II SA/Ol 745/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi F.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

Wraz ze skargą F.S. złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie na jej rzecz radcy prawnego lub adwokata. W uzasadnieniu wskazała, iż jest osobą starszą, schorowaną, inwalidą I stopnia. Mieszka sama i nie korzysta z pomocy finansowej osób najbliższych. Utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 1868 zł. Świadczenie to wystarcza tylko na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Miesięcznie wydaje 650 zł na czynsz, 180 zł - gaz i prąd, 330 zł - leki, 300 zł żywność, 100 zł - środki higieny, 100 zł - ubrania i in. Skarżąca zaznaczyła, iż nie posiada oszczędności i nie jest w stanie "wygenerować żadnych nadwyżek". Jej "roszczenie powstało w związku z nagłymi i nieprzewidzianymi okolicznościami, w związku z tym nie mogła(-) wcześniej przewidzieć i zaplanować kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw." Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, iż majątek skarżącej stanowi współwłasność mieszkania o powierzchni 56 m2 i współwłasność działki o powierzchni 0,20 ha, "której nie można sprzedać". 2 października 2017 r. skarżącej doręczone zostało wezwanie do złożenia w terminie 7 dni: 1) oświadczenia wyjaśniającego: a) z jakich źródeł miałaby być sfinansowana realizacja przedmiotowego zjazdu, a następnie inwestycja budowlana, której miałby on służyć, b) czy współwłaściciel zamieszkiwanego przez nią lokalu partycypuje w opłatach wyliczonych w uzasadnieniu wniosku, a jeśli tak, to jak w jakiej części, c) czy, a jeśli tak, to kiedy i za jaką cenę, zbyła miejsce garażowe w budynku przy ul. "[...]" w "[...]" (pytanie bazujące na informacji znanej z urzędu, m.in. ze sprawy o sygn. akt I SA/Ol 618/12), d) czy jest właścicielem samochodu - jeśli tak, jaka jest jego marka, model i rok produkcji; 2) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych - za okres od 1 sierpnia 2017 r. do dnia odbioru wezwania, bądź oświadczenia o nieposiadaniu w owym czasie takowych rachunków; 3) kopii dowodów uiszczenia w maju 2017 r. wydatków na czynsz, gaz i prąd; 4) kopii pokwitowania ostatniej wypłaty emerytury. Mimo, iż skarżąca została pouczona, że niezastosowanie się do wezwania może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy, nie udzieliła na nie żadnej odpowiedzi. W tym stanie rzeczy stwierdza się, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., w skrócie: p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu istnienia powyższych okoliczności spoczywa więc na wnioskodawcy. Jeżeli - tak jak w rozpatrywanym przypadku - oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, jest obowiązany złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (tak Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z 16 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 1954/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie udzielając odpowiedzi na wezwanie z 27 września 2017 r., skarżąca uniemożliwiła podjęcie wolnego od wątpliwości rozstrzygnięcia jej wniosku. Stąd też orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.