II SA/Ol 522/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant sekretarz sądowy Maciej Lipiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Inspektora z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Z przekazanych przez organ Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie wraz ze skargą A. M. (dalej zwanego skarżącym) akt sprawy wynika, że na skutek zgłoszenia podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej (astmy oskrzelowej) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny (dalej zwany organem I instancji) wszczął stosowne postępowanie administracyjne. W toku tego postępowania sporządzona została przez organ I instancji karta oceny narażenia zawodowego, a w tym wywiad zawodowy, z którego wynika, że skarżący pracował na następujących stanowiskach pracy: od 1974 r. do 1976 r. – ślusarz remontowy (w narażeniu na pył), od 1976 r. do 1981 r. – doręczyciel / listonosz (brak narażenia), od 1981 r. do 1982 r. – palacz (w narażeniu na pył), od 1983 r. do 1992 r. – traktorzysta prac polowych (w narażeniu na pył i czynniki chemiczne); od 1992 r. do chwili obecnej rencista. Następnie wydane zostały dwa orzeczenia lekarskie uprawnionych jednostek orzeczniczych (to jest orzeczenie z dnia 1 grudnia 2016 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz orzeczenie z dnia 20 lutego 2017 r. Instytutu Medycyny Pracy) o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej - astmy oskrzelowej. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uwzględniając wydane w pierwszej i drugiej instancji orzeczenia lekarskie, decyzją z dnia "[...]" r. organ I instancji nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej: astmy oskrzelowej, wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podał, że jest pod stałą opieką lekarską i w trakcie leczenia w kierunku dychawicy oskrzelowej mieszanej inaczej nazywanej astmą oskrzelową postać kaszlowa. Zauważył, że w orzeczeniu jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia wykazano co innego niż w orzeczeniu jednostki orzeczniczej drugiego stopnia, a w pierwszym orzeczeniu podano, że skarżący jest podatny na infekcje dróg oddechowych. Skarżący wyraził przy tym przekonanie, że przyczyną takiego stanu rzeczy jest wykonywanie pracy w tak trudnych warunkach pracy przy środkach chemicznych z narażeniem zdrowia. Decyzją z dnia "[...]" r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej zwany organem odwoławczym) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg pracy zawodowej skarżącego. Podał, że skarżący był badany przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych pierwszego i drugiego stopnia. Zrelacjonował, że w uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej pierwszego stopnia stwierdzono, że analiza całości zgromadzonej dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia oraz wyników badań konsultacyjnych wykonanych przez alergologa oraz pulmonologa i badań dodatkowych z dnia 3 listopada 2016 r. testami punktowymi Allergopharma w ramach badania spirometrycznego nie daje podstaw do rozpoznania u skarżącego astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Wskazał, że także jednostka orzecznicza drugiego stopnia wydała orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, a w uzasadnieniu tego orzeczenia wyjaśniono, że analiza przebiegu dolegliwości ze strony układu oddechowego, tj. utrzymywanie się objawów o znacznym stopniu nasilenia do dzisiaj, pomimo zaprzestania pracy zawodowej w 1992 r. czyli 26 lat temu, brak zaburzeń wentylacji płuc w wielokrotnie wykonywanych pomiarach spirometrycznych, brak nieswoistej nadreaktywności oskrzeli w teście wziewnym z metacholiną, która jest typową cechą każdej postaci astmy, a także wariantu kaszlowego, który rozpoznano u skarżącego w przeszłości, nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącego astmy oskrzelowej oraz o wnioskowaniu o podłożu zawodowym zgłaszanych przez skarżącego dolegliwości. Przytaczając treść § 6 ust. 1 i § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, organ odwoławczy stwierdził, że rozpoznanie choroby zawodowej nie należy do właściwości organów inspekcji sanitarnej, które związane są rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim i nie są uprawnione do odmiennej oceny, niż wyrażona w prawidłowo sporządzonym orzeczeniu. Uznał, że orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej drugiego stopnia jest jasne, rzeczowe oraz nie budzi wątpliwości co do rozstrzygnięcia w nim zawartego. Dodał, że organ nie dysponował przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenie to podważyć, a treść odwołania skarżącego nie wnosi żadnych nowych dowodów w sprawie mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z tych też powodów za zasadne uznał utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W skardze na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący podał, że cały czas jest pod kontrolą lekarską a jego dolegliwości zdrowotne nie ustępują. Poinformował, że w dniu 6 czerwca 2017 r. poddał się kolejnemu zabiegowi diagnostycznemu i oczekuje na ostateczny wynik badania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Naruszenia prawa, stanowiące