II SA/Ol 53/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy.

W odpowiedzi na doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł skarżący – K.W. uiścił przedmiotowy wpis. Następnie, po wyznaczeniu terminu rozprawy, na dwóch urzędowych formularzach PPF, wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest osobą majętną. Wpis od skargi, który uiścił stanowi 1/5 jego wynagrodzenia, a w przypadku, gdy sprawa w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie zakończy się dla niego niepomyślnie będzie zmuszony odwołać się do Naczelnego Sądu Administracyjnego i znów wpłacić koszty sądowe co będzie dodatkowym obciążeniem budżetu domowego. Ze względów finansowych nie stać go na opłacenie pomocy prawnej, a niniejsza sprawa jest dla niego bardzo ważna i czuje się w niej pokrzywdzony. Chciałby, aby zawodowy pełnomocnik pomógł zakończyć ją pozytywnie. Zgodnie z wypełnionymi oświadczeniami o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zawartymi w złożonych formularzach, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W rubryce nr 7.1. wykazał mieszkanie o pow. 42 m2, w rubryce nr 7.2.1. - oszczędności w kwocie 2.000 zł i 600 GBP, a w rubryce nr 7.3. wpisał: "samochód osobowy (...) motocykl (...)", podając ich wartość. W rubryce nr 10 skarżący wykazał dochody 2-osobowej rodziny w łącznej kwocie 3.560 zł (dochód własny z tytułu umowy o pracę w kwocie 2.300 zł oraz dochód żony z tytułu wynajmu i umowy zlecenia w kwocie 1.260 zł), natomiast w rubryce nr 11 jako zobowiązania i stałe wydatki: kredyt hipoteczny, czynsz i media w łącznej kwocie 1.393 zł. Wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 780 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazać należy, że strony zobowiązane są co do zasady do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Prawo pomocy, zwane potocznie prawem ubogich, stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego też powodu, powinno być przyznawane wyłącznie, gdy strona istotnie nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym było i jest dla niej obiektywnie niemożliwe. W konsekwencji, jeżeli strona ma środki majątkowe, a w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę, bądź też posiada majątek, szczególnie nieruchomości, to powinna partycypować w kosztach postępowania (zob. M. Niezgódka-Medek, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 725-728, i powołane tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego). Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie przemawia za uznaniem, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Zauważyć należy, że łączny dochód skarżącego i jego żony przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, a to jak przyjąć należy umożliwia, przy rozsądnym gospodarowaniu, nie tylko zabezpieczenie środków na niezbędne koszty utrzymania 2-osobowej, ale również poczynienie pewnych oszczędności, które w warunkach niniejszej sprawy mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania. Mając zatem na uwadze z jednej strony - wysokość środków, którymi dysponują skarżący i jego żona (łącznie: 3.560 zł), z drugiej zaś - wysokość wykazanych w rubryce nr 11 wydatków (łącznie: 1.393 zł), stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że środki te - po pokryciu wskazanych wydatków - nie są wystarczające na opłacenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla 2-osobowej rodziny. Skarżący nie wskazał bowiem żadnych szczególnych wydatków, których ponoszenie w przypadku jego rodziny jest obecnie konieczne, nie powołał się też na wyższą od przeciętnej, a uzasadnioną sytuacją tej rodziny, wysokość określonych wydatków koniecznych. Dodatkowo zauważyć należy, że skarżący wykazał ponadto oszczędności w kwocie 2.000 zł i 600 GBP, które - jak przyjąć należy - mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący nie wskazał bowiem jakichkolwiek przeszkód, dla których nie jest możliwe przeznaczenie tych i przyszłych oszczędności na pokrycie kosztów postępowania. W konsekwencji, w przedstawionych okolicznościach stwierdzić należy, iż skarżący nie wykazał, że pomimo dysponowania stałym dochodem i oszczędnościami we wskazanych wyżej wysokościach nie posiada i nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na sfinansowanie w pełnym zakresie swojego udziału w postępowaniu sądowym bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i żony. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.