II SA/Ol 57/26

Dnia 30 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek Protokolant starszy specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dowodu rejestracyjnego pojazdu zatrzymanego elektronicznie - oddala skargę.

Decyzją z [...] r., Prezydent O. (dalej jako: "Prezydent", "organ"), na podstawie 71 ust. 1 i 2 w zw. z art. 81 ust.1 i 2 oraz art. 5 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r. poz.1251, dalej jako "P.r.d.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "k.p.a"), po rozpatrzeniu wniosku M. T. (dalej jako "skarżący", "strona") z 15 czerwca 2023 r., o odblokowanie w systemie zatrzymanego elektronicznie dowodu rejestracyjnego o nr [...] dla pojazdu marki [...] o nr rej. [...], odmówił zwrotu dowodu rejestracyjnego zatrzymanego elektronicznie. Organ stwierdził, że policjant dokonał zatrzymania dowodu rejestracyjnego stwierdzając, że przedmiotowy pojazd zagraża porządkowi ruchu, z uwagi na posługiwanie się przez stronę zmniejszonymi tablicami rejestracyjnymi w sytuacji, kiedy pojazd ma miejsce na zainstalowanie na nim tablic pełnowymiarowych. Organ powołał się na postanowienia art. 60 ust. 1 pkt 3b ustawy P.r.d. Wskazano jednocześnie, że w celu odblokowania w systemie zatrzymanego dowodu rejestracyjnego, należy złożyć w tut. Urzędzie wniosek o rejestrację czasową na podstawie art. 74 ust. 2 pkt 2c P.r.d., w celu dokonania okresowego badania technicznego. Wydanie tablic tymczasowych oraz pozwolenia czasowego nastąpi po zdaniu do depozytu Urzędu dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych oraz po uiszczeniu stosownej opłaty. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), stwierdzając że pojazd spełniał warunki określone w art. 66 P.r.d., a samochód posiada dokument stwierdzający dopuszczenie do ruchu pojazdu w formie dowodu rejestracyjnego. Po rozpatrzeniu odwołania, Kolegium uchyliło w całości decyzję będącą przedmiotem odwołania i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy i powołał się na art. 71 ust. 1 i ust. 2 oraz 73 ust. 1 P.r.d. Wskazano, w jakich sytuacjach, zgodnie z art. 132 ust. 1 P.r.d. policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny, m.in. gdy pojazd zagraża porządkowi ruchu. Zatrzymanie następuje przez wprowadzenie informacji o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego do centralnej ewidencji pojazdów – art. 132 ust. 1b P.r.d. W razie zatrzymania dowodu rejestracyjnego funkcjonariusz wydaje kierowcy pokwitowanie. Po ustaniu przyczyny zatrzymania pojazdu, organ ten przekazuje do centralnej ewidencji pojazdów informację o zwrocie zatrzymanego dowodu rejestracyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno z treści art. 132 ust. 6 P.r.d., jak też pozostałych przepisów tej ustawy nie wynika, że organ wydaje decyzję o zwrocie lub "odblokowaniu" zatrzymanego prawa jazdy. Policjant dokonał w dniu 21 lutego 2022 r. zatrzymania stronie dowodu rejestracyjnego, stwierdzając, że pojazd zagraża porządkowi ruchu z uwagi na posługiwanie się przez stronę zmniejszonymi tablicami rejestracyjnymi pojazdu w sytuacji, kiedy pojazd ma miejsce na zainstalowanie na nim tablic pełnowymiarowych. Natomiast następnie skarżący zwrócił się o odblokowanie w systemie zablokowanego elektronicznie swojego dowodu rejestracyjnego. W ocenie Kolegium, tak jak kwestia wydania dowodu rejestracyjnego, tak też kwestia jego zatrzymania na podstawie art. 132 Pr.d. nie są sprawą administracyjną załatwianą w drodze decyzji administracyjnej, gdyż mają charakter czynności materialno-technicznej. Przepisy P.r.d. nie regulują kwestii dotyczących wydania prawa jazdy oraz jego zatrzymania, a następnie zwrotu/odblokowania zatrzymanego prawa jazdy w kontekście wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej, jak też nie dają podstawy do wydania takiej decyzji. Działalność policjanta w zakresie zatrzymywania dowodów rejestracyjnych jest wykonywaniem zadań policji w zakresie kontrolowania ruchu drogowego (art. 129 ust. 1 P.r.d.). Organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 105 k.p.a. - gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, brak było podstaw prawnych do rozpoznania jej na drodze postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu dowodu rejestracyjnego zatrzymanego elektronicznie. Czynności wydania oraz zatrzymania dowodu rejestracyjnego są bowiem czynnościami materialno-technicznymi. Organ wskazał też, że czynność zatrzymania dowodu rejestracyjnego jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "p.p.s.a."), skierowaną do indywidualnego podmiotu i ma charakter publicznoprawny, a ponadto ma ona związek z uprawnieniami wynikającymi z przepisów prawa. Oznacza to, że skarżącemu przysługuje w zakresie zatrzymania mu prawa jazdy skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący, podnosząc, że w jego przypadku nie jest to czynność materialno-techniczna, bowiem policjant zatrzymując elektronicznie dowód rejestracyjny uchylił prawomocną decyzję wskazującą, jakie tablice powinny zostać umieszczone na pojeździe, nie wskazując jednocześnie trybu odwołania. Skarżący stwierdził, że posiada decyzję, a organy konsekwentnie odmawiają jej poszanowania. Urząd nie miał prawa skierować na wykonanie dodatkowego badania, a diagnosta nie miał prawa takiego badania wykonać. Pomimo zatrzymania dowodu rejestracyjnego, strona nie została ukarana mandatem karnym. