II SA/Ol 553/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "[...]" sp. z o.o. z siedzibą we "[...]" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" sp. z o.o. z siedzibą we "[...]" na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych postanawia odmówić zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych.

"[...]" sp. z o.o., zwana dalej Spółką, złożyła skargę na decyzję o wymierzeniu jej kary 60.000 zł z tytułu urządzania gier hazardowych. W reakcji na wezwanie do uiszczenia 1500 zł wpisu od skargi Spółka wystąpiła we wniosku z 6 sierpnia 2018 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, iż w 2017 r. poniosła stratę w wysokości 463.000,95 zł; jej rachunki bankowe zostały zablokowane na poczet wymierzonych kar administracyjnych, co powoduje niemożność uiszczenia wpisu. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika nadto, iż wysokość kapitału zakładowego (informacja z KRS - k. 56 akt sądowych) wynosi 310.000 zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok była zerowa. Stan konta złotówkowego wynosi minus 206,13, a walutowego - 0 Euro. Nadmieniono, iż Spółka ma zobowiązania z tytułu wynagrodzeń dwóch pracownic. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. -- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwolnienie osoby prawnej od całości lub części kosztów sądowych może być jej przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozstrzygnięcie w tym zakresie ma zatem charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (tak NSA m.in. w postanowieniu z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I FZ 444/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne jest przy tym, że udzielenie prawa pomocy, jako forma dofinansowania z budżetu państwa, winno mieć miejsce w wyjątkowych sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W odniesieniu do osoby prawnej przyjmuje się, że winna wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie przedmiotowych kosztów, ale także, że nie ma ich, mimo że podjęła wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (tak NSA m.in. w postanowieniu z 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1076/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym świetle przedmiotowy wniosek uznano za niezasadny. Spółka pomimo straty w ostatnim roku obrotowym jest nadal w stanie funkcjonować w obrocie gospodarczym. Z informacji zawartych we wniosku oraz Krajowym Rejestrze Sądowym nie wynika, aby było względem niej prowadzone postępowanie likwidacyjne, układowe lub naprawcze, co wskazywałoby na utratę płynności finansowej. Tymczasem według orzecznictwa, podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który nie wykazał, że utracił płynność finansową, i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinien partycypować w kosztach postępowania sądowego. Pozostawanie w obrocie prawnym jako przedsiębiorca wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym. Zauważyć przeto należy, iż Spółka nie wykazała, by nie miała możliwości pozyskania stosownych środków finansowych, którą stwarza wniesienie dopłaty przez wspólnika. Art. 177 § 1 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577 ze zm.) przewiduje mianowicie możliwość wprowadzenia w umowie spółki dopłaty jako dodatkowego obowiązku wobec spółki. Jest ona formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólnika na rzecz spółki i jak się zauważa, jej celem jest zapobieżenie czasowym trudnościom finansowym spółki, czy też ma na celu potrzebę jej dokapitalizowania. Należy w tym względzie odnotować, iż niedawno Spółka została właśnie dokapitalizowana. Jedyny jej wspólnik dokonał 30 marca bieżącego roku zmiany jej umowy, podwyższając wysokość kapitału zakładowego z 10.000 do 310.000 zł w drodze zwiększenia liczby udziałów ze 100 o łącznej wartości 10.000 zł do 3.100 o łącznej wartości 310.000 zł (krs-online.com.pl/msig-5508-205534.html). Odnosząc się do stwierdzenia, iż niemożność uiszczenia wpisu spowodowana jest zablokowaniem rachunków bankowych należy przypomnieć, iż w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej [166a § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.)]. Z powyższych względów, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.