II SA/Ol 614/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2026 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2026 r. nr SKO.721.38.2026 w przedmiocie odmowy wydania decyzji potwierdzającej nadanie gospodarstwa rolnego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić M. B. kwotę 200 złotych (dwieście złotych) tytułem zwrotu uiszczonego wpisu od skargi.

W dniu 16 lipca 2026 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) M. B., powołując się na pełnomocnictwo, wniosła w imieniu M. B. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2026 r., nr SKO.721.38.2026, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Olsztyńskiego z 20 marca 2026 r., którą organ I instancji po wszczęciu postępowania na wniosek M. B., odmówił wydania decyzji potwierdzającej, że: 1) gospodarstwo rolne we wsi L. o powierzchni 10,59 ha nadano w 1959 roku w zamian za gospodarstwo rolne J. . utracone we wsi H. na Wileńszczyźnie, 2) ww. gospodarstwo w L. nadano współwłaścicielom: J. B. oraz jego pięciu dzieciom, tj. M. B., S. G., T. S., W. C. i C. B. - spadkobiercom J. B., jako współwłaścicielom gospodarstwa rolnego pozostawionego we wsi H. na Wileńszczyźnie, uprawnionym do nabycia nieruchomości zamiennej. Do skargi pełnomocniczka załączyła uiszczony przez siebie wpis od skargi w kwocie 100 zł. Wobec ujawnionych braków formalnych skargi, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 10 sierpnia 2026 r., pełnomocniczka skarżącego została wezwana do usunięcia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi. Odrębnie tego samego dnia pełnomocniczka została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego o kwotę 100 zł. Wezwania doręczone zostały pełnomocniczce 7 września 2026 r. (k. 23 akt sądowych). Tego samego dnia pełnomocniczka uiściła 100 zł tytułem wpisu. Natomiast pismem z 8 września 2026 r. pełnomocniczka przesłała Sądowi potwierdzony za zgodność z oryginałem akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłym w dniu 15 sierpnia 2026 r. M. B. przez B. B. oraz pełnomocnictwo mamy B. B. do reprezentowania przed organami administracji publicznej oraz sądami w sprawie nieruchomości męża M. B. Termin do przedłożenia wymaganego pełnomocnictwa do reprezentowania M. B. upłynął bezskutecznie 14 września 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Zgodnie z dyspozycją art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. W razie zaniedbania powyższego obowiązku, na zasadzie art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego skargę do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia. Mimo prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniesionej skargi oraz zawartego w nim pouczenia o skutkach zaniedbania nałożonego obowiązku, pełnomocniczka skarżącego nie przedłożyła pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, co w świetle przytoczonych przepisów obligowało Sąd do odrzucenia skargi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wyjaśnić pozostaje, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym pełnomocnik reprezentujący stronę w postępowaniu administracyjnym ma obowiązek przedłożyć pełnomocnictwo w postępowaniu przed sądem. Przyjmuje się, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z pierwszą czynnością procesową i nie można jej utożsamiać z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej, ponieważ są to dwa różne autonomiczne postępowania. Należy odróżnić sprawę administracyjną, czyli prowadzoną przez organy administracji publicznej, od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd jest jedynie chwilowym dysponentem akt administracyjnych, dlatego wszystkie niezbędne do prowadzenia postępowania dokumenty muszą znajdować się w prowadzonych przez ten sąd aktach sądowych. W przypadku ich braku sąd wzywa do ich uzupełnienia. Brak złożenia pełnomocnictwa przy pierwszym piśmie kierowanym do sądu nie może więc zostać konwalidowany poprzez odwołanie się do dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych przekazanych przez organ (por. postanowienia NSA: z 11 sierpnia 2009 r., II FSK 1176/09; z 11 grudnia 2012 r., II GZ 436/18; z 2 lutego 2017 r., I OZ 202/17; z 25 maja 2017 r., II FZ 207/17; z 19 lipca 2018 r., I OZ 688/18; z 6 października 2021 r., I OZ 331/21; z 16 grudnia 2021 r., I OZ 548/21; z 18 listopada 2022 r., II GZ 425/22; z 20 września 2024 r., I OZ 563/24; z 30 lipca 2025 r., III FZ 378/25, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W postanowieniu z 15 kwietnia 2026 r., sygn. akt I OZ 127/26 Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził niedopuszczalność skargi w sytuacji nieprzedłożenia przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie wymaganego dokumentu pełnomocnictwa. NSA wskazał, że negatywne skutki procesowe tego zaniechania obciążają stronę, w imieniu której działa pełnomocnik. NSA wyjaśnił, że przepisy p.p.s.a. nie nakładają na sąd administracyjny obowiązku badania w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego czy dokument pełnomocnictwa został złożony do akt administracyjnych ani też skuteczności złożonego do akt administracyjnych pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2019 r., I OSK 2203/17; postanowienie NSA z 11 października 2017 r., II OZ 1039/17, publ. w CBOSA). Zgodnie z treścią art. 43 p.p.s.a. w razie śmierci strony pełnomocnictwo wygasa. Jednakże pełnomocnik procesowy działa aż do czasu zawieszenia postępowania. Okoliczność, że skarżący zmarł przed doręczeniem wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zwalniało pełnomocniczki od wykazania umocowania do wniesienia skargi w imieniu skarżącego i przedłożenia go Sądowi. W miejsce zmarłej strony skarżącej może wstąpić jej spadkobierca, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy interesu prawnego spadkobiercy. Jednak kwestia ta może być rozważana tylko w sytuacji skutecznego wszczęcia postępowania sądowego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.. O zwrocie uiszczonego wpisu orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.