II SA/Ol 786/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków N.K. i R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N.K. i R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych.

W skardze na wskazaną decyzję N. i R. K. zwrócili się o zwolnienie ich od kosztów sądowych. Z oświadczeń, które złożyli następnie na urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy, wynika, iż jako małżeństwo prowadzą wspólne gospodarstwo domowe; otrzymują świadczenia emerytalne w łącznej wysokości (brutto) 4399,81 zł miesięcznie; ich majątek stanowi dom "w trakcie budowy", mieszkanie o powierzchni 46 m2, 12-letni Fiat Uno i 23000 zł oszczędności. W uzasadnieniach wniosków podali, iż wydatki na leczenie pochłaniają większą część ich emerytur. Wstępnie wyjaśnić należy, iż wzywania skarżących do wskazania zakresu żądania w sposób wymagany w rubryce 4 formularza PPF zaniechano wobec jego wyraźnego określenia w pierwotnym wniosku. Z kolei tożsama sytuacja bytowa skarżących w kontekście konsekwencji, jakie w zakresie kosztów postępowania niesie za sobą ich współuczestnictwo materialne w sprawie, czyni zasadnym łączne rozpoznanie ich wniosków o przyznanie prawa pomocy. Wnioski te nie zasługują na uwzględnienie, gdyż przedstawiona sytuacja materialna skarżących w żadnym razie nie uprawnia do stwierdzenia, iż nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym nie zachodzi przesłanka zwolnienia od kosztów sądowych określona w art. 246 § 1 pkt 2 (w związku z art. 245 § 3) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skarżący winni zwrócić uwagę na fakt, iż w rozumieniu wskazanego przepisu nie wystarczy wykazanie przez stronę, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy jej sytuację materialną, bowiem chodzi w nim o sytuację, gdy posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych potrzeb. Dlatego też instytucję prawa pomocy, stanowiącą wyłom od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 w/w ustawy), stosuje się jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a mianowicie wtedy, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla niej obiektywnie niemożliwe. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 wskazanej ustawy, powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.