II SA/Ol 250/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r. nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia "[...]"r., wydaną przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta, którą organ I instancji odmówił A. B. (dalej jako: "skarżący") umorzenia zadłużenia w kwocie 15.248,23 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 2.932 zł, powstałego z tytułu wypłaconych na rzecz jego syna A. B. świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu Kolegium przytoczyło treść art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 169 ze zm.), dalej jako: "ustawa". Organ II instancji wyjaśnił, że kwestia umorzenia wypłaconych należności pozostawiona jest uznaniu administracyjnemu. Ocenił przy tym, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie jest dowolne. Wskazał, że organ I instancji przeprowadził prawidłowe postępowanie wyjaśniające, gdyż wniosek skarżącego został rozpatrzony przy uwzględnieniu sytuacji dochodowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego. Ustalił, że skarżący ma 46 lat, jest zdrowy, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Zamieszkuje w mieszkaniu brata i nie ponosi z tego tytułu żadnych kosztów. Na wyżywienie przeznacza około 300 zł miesięcznie. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie naprawy samochodów ciężarowych, zatrudnia jedną osobę. Z tego tytułu w 2015 r. osiągnął dochód w wysokości 3.699.78 zł. Nie płaci regularnie składek ZUS, ani należności z tytułu podatku dochodowego i VAT, w związku z czym powstały z tego powodu zaległości. Od lipca 2015r. regularnie płaci alimenty w wysokości 700 zł na konto matki dziecka. Stara się o obniżenie wysokości alimentów do 300 zł miesięcznie oraz o umorzenie zaległości podatkowych oraz wobec ZUS. Mając powyższe na względzie, Organ II instancji uznał, że wskazywane przez wnioskodawcę okoliczności w postaci wadliwego jego zdaniem wyroku nakazowego i jego egzekucji, nie uzasadniają umorzenia omawianych należności. Nie są to bowiem okoliczności, pozwalające na wyjątkowe potraktowanie i uwzględnienie żądania w oparciu o art. 30 ust. 2 ustawy. Organ odwoławczy przyznał, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże nie jest to wystarczająca podstawa do zastosowania przedmiotowej instytucji, gdyż nic nie wskazuje na to, aby obecna sytuacja w sposób trwały uniemożliwiała w przyszłości poprawę tej sytuacji. Organ II instancji stanął na stanowisku, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie omawianego przepisu powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego uniemożliwia mu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Stan taki winien być jednak skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie ma (nie miał) wpływu. Umorzenie powinno być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, które zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Zdaniem Kolegium sytuacja taka nie zachodzi w niniejszej sprawie. Organ II instancji podkreślił, że skarżący jest osobą aktywną - prowadzi działalność gospodarczą. Jest zdrowy i nie ma żadnych osób na swoim utrzymaniu, prócz zobowiązań alimentacyjnych w stosunku do syna. Nie ponosi kosztów mieszkania. Pomimo istniejącego zadłużenia jest w stanie terminowo uiszczać bieżące zobowiązania alimentacyjne. Organ odwoławczy zważył, że wskazywane przez skarżącego okoliczności, nie czynią jego sytuacji wyjątkową, bowiem wynikają z ryzyka podejmowanego przez przedsiębiorców przy prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Organ II instancji zauważył ponadto, że z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż skarżący podjął starania mające na celu podważenie powoływanego wyroku. W przypadku, gdyby wnioskodawca osiągnął w tym zakresie sukces, będzie mógł ubiegać się o odszkodowanie z powodu szkody, jaką poniósł. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia, aby z tego powodu wnioskodawca mógł uzyskać umorzenie świadczeń wypłaconych osobie uprawnionej. Organ odwoławczy podniósł też, że działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności. Organ II instancji pouczył skarżącego, że odmowa umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego nie przekreśla jego prawa do ubiegania się o umorzenie tych należności w przyszłości. Na wniosek strony organ może odroczyć termin spłaty zobowiązania lub ustanowić spłatę zobowiązania w ratach uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu wniósł o uchylenie decyzji wydanych w obu instancjach i przyznanie na rzecz radcy prawnego nieopłaconych kosztów pomocy prawnej według norm przepisanych albowiem nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w