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie w całości, wskazując, że motywy rozstrzygnięcia zostały w sposób wyczerpujący omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a treść skargi nie wpływa na zmianę stanowiska organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę, w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji dotyczącej zatrzymania dowodu rejestracyjnego skarżącemu, wedle którego policjant, funkcjonariusz Straży Granicznej albo funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej zatrzyma dowód rejestracyjny w razie stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd zagraża porządkowi drogowemu jest art. 132 P.r.d. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej czynności, "Policjant zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie: 1) stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd: a) zagraża bezpieczeństwu w szczególności po wypadku drogowym, w którym zostały uszkodzone zasadnicze elementy nośne konstrukcji nadwozia, podwozia lub ramy, b) zagraża porządkowi ruchu, c) narusza wymagania ochrony środowiska; 2) stwierdzenia, że pojazd nie został poddany badaniu technicznemu w wyznaczonym terminie lub termin badania nie został wyznaczony prawidłowo; 3) stwierdzenia zniszczenia dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) w stopniu powodującym jego nieczytelność; 4) uzasadnionego podejrzenia podrobienia lub przerobienia dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego); 5) stwierdzenia, że badanie techniczne zostało dokonane przez jednostkę do tego nieupoważnioną; 6) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia, jeżeli pojazd jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c; 7) uzasadnionego przypuszczenia, że dane w nim zawarte nie odpowiadają stanowi faktycznemu". Analiza powyższego przepisu wskazuje, że jednym z powodów zatrzymania dowodu rejestracyjnego pojazdu jest stwierdzenie lub uzasadnione przypuszczenie, że pojazd zagraża bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Z treści pokwitowania o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu wynika, że czynności tej dokonano ze względu na wyposażenie pojazdu w tablice rejestracyjne jednorzędowe zmniejszone mimo, że miejsce konstrukcyjne pojazdu pozwala na umieszczenie pełnowymiarowych tablic rejestracyjnych. Dowód rejestracyjny jest, zgodnie z art. 71 ust. 1 P.r.d., jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa wydanie dowodu rejestracyjnego, jako działanie następcze po rejestracji pojazdu dokonywanej w formie decyzji administracyjnej, ma charakter czynności materialno-technicznej (vide: uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01; uchwała składu 5 sędziów NSA dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Dowód rejestracyjny jest zewnętrznym przejawem oświadczenia woli organu administracyjnego, rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, potwierdzającym wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a jednocześnie jest dokumentem potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu (vide: wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., I OSK 1461/06, LEX nr 456843; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 lutego 2013 r., II SA/Bd 1094/12,LEX nr 1351387). Prawo do dowodu rejestracyjnego wynika zatem z samej istoty i charakteru rejestracji pojazdu jak i z brzmienia art. 72 i art. 73 ust. 1 P.r.d, określających przesłanki rejestracji pojazdu i obowiązek wydania dowodu rejestracyjnego po dokonaniu rejestracji. Jednocześnie uczestnik ruchu jest obowiązany do wylegitymowania się - na żądanie Policji - m.in. dokumentem wymaganym w związku z używaniem pojazdu (art. 129 ust. 2 pkt 2 P.r.d). W konsekwencji należy przyjąć, że czynność zatrzymania dowodu rejestracyjnego przez policjanta w ramach kompetencji określonych w art. 132 ust. 1 P.r.d ma również charakter czynności materialno-technicznej, a czynność ta dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W art. 6a ust. 1 ustawy o Policji, ustawodawca postanowił, że "w postępowaniu administracyjnym, w sprawach związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym jest komendant powiatowy (miejski) Policji". Sformułowanie powyższego przepisu, w tym oddzielenie przecinkiem słów "w postępowaniu administracyjnym" od pozostałej części zdania pozwala na przyjęcie, że przepis ten odnosi się nie tylko do jurysdykcyjnych postępowań administracyjnych, w których wydawane są decyzje administracyjne, lecz również do innych postępowań z zakresu administracji publicznej związanych z wykonywaniem zadań i kompetencji Policji. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że zatrzymanie dowodu rejestracyjnego jest czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jest to czynność materialno-techniczna, jak słusznie zauważył organ odwoławczy. Wobec tego, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania z uwagi na to, że brak było podstaw do rozpoznania jej na drodze postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu dowodu zatrzymanego elektronicznie. Skarżącemu przysługuje więc – jak słusznie wskazał organ odwoławczy - skarga, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.