podstawę do uwzględnienia skargi na decyzję administracyjną, zostały zaś wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a. W ocenie Sądu, żadnego z tych naruszeń nie można jednak przypisać organom prowadzącym sprawę zakończoną zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia "[...]" r., nr "[...]", o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – astmy oskrzelowej- wymienionej w poz. 6 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Stosownie do art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1666 ze zm.), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W świetle powyższych regulacji prawnych przyjąć należy, że podstawowym – choć nie jedynym - warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest rozpoznanie u osoby danej jednostki chorobowej umieszczonej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. W kontrolowanej sprawie ten warunek nie został spełniony, gdyż w obu wydanych w sprawie orzeczeniach lekarskich nie rozpoznano u skarżącego astmy oskrzelowej, to jest choroby zawodowej wymienionej w wykazie tych chorób pod pozycją 6. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo braku podstaw do jej rozpoznania wydaje lekarz spełniający odpowiednie wymagania kwalifikacyjne. W oparciu m.in. o dane zawarte w tym orzeczeniu, organy inspekcji sanitarnej wydają następnie decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, o czym stanowi § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zaznaczyć przy tym należy, że organy inspekcji sanitarnej nie mają uprawnień do kwestionowania orzeczeń lekarskich w zakresie wymagającym wiedzy medycznej, gdyż takiej wiedzy nie posiadają. Nie może zaś budzić wątpliwości, że rozpoznanie konkretnej jednostki chorobowej wymaga wiedzy medycznej. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w tym zakresie mają zatem charakter opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wymaga przy tym podkreślenia, że omawiane orzeczenia nie stanowią jedynych dowodów w oparciu o które wydawana jest decyzja w sprawie choroby zawodowej. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 powołanego rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. W świetle zaś art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunkiem dokonania takiej oceny jest kompletność materiału dowodowego i należyte uzasadnienie w orzeczeniu lekarskim postawionej diagnozy z ustosunkowaniem się do zebranej w sprawie dokumentacji. W ocenie Sądu, organy inspekcji sanitarnej w niniejszej sprawie dołożyły należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego. W aktach sprawy znajduje się karta oceny narażenia zawodowego zawierająca m.in. wywiad zawodowy skarżącego, w którym wyszczególniono nie tylko okresy jego zatrudnienia na poszczególnych stanowiskach pracy ale także dokonano charakterystyki narażenia. Natomiast uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych w wystarczający sposób pozwalają na zapoznanie się z argumentacją, która legła u podstaw postawionej diagnozy. Ponadto, umożliwiają poznanie motywów nieuwzględnienia przez uprawnione jednostki orzecznicze odmiennego rozpoznania choroby u skarżącego przez innych lekarzy. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z treści omawianych orzeczeń lekarskich zostały one wydane po przeanalizowaniu całości dokumentacji diagnostyczno-leczniczej ze specjalistycznych jednostek służby zdrowia, dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań konsultacyjnych. W uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej drugiego stopnia wyjaśniono zaś, że analiza przebiegu dolegliwości ze strony układu oddechowego skarżącego, tj. utrzymywanie się objawów o znacznym stopniu nasilenia do dzisiaj, pomimo zaprzestania pracy zawodowej w 1992 r. (26 lat temu), brak zaburzeń wentylacji płuc w wielokrotnie wykonywanych pomiarach spirometrycznych, brak nieswoistej nadreaktywności oskrzeli w teście wziewnym z metacholiną, która jest typową cechą każdej postaci astmy (także wariantu kaszlowego, który rozpoznano u skarżącego w przeszłości), nie dają podstaw do rozpoznania astmy oskrzelowej oraz o wnioskowaniu o podłożu zawodowym zgłaszanych przez skarżącego dolegliwości. Podkreślenia też wymaga, na co organy nie zwróciły uwagi, że stosownie do powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych- w załączniku zawierającym wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym – podano, że przy chorobie zawodowej- astma oskrzelowa, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania tej choroby wynosi tylko jeden rok od zakończenia pracy. W rozpoznawanej zaś sprawie od zakończenia pracy skarżącego w 1992 roku do zgłoszenia wskazanej choroby upłynęło ponad 25 lat. W tych okolicznościach stwierdzić należy, że organy inspekcji sanitarnej nie miały podstaw ani do kwestionowania ustaleń poczynionych w tych orzeczeniach przez uprawnione jednostki orzecznicze ani też nie miały podstaw do uznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji 6 wykazu chorób zawodowych. Dlatego decyzje organów inspekcji sanitarnej wydane w kontrolowanej sprawie uznać należało za zgodne z powołanymi przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.