kwestii ustalenia sytuacji rodzinnej i dochodowej skarżącego, na które to pojęcia niewątpliwie składa się całokształt sytuacji osobistej, w tym także uzyskiwane dochody, status materialny, stan zdrowia i sytuacja życiowa; 2. art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego uznania, iż sytuacja życiowa skarżącego nie uzasadnia zastosowania instytucji umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, przewidzianej w art. 30 ust. 2 ustawy. W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że pismem z dnia 11 czerwca 2016 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o umorzenie zaległości alimentacyjnych oraz o zawieszenie egzekucji. Jako podstawę faktyczną wniosku podał, iż zaległości te powstały z uwagi na problemy finansowe, spowodowane zaciągnięciem pożyczki na zatrudnienie pracowników. Wskazał, iż Urząd Pracy w Kętrzynie bezzasadnie wypowiedział umowę pożyczki, co następnie skutkowało niesłusznym wydaniem nakazu zapłaty. Egzekucja wszczęta na podstawie tego nakazu zapłaty, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, doprowadziła do utraty przez skarżącego płynności finansowej i z tego powodu popadł w niedostatek. Wskazał, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże przynosi ona starty. Komornik zajął nieruchomość, która jest mu niezbędna do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący ma zaległości wobec ZUS (obecne zadłużenie 262.922,61 zł) i Urzędu Skarbowego (zadłużenie 180 124,68 zł), a mimo to od sierpnia 2015r. regularnie płaci alimenty. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja wydana została bez wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzucono, że argumenty skarżącego organ pomija jedynie lakonicznym stwierdzeniem, iż nie może być powodem umorzenia przedmiotowych należności trudna sytuacja finansowa spowodowana wydaniem wadliwego zdaniem skarżącego orzeczenia. Pełnomocnik wywiódł, że nie sposób, tylko na podstawie powyższych okoliczności uznać, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające umorzenie zaległości alimentacyjnych skarżącego. Dla ustalenia całokształtu sytuacji życiowej i dochodowej skarżącego niezwykle istotna bowiem jest podnoszona przez niego okoliczność bezzasadnego wypowiedzenia przez Urząd Pracy umowy pożyczki udzielonej skarżącemu, następstwem którego było wydanie przez Sąd Okręgowy w sprawie o sygnaturze I Nc 134/01 i później wszczęta egzekucja, która doprowadziła skarżącego do utraty płynności finansowej i sprawiła, że jego działalność praktycznie przestała funkcjonować. Wypowiedzenie umowy zdaniem skarżącego było nieuzasadnione, albowiem w chwili wypowiedzenia zatrudniał on 11 pracowników, spełniając tym samym warunki umowy. Podkreślono, że skarżący bez swej winy popadł w niedostatek i zaprzestał regulowania należności alimentacyjnych wobec syna, ale także wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego. Sytuacja życiowa i dochodowa skarżącego będąca skutkiem powyższych, błędnych zdaniem skarżącego działań organów, uniemożliwiła mu wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Zatem stan niewypłacalności skarżącego jest skutkiem czynników obiektywnych tj. takich na które skarżący nie miał wpływu. Radca prawny wskazał też, że organ dokonując dowolnej oceny dowodów błędnie ustalił, iż sytuacja dochodowa skarżącego pozwala mu na wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Podkreślił, że w 2015r. skarżący uzyskał dochód zaledwie w kwocie 3.699,78 zł, przy czym ponosi koszty swojego utrzymania w kwocie 300 zł miesięcznie i kosztem należności wobec ZUS i US regularnie uiszcza alimenty na rzecz syna w kwocie 700 zł miesięcznie. Powyższe, zdaniem autora skargi, ewidentnie wskazuje na dowolność ustaleń organu II instancji. Nie zgodził się też ze stanowiskiem organu odwoławczego, że trudna sytuacja dłużnika alimentacyjnego w dacie orzekania nie musi oznaczać umorzenia należności alimentacyjnych. Stwierdził, powołując się na wyroki sądów administracyjnych, że ustalenie, czy istnieją przesłanki umorzenia w całości lub w części należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami, powinno być dokonywane na podstawie danych odzwierciedlających bieżącą sytuację dłużnika, tj. stan istniejący bezpośrednio przed wydaniem decyzji w przedmiocie umorzenia należności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 czerwca 2017r.: - pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze. Dodatkowo wskazał, że organ powinien zbadać przyczynę, dlaczego strona znalazła się w złej sytuacji finansowej. Nie miał też podstaw do oceny tej sytuacji w przyszłości; - skarżący podał, że przed Sądem