kierowca wykonywał przewóz pojazdem, który nie posiadał aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających jego zdatność do ruchu drogowego. Termin ich ważności upłynął 15 maja 2024 r., co potwierdziły informacje zawarte w Systemie Informatycznym Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, dalej jako "CEPiK". Organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie wskazane w załączniku nr 4 u.t.d. Opierając się na danych udostępnionych przez Ministerstwo Cyfryzacji na stronie internetowej, dodatkowo organ potwierdził brak badań technicznych pojazdu w dniu kontroli., których termin wykonania upłynął 15 maja 2024 r. Kolejne badania okresowe przeprowadzono w dniu 3 sierpnia 2024 r., a zatem już po kontroli drogowej. Organ pierwszej instancji powołał się na postanowienia art. 71 ust. 1, 82 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 z późn. zm.(dalej jako "P.r.d.). Naruszenie obowiązków wynikających z tych przepisów sankcjonowane jest karą pieniężną. Wskazano, że zgodnie z art. 93 u.t.d., karę pieniężną nakłada, w drodze decyzji, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W przedmiotowej sprawie doszło, zdaniem WMUCS, do wykonania przewozu drogowego naczepą nieposiadającą ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego. W świetle prawa, to zarządzający transportem, tj. strona ponosi odpowiedzialność za ww. naruszenie, a nie przedstawiła ona dowodów ani okoliczności, które zwalniają od odpowiedzialności za powstałe naruszenia. Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z [...] r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ przedstawił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że bezsporne w sprawie jest, że strona wykonywała przewóz drogowy zespołem pojazdów o masie całkowitej powyżej 3,5 t i podlegał on rygorom u.t.d. Stwierdził, że naczepa o nr rejestracyjnym [...], VIN: [...] nie posiadała aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego. Organ odwoławczy omówił definicję "zarządzającego transportem" i stwierdził, że jest nim odwołujący się. W związku ze stwierdzeniem naruszenia, organ ma obowiązek zastosować sankcje ściśle określone ustawą, a w sprawie nie ma argumentów do umorzenia postępowania. W sprawie brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie, że do uchybienia doszło w sytuacji nagłej lub niespodziewanej. Analiza materiału dowodowego nie wykazała także, aby wystąpiły pozostałe okoliczności, przemawiające za umorzeniem postępowania, o których mowa w art. 92c ust.1 u.t.d. Za stwierdzone naruszenia nie była nałożona inna kara przez uprawniony organ, od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął też okres 2 lat. W skardze, złożonej do tut. Sądu na decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] r., skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 140 oraz art. 136 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775), polegające na niepodjęciu przez organ odwoławczy z urzędu czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu w zakresie ustalenia, czy naczepa o nr rejestracyjnym [...] VIN: [...] posiadała w dniu kontroli drogowej aktualne okresowe badanie techniczne potwierdzające jej zdatność do użytku drogowego i poprzestaniu przez WMUCS w tym zakresie na danych udostępnionych przez Ministerstwo Cyfryzacji w sytuacji, gdy przedmiotowa naczepa przeszła z wynikiem pozytywnym okresowe badanie techniczne w dniu 15 maja 2024 r. z okresem jego ważności do 15 maja 2025 r., a zatem w dacie kontroli drogowej posiadała takie badanie, co miało wpływ na treść orzekania, gdyż skutkowało bezpodstawnym nałożeniem na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 200 zł na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie stypizowane w lp. 15.1 załącznika nr 4 do u.t.d. Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuję: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Oceniając w świetle powołanych wyżej kryteriów legalność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja nakładająca na skarżącego karę pieniężną w wysokości 200 zł za naruszenie określone w lp. 15.1. załącznika nr 4 do u.t.d., tj. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Zgodnie z art. 92a. ust. 1 do 4 u.t.d.: 1. Podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że: 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 1 000 000 złotych za każde naruszenie; 2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120 000 złotych za każde naruszenie. 2. Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie. 3. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych, z tym że: 1) przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości do 1.000.000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej; 2) przedsiębiorca wykonujący krajowy transport drogowy, o którym mowa w art. 5b ust. 1, podlega karze pieniężnej w wysokości do 120.000 złotych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej. 4. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 2, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli, nie może przekroczyć kwoty 3000 złotych. W sprawie bezsporne jest, że Skarżący jest zarządzającym transportem w rozumieniu ww. art. 92a ust. 2 u.t.d. Podczas kontroli drogowej stwierdzono naruszenie Ip. 15.1. załącznika nr 4 do u.t.d. - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym ważnego aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Zdaniem skarżącego, jego pojazd posiadał w dniu kontroli wymagane badania techniczne przeprowadzone we właściwym terminie. Kwestie związane z wykonywaniem badań technicznych pojazdów zostały uregulowane w przepisach unijnych i krajowych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/45/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie okresowych badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz uchylająca dyrektywę 2009/40/WE Stacja kontroli pojazdów lub, w stosownych przypadkach, właściwy organ państwa członkowskiego, który przeprowadził badanie zdatności do ruchu drogowego pojazdu zarejestrowanego na jego terytorium, wydaje dla każdego pojazdu, który pozytywnie przeszedł takie badanie, poświadczenie na przykład w postaci wzmianki w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, naklejki, świadectwa lub jakiejkolwiek innej łatwo dostępnej informacji. Poświadczenie wskazuje termin, w jakim należy przeprowadzić następne badanie zdatności do ruchu drogowego. Dyrektywa wiąże każde państwo członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków. Obowiązek przeprowadzenia badania technicznego został uregulowany w art. 81 ust. 1 P.r.d. Według tego przepisu, właściciel pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru, przyczepy lub samochodu osobowego przeznaczonego do zawodów sportowych jest obowiązany przedstawiać go do badania technicznego. Badania techniczne dzieli się na badania okresowe, badania dodatkowe oraz badania co do zgodności z warunkami technicznymi (art. 81 ust. 2 p.r.d.). Okresowe badanie techniczne po raz pierwszy jest przeprowadzane przed pierwszą rejestracją pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 81 ust. 3 p.r.d.). Stosownie zaś do art. 84 ust. 1 ww. ustawy, badanie techniczne pojazdów wykonuje zatrudniony na stacji diagnosta, potwierdzając tym samym stan techniczny pojazdu. Organ dokonujący rejestracji pojazdu wpisuje do dowodu rejestracyjnego termin badania technicznego pojazdu. Jeżeli pojazd jest zarejestrowany, kolejny termin badania technicznego wpisuje do dowodu rejestracyjnego uprawniony diagnosta po stwierdzeniu pozytywnego wyniku badania technicznego (art. 82 ust. 1 i 2 p.r.d.). Jak stanowi z kolei art. 71 ust. 1 i 2 p.r.d. wykonywanie przejazdu po drogach jest możliwe tylko pojazdem dopuszczonym do ruchu, a dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Pojazd jest dopuszczony do ruchu, jeżeli odpowiada warunkom określonym w art. 66 oraz jest zarejestrowany i zaopatrzony w zalegalizowane tablice rejestracyjne. Brak aktualnego okresowego badania technicznego jest zakwalifikowany do kategorii naruszeń najpoważniejszych (NN), albowiem stan techniczny pojazdu, oceniany przez uprawnionego diagnostę, przesądza o jego zdatności i bezpieczeństwie uczestniczenia w ruchu drogowym. Sąd podziela stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym, że brak aktualnego badania technicznego jest skorelowany z brakiem zdatności pojazdu do ruchu drogowego (por. np. wyroki w sprawach sygn. akt: II SA/Ol 367/22, I SA/Bd 95/23, II SA/Sz 315/23, III SA/Lu 726/24 - CBOSA). Z przepisów P.r.d. wynika wymóg posiadania i przedstawienia do kontroli aktualnego badania technicznego. Istotą