II SA/Ol 146/18

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Krzysztof Nesteruk po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M.S. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S.T. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany imion, nazwiska i nazwiska rodowego postanawia: 1) przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie radcy prawnemu M.S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; 2) odmówić uwzględnienia wniosku w pozostałym zakresie.

Radca prawny M.S. została w niniejszej sprawie ustanowiona na zasadzie prawa pomocy pełnomocnikiem skarżącej. Oddalając skargę, Sąd przyznał jej wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie 240 zł, powiększonej o należny podatek VAT. Dnia 16 sierpnia 2018 r. nadała ona do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości: - "180 zł powiększone o podatek VAT tytułem należnej opłaty - 120 zł powiększonej do 150 %, - 23,4 zł tytułem zwrotu kosztów korespondencji kierowanej do skarżącej (dwa listy polecone za potwierdzeniem odbioru z zawiadomieniem o terminie rozpraw i prośbą o kontakt oraz jeden list polecony z informacją o wyroku i prośbą o kontakt) - 5,20 zł tytułem zwrotu kosztów wysłania listu poleconego do tut. Sądu zawierającego opinię prawną". We wniosku zawarte zostało oświadczenie, iż koszty pomocy prawnej nie zostały pokryte w całości ani w części. Postulat podwyższenia opłaty wnioskodawczyni uzasadniła nakładem pracy. Wskazała, iż wystąpiła o uzasadnienie wyroku, a po jego doręczeniu poświęciła pół dnia na analizę akt sprawy i sporządzenie opinii, która została wykonana w staranny i przejrzysty sposób, tak aby była zrozumiała dla skarżącej. Podniosła, iż kwota 120 zł nie odzwierciedla rzeczywistego nakładu pracy i ma charakter wręcz jedynie symboliczny. Podstawą rozpatrzenia wniosku jest art. 250 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowiący, iż wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia). Według § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, opłata za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przez radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1, jednak nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie, z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, w wysokości 240 zł. Mając na uwadze powyższe uznano, iż w warunkach niniejszej sprawy zasadne jest przyznanie pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 120 zł netto (240 zł x 50 %), powiększonej o należny podatek VAT. W rozpatrywanym przypadku trudno zgodzić się z tym, że nakład pracy pełnomocnika uzasadnia podwyższenie opłaty, ponieważ wyszczególnione przez niego czynności nie odbiegają od standardowych. Nie stwierdzono też podstaw do przyznania zwrotu poniesionych przezeń kosztów wysyłki listów poleconych do skarżącej i sądu. Użyte w § 2 pkt 2 rozporządzenia pojęcie niezbędnych wydatków nie zostało sprecyzowane. W orzecznictwie funkcjonuje pogląd, że nie wszystkie wydatki podlegają zwrotowi. Część z nich rekompensowana jest już bowiem w ramach przyznanego pełnomocnikowi wynagrodzenia, mimo iż granica pomiędzy wydatkami, które powinny być wynagrodzone w ten sposób, a tymi, które wymagają "odrębnego" zwrotu, postrzegana jest dość płynnie (P. Zaborniak [w:] W. Maciejko, M. Rojewski, P. Zaborniak, Zarys metodyki pracy referendarza sądowego, Warszawa 2009, s. 270-271 i przywołane tam orzecznictwo). Za wydatki, których źródłem pokrycia powinno być wynagrodzenie, uznać można zwykle występujące przy okazji procesu sądowego wydatki drobne, a takimi właśnie są koszty korespondencji (por. np. postanowienie NSA z 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12; z 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 40/17, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedstawione stanowisko jest analogiczne do zajętego przez skład Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, wyrażonego przyznaniem za udzielenie pomocy prawnej w pierwszej instancji wynagrodzenia w stawce podstawowej w sytuacji, w której radca prawny postulowała przyznanie kosztów tej pomocy "z uwzględnieniem dotychczasowego wkładu pracy (zapoznanie się z aktami sprawy z wykonaniem ich fotokopii, analiza stanu prawnego, udział w rozprawie (...), korespondencja do skarżącej) oraz zwrot poniesionych kosztów na korespondencję do skarżącej 15,60 zł" (k. 304 akt). Wobec powyższego, w oparciu o art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.