Najwyższym skarga została odrzucona ze względu na uchybienie terminu. W dniu 22 lutego 2017r. skarżący złożył pozew do Sądu Rejonowego i do Sądu Okręgowego o odszkodowanie od Skarbu Państwa. Obecnie sprawa jest w Sadzie Apelacyjnym, który ma rozstrzygnąć o właściwości sądu; - pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że organ nie mógł badać takich okoliczności jak zasadność wypowiedzenia umowy przez Powiatowy Urząd Pracy, i zasadność wydania nakazu zapłaty. Stwierdził, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo a fakt, że skarżący nie zgadza się z oceną dowodów zgromadzonych w sprawie, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi. Nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że organ nie może brać pod uwagę tego, iż sytuacja strony może się poprawić. Podniósł, że inne perspektywy na spłatę długu ma osoba młoda i zdrowa, a inne osoba starsza i niezdolna do pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracji publicznej, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z art. 30 ust. 2 cytowanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonywująco uzasadniły, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona i podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Zgodnie art. 30 ust. 2 powołanej ustawy organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Z zacytowanego przepisu wynika, iż decyzja w zakresie umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego i jest odstępstwem od ogólnej zasady, że osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna, ma obowiązek zwrócić świadczenia wypłacone uprawnionemu do alimentów. Stosownie do art. 27 ust. 1 omawianej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Obligatoryjnym zwrotem objęte są również należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - do ich całkowitego zaspokojenia (art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów). Tym samym umorzenie takich należności dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Przy czym pod pojęciem "sytuacji dochodowej" należy rozumieć sytuację finansową dłużnika alimentacyjnego, w tym jego możliwości zarobkowe, skoro rozważeniu podlega umorzenie świadczeń pieniężnych. W związku z tym należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym okoliczności jego powstania, a także biorąc pod uwagę zdarzenia zaistniałe po ustaleniu zobowiązania, które z przyczyn niezależnych od dłużnika alimentacyjnego uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu. W niniejszej sprawie skrzący dowodził, że jego sytuacja dochodowa jest wyjątkowo trudna i uzasadnia uwzględnienie wniosku. Powoływał się na posiadane zadłużenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i Urzędzie Skarbowym, które jak podnosił jest wynikiem niezasadnego wypowiedzenia mu umowy pożyczki przez Urząd Pracy, następnie związanego z tym, orzeczonego niesłusznie, jak podkreślał, przez Sąd Okręgowy nakazu zapłaty i wszczętej na jego podstawie egzekucji. Skarżący przekonywał, że działania te były bezpodstawne i przez to nie mógł regulować zobowiązań. Do protokołu przesłuchania (k. 60-62 akt administracyjnych) zeznał, że wystąpił o obniżenie alimentów do kwoty 300 zł, wystąpił o umorzenie zaległości w US i ma zamiar wystąpić z takim wnioskiem do ZUS. Podkreślił, że obecnie nie ma płynności finansowej. Chce się oddłużyć i zacząć normalnie funkcjonować, zacząć zakup narzędzi, odremontować halę, zatrudnić kolejnych pracowników, co umożliwi mu pozyskanie nowych kontrahentów. Zaznaczył, że ani umorzenie należności w części, ani rozłożenie na raty nie poprawi jego sytuacji. Dlatego wniósł o umorzenie należności w całości. Motywy działania skarżącego są zatem oczywiste. Przy czym brak jest obiektywnych powodów, które uzasadniałyby zwolnienie skarżącego z odpowiedzialności za zadłużenie którego się dopuścił w wyniku własnych zaniedbań. Niewątpliwie posiadane zadłużenie z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest znaczne, jednak skarżący nie wykazał, aby zadłużenie to było wynikiem zdarzeń losowych, nagłych, których skarżący nie mógł przewidzieć i im przeciwdziałać. Wobec pozostawania w obrocie prawnym prawomocnego nakazu zapłaty, nie można kwestionować legalności tego orzeczenia w tym postępowaniu administracyjnym, a tym samym negować ustaleń, które legły u jego podstaw. Bezpodstawnie skarżący domaga się uwzględnienia eksponowanego poczucia krzywdy i żąda dochodzenia przez organy administracji publicznej, czy Urząd Pracy zasadnie wypowiedział mu umowę pożyczki. Rozstrzygnięcia tej kwestii skarżący mógł żądać w postępowaniu przed sądem cywilnym, ale jak wynika z akt sprawy tego