II SA/Ol 165/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.W. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku gospodarczego postanawia odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy.

W złożonym na etapie wniesienia skargi wniosku z 23 kwietnia 2018 r. K.W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz adwokata. W uzasadnieniu stwierdził, iż posiada oszczędności z 10 lat, odkładane "na remont domu (ok. 50 tys.), jak również zakup ciągnika rolniczego (koszt takiego ciągnika 102 tys.)". Jego zdaniem, koszty sprawy powinna ponieść strona przeciwna, gdyż on zapłacił już 500 zł za pomiary geodezyjne, 139 zł za kopię dokumentacji i poniósł inne koszty. Dodatkowa praca pozwoliła mu na to, by zacząć postępowanie w tej sprawie. Załączone wyciągi bankowe uwidaczniają, jakie ponosi wydatki. Ma na utrzymaniu matkę, która choruje. Koszty leczenia czasem przekraczają jej niewysoką emeryturę. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z matką. Majątek stanowi: dom o powierzchni 182,9 m2; "nieruchomość rolna 10,71 ha, 7,95 ha użytki rolne, 2,5 ha użytki leśne"; "stodoła, budynek inwentarski, garaże, dane według załącznika z polisy ubezpieczeniowej"; "ciągnik rolniczy "[...]", pług, brony, siewnik, kultywator, wały -2 szt., rozrzutnik, przyczepka, młocarnia, prasa, kopaczka, grabiarka, dmuchawa"; samochód "[...]" o wartości 8.000 zł; "[...]" zł na lokatach, ok. 250 zł na rachunku bankowym i ok. 260 zł w gotówce. W rubryce 10 formularza, w której należy wpisać dochody miesięczne netto wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, podał on tylko emeryturę matki (909,05 zł), chociaż we wniosku o przyznanie prawa pomocy, który wcześniej złożyła ona w charakterze pełnomocnika, podane zostały również dochody uzyskiwane przez skarżącego z gospodarstwa rolnego i umowy o pracę (jego dochody są uwidocznione również w dostarczonych na wezwanie wyciągach z rachunku bankowego). Odnotować należy też niekompletne wypełnienie rubryki 11 ("zobowiązania i stałe wydatki"), które nie koresponduje z punktem 2 wezwania wystosowanego do skarżącego w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; w skr. p.p.s.a.). Nie sposób uznać, iż skarżący, który dysponuje oszczędnościami w wysokości "[...]" zł, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, czy też pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla siebie utrzymania. Tym samym nie zachodzi przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) ani też przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Należy zwrócić uwagę skarżącego na to, iż celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania, a nie ochrona majątku wnioskodawcy. Odnosząc się zaś do jego argumentacji, trzeba przypomnieć, iż w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, przysługuje stronie skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia zgłosi wniosek o przyznanie należnych kosztów (art. 200 i 210 § 1 p.p.s.a.). Postanowienie zostało wydane w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy.