II SA/Ol 1107/13

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. N. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. N. na decyzję "[...]" Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.

We wniosku, złożonym na urzędowym formularzu, skarżący – J. N. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W rubrykach nr 5 i 11 wskazał, iż jest osobą niepełnosprawną ("[...]"), której jedynym źródłem utrzymania jest renta. Dodał: "mieszkam sam (...) wszelkie koszty muszę pokrywać samodzielnie. Dlatego najczęściej na wszystko nie starcza muszę się bardzo ograniczać". Skarżący wykazał następujące wydatki: wyżywienie – "[...]", leki – "[...]", opał – "[...]", odzież, obuwie – "[...]", opłaty mieszkaniowe – "[...]", remont mieszkania – "[...]", "inne koszty" – "[...]" i stwierdził, że uiszczenie kosztów sądowych uszczupliłoby bardzo jego budżet. "[...]". Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący prowadzi 1-osobowe gospodarstwo domowe ("[...]"). Do jego majątku należy mieszkanie o powierzchni ok. "[...]" ("[...]") oraz "grunt wokół budynku" (mieszkanie skarżącego mieści się w budynku mieszkalnym "[...]"). Źródłem jego dochodu jest renta w kwocie "[...]" netto. Mając na uwadze zakres żądania skarżącego, zauważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 17 stycznia 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie, uwzględniając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w całości, zwolnił go od kosztów sądowych i postanowienie to stało się prawomocne. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (art. 241 ppsa). W konsekwencji, na obecnym etapie sprawy, zakresem rozstrzygnięcia objęta może być wyłącznie kwestia ustanowienia dla skarżącego radcy prawnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ppsa, ustanowienie radcy prawnego, czyli przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W warunkach niniejszej sprawy, z uwagi na uprzednie zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, jedynymi pozostałymi kosztami postępowania są koszty związane z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację materialną skarżącego stwierdzić należy, że poniesienie przez niego przedmiotowych kosztów postępowania nastąpiłoby z uszczerbkiem koniecznego dla niego utrzymania. Zauważyć należy, iż od czasu zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, jego sytuacja materialna nie uległa poprawie. Skarżący również obecnie nie posiada żadnych oszczędności, a jedynym źródłem jego utrzymania pozostaje renta, która - jak oświadczył - nie jest wystarczająca na pokrycie wszystkich jego wydatków, gdyż te zgodnie z przedstawionym wykazem znacznie ją przewyższają. Jak stwierdził skarżący: "(...) wszelkie koszty muszę pokrywać samodzielnie. Dlatego najczęściej na wszystko nie starcza muszę się bardzo ograniczać". Mając zatem na uwadze wysokość dochodu skarżącego, a także wysokość jego wydatków i uwzględniając nawet to, że część z nich nie stanowi stałych, miesięcznych wydatków (np. odzież, obuwie, remont mieszkania), za obiektywnie niemożliwe uznać należy poczynienie przez niego oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z ustanowieniem zawodowego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla niego utrzymania. W tych okolicznościach, za uzasadnione uznać należy ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego, gdyż nie posiada on środków pieniężnych ani środków majątkowych, które umożliwiłyby mu ich poniesienie. Mieszkanie, które stanowi jego jedyny majątek, służy zaspokojeniu jego własnych potrzeb mieszkaniowych. W konsekwencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, orzeczono jak w sentencji.