badania technicznego jest weryfikacja stanu pojazdu, a celem ustalenie zasadności dopuszczenia pojazdu do ruchu lub przedłużenie takiej możliwości. Brak dokumentu potwierdzającego przeprowadzenie aktualnego badania technicznego, oznacza brak potwierdzenia zdatności danego pojazdu do ruchu. Każdy pojazd powinien być poddawany badaniom technicznym, a nieprzeprowadzenie takiego badania nie pozwala na uznanie, że dany pojazd spełnia wymagania użytkowania pojazdu w ruchu (por. wyrok NSA w sprawie o sygn. akt II GSK 2672/14, LEX nr 2111109). Sąd nie podziela jednak stanowiska organów, że przedmiotowy pojazd nie był poddany badaniu technicznemu w terminie tj. dnia 15 maja 2024 r. Jak wynika z załączonej do akt sprawy kopii dowodu rejestracyjnego pojazdu o nr rejestracyjnym [...], VIN: [...], przeszedł on okresową kontrolę w dniu 15 maja 2024 r. ze wskazaną datą następnej kontroli w dniu 15 maja 2025 r. Powyższe potwierdza notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę, z 30 lipca 2024 r. z której wynika, że "...wg informacji zawartych w dowodzie rejestracyjnym naczepa posiada aktualne badania techniczne. Skonsultowano się w tej sprawie z dyżurnym, który potwierdził, że naczepa nie posiada aktualnych badań technicznych". Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy P.r.d. - dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Organ nie wziął w ogóle powyższego pod uwagę. Nie uwzględnił też wyjaśnień złożonych przez uprawnionego diagnostę, który w piśmie z 17 grudnia 2025 r. stwierdził, że przesyła zaświadczenia z badania pojazdów o nr rej. [...] i [...](1) wraz z wydrukiem z Rejestru Badań Technicznych Pojazdu i składa wyjaśnienie w jaki sposób mogło dojść do oczywistej pomyłki w badaniu technicznym pojazdu o nr rej. [...] z dnia 15 maja 2024 r., co skutkowało brakiem potwierdzenia wykonania OBT przez właściciela w systemie CEPiK. Diagnosta wyjaśnił: "Po analizie zapisów w Rejestrze Badań dochodzę do wniosku, że najprawdopodobniej podczas badania obydwu w/w pojazdów popełniłem błąd i do rejestru wpisałem dwa razy ten sam pojazd, czyli [...](1)". Uprawniony diagnosta wyjaśnił dalej, jakie podjął działania w celu naprawienia powyższego błędu, ale dopiero po zatrzymaniu pojazdu [...] zorientował się, że OBT pojazdu nie figuruje w systemie CEPiK, a system "Norton" nie dokonał automatycznej korekcji wszystkich danych identyfikacyjnych pojazdu i próbował bezskutecznie kilkukrotnie dokonać korekty w systemie CEPiK. Zakończyło się to sukcesem przez korektę badania z dnia 3 sierpnia 2024 r. Z powyższych ustaleń i wyjaśnień wynika, że pojazd o nr rej. [...] został poddany badaniu technicznemu w dniu 15 maja 2024 r., a brak wpisania go w CEPiK leży po stronie diagnosty. Organ odwoławczy nie uwzględnił powyższego, chociaż w uzasadnieniu decyzji odniósł się do przedmiotowych wyjaśnień. Stwierdził też, że diagnosta przedłożył zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z 15 maja 2024 r. Wskazał na pojazdy o nr rejestracyjnym [...](1) i [...] stwierdzając, że żaden z powyższych dokumentów nie potwierdził, że 15 maja 2025 r. (powinno być "2024") badaniu technicznemu faktycznie został podany pojazd posiadający VIN [...]. Jednocześnie zauważył, że diagnosta stwierdził, że popełnił błąd skutkujący brakiem potwierdzenia przeprowadzenia badania w systemie CEPiK. Mimo tego, organ odwoławczy uznał, że dowód w postaci zaświadczenia z 15 maja 2024 r. nie przesądza o konieczności zmiany zaskarżonej decyzji. Sąd nie podziela tego stanowiska i stwierdza, że przedłożone dowody wskazują na to, że badanie zostało przeprowadzone w dniu 15 maja 2024 r., a fakt, że nie znalazło to potwierdzenia w CEPiK nie jest okolicznością zależną od skarżącego. Bezsprzecznie w aktach sprawy znajduje się kopia dowodu rejestracyjnego, z której wynika, ze badanie techniczne pojazdu zostało przeprowadzone 15 maja 2024 r. Uprawniony diagnosta stwierdził zaś, że brak wpisu przedmiotowego pojazdu do CEPiK wynika z jego błędu, co oznacza, że nie można za niego obarczać skarżącego i nie może on za to odpowiadać. Skarżący nie popełnił wykroczenia, co jednoznacznie wynika z powyższych ustaleń. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł w pkt. I. o uchyleniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt. II na podstawie art. 200 powołanej ustawy.