zaniedbał. Nakaz zapłaty został wydany w postępowaniu upominawczym, prawidłowo doręczony, a skarżący w ogóle go nie zanegował, co sam przyznał w załączonej do wniosku skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, którą też, jak wyjaśnił, złożył z uchybieniem terminu. Skarżący wykazał więc własne zaniedbanie, a tym samym brak należytej staranności. Przy tym nakaz zapłaty wydany został w 2001r. Niezrozumiałe jest dlaczego skarżący dopiero po kilku latach podjął kroki w celu jego obalenia. Nakaz zapłaty dotyczył kwoty 78.058,74 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia 5 kwietnia 2001r. Kwota ta nie tłumaczy w ogóle dlaczego aktualnie skarżący ma tak znaczne zaległości podatkowe i zadłużenie wobec ZUS, a także dlaczego uchylał się od regulowania alimentów na jedynego syna. Skarżący nie wyjaśnia w ogóle jaka była jego sytuacja życiowa, jakie podejmował działania w momencie powstawania zadłużenia alimentacyjnego, postępowanie egzekucyjne z tego tytułu zostało wszczęte, jak wynika z akt sprawy, w grudniu 2009r. Z akt sprawy wynika natomiast (k. 32 akt administracyjnych), że w 2010r. skarżący przebywał w Areszcie Śledczym. Skarżący nie przedstawił zatem całościowo swojej sytuacji, co także przemawia przeciwko uwzględnieniu wniosku. Skarżący skupił się natomiast na argumentowaniu, że od 2015r. płaci regularnie alimenty. Działanie takie, choć słuszne, nie uzasadnia zwolnienia skarżącego z odpowiedzialności za powstałe zadłużenie. Faktem jest też, na co słusznie zwróciły uwagę organy orzekające, że skarżący jest zdrowy, w sile wieku. Ogólnikowe twierdzenie o utracie płynności finansowej nie jest wystarczające do wykazania zachowania należytej staranności. Skarżący aktualnie prowadzi działalność gospodarczą, zatrudnia pracownika. Posiada zatem źródło dochodu. Jak wnioskować należy z wyjaśnień skarżącego nieruchomość, w której prowadzi działalność gospodarczą stanowi jego własność i jej szacunkowa wartość to 200 tysięcy zł (według oświadczenia skarżącego - k. 49 akt administracyjnych). Jest więc osobą majętną. Skarżący mieszka z bratem w części domu należącej do ojca, brat reguluje opłaty. Skarżący ponosi tylko koszty własnego wyżywienia, ok. 300 zł miesięcznie. Sytuacja bytowa skarżącego jest więc dobra, może liczyć na pomoc rodziny. Tym samym ogólnie rzecz ujmując, mimo niewątpliwych trudności finansowych związanych z posiadaniem znacznego zadłużenia, położenie skarżącego nie można oceniać jako wyjątkowego, w znaczeniu zasługującym na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 30 ust. 2 ustawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dokonano rozważenia wszystkich występujących w sprawie okoliczności. Zasadnie wzięto również pod uwagę, że prowadzenie działalności gospodarczej obarczone jest ryzykiem, ale też co podkreślić należy wymaga sumienności, rozwagi i poczucia odpowiedzialności za własne uchybienia. Skarżący, wobec wykazanej bierności, sam jest odpowiedzialny za powstałe zadłużenie. Zaniedbania, których się dopuścił nie zwalniały go z wypełniania ciążącego na nim z mocy przepisu prawa, ale także moralnego obowiązku alimentacyjnego względem małoletniego syna. W myśl art. 133 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Trudna sytuacja materialna rodziców nie zwalnia ich z obowiązku świadczenia na rzecz dzieci. Skoro skarżący sam przyczynił się do zaistniałej w jego życiu sytuacji, trudno sprzeciwić się stanowisku organów, że jego sytuacja nie jest szczególna i wyjątkowa, co uzasadniałoby umorzenie wnioskowanego zadłużenia. Skarżący nie wykazał bowiem, że powstanie zadłużenia z tytułu wypłacanych świadczeń alimentacyjnych na rzecz jego syna było usprawiedliwione okolicznościami od niego niezależnymi. Organy słusznie prognozowały też na podstawie stanu zdrowia skarżącego, jego wieku, a także uwzględniając fakt prowadzenia działalności gospodarczej, że skarżący ma możliwości zarobkowania, nawet przy uwzględnieniu wykazywanych przez stronę kosztów uzyskania przychodu. Konkluzja taka jest logiczna, uwzględnia cały zgromadzony materiał dowodowy i jest zgodna z doświadczeniem życiowym, a więc spełnia kryteria swobodnej oceny dowodów według wymogów art. 80 k.p.a. Poczynienie takiej konstatacji dla wzmocnienia odmowy umorzenia należności, przy jednoczesnym omówieniu bieżącej sytuacji skarżącego i negatywnej jej oceny w zakresie uwzględnienia wniosku, nie stanowi naruszenia art. 30 ust. 2 omawianej ustawy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem i jej wzruszenia, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Z tych też przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U z 2016r. poz. 1715).