II SA/Ol 301/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) odmówić ustanowienia dla skarżącego adwokata.

D.P. po oddaleniu jego skargi wystąpił we wniosku z 10 lipca 2017 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, motywując to tym, iż jego dochodem jest 604 zł zasiłku stałego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnych nieruchomości ("używa(-) mieszkania socjalnego"), zasobów pieniężnych i przedmiotów wartościowych. W rubryce nr 10 formularza wykazał dochód z tytułu zasiłku stałego, a w rubryce 11 podał wysokość i rodzaj miesięcznych wydatków ("opłaty za lokal" - 38,71 zł, leki - 350 zł, "przejazdy, dojazdy" - 35 zł, "pranie, środki czystości" - 25 zł, "komputer i druk" - 50 zł). Rozpatrując wniosek zważono, co następuje: Wobec tego, iż z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.), strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako zbędne podlega umorzeniu stosownie do art. 249a p.p.s.a. Tym samym w zakresie merytorycznego rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku pozostaje kwestia ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a., do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych odpowiednie zastosowanie mają przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla osoby fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść związanego z tym kosztu, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie obciąża wnioskującego, który powinien wykazać i należycie uzasadnić podstawę żądania. Jego zadaniem jest zatem przedstawienie w sposób wiarygodny i przekonujący okoliczności usprawiedliwiających uczynienie dla niego wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Przyznanie uprawnienia procesowego, które wiąże się z przejęciem przez Skarb Państwa kosztów udziału strony w postępowaniu, musi być więc racjonalnie uzasadnione. Skarżącemu z uzasadnień wielu wydanych w jego sprawach postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie znane jest stanowisko, zgodnie z którym "[s]am fakt braku dostatecznych środków nie jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia wniosku, jeżeli strona nie wykazuje, że w jakikolwiek sposób stara się poprawić tę sytuację, jeżeli ma potencjalnie taką możliwość." Zwrócono uwagę na to, iż z urzędu wiadome jest, że "nie podejmuje on starań w podjęciu zatrudnienia, a nie legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do pracy. Pozbawia się zatem, nie wykorzystując własnych możliwości, zdobycia środków finansowych". "[J]est inicjatorem wielu postępowań przed tut. Sądem i jak dotychczas nie wykazał, aby podjął osobiste starania w celu poprawy swej sytuacji bytowej" (m.in. postanowienia z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt: II SA/Ol 1025/15 i II SA/Ol 1036/15 i z 10 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 852/16). Nie inaczej jest w niniejszej sprawie. Zdaniem orzekającego, nieodniesienie się w żaden sposób do podniesionej kwestii należy obecnie poczytywać jako niespełnienie wymogu przedstawienia przekonującego uzasadnienia wniosku. W tym względzie należy jedynie zasygnalizować, iż za nadinterpretację uznano przyjęcie miast niego z urzędu domniemań skonstruowanych li tylko w oparciu o fakt powołania się skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku na chorobę trwającą od 26 maja do 19 czerwca 2017 r. Stwierdzając więc, iż skarżący nie uczynił zadość ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania zasadności swego wniosku, orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.