II SA/Ol 110/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant referent Natalia Stemplewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie doprowadzenia kolorystyki dachu budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z projektem budowlanym oddala skargę.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego niezgodnie z przepisami w zakresie kolorystyki pokrycia dachowego, decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w E. (dalej: "PINB", "organ I instancji"), na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 418) – dalej: "p.b." nakazał G.W. (dalej: "skarżący") doprowadzenie kolorystyki dachu budynku zrealizowanego na działce o nr A w miejscowości W., obręb [...], gmina E. do stanu zgodności z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty E. z dnia 21 maja 2024 r. oraz z zapisami uchwały nr [...] Rady Gminy E. z dnia [...] 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w obrębie [...], wieś W., Gmina E. (Dz.Urz. Woj. Warm.-Mazur. z 2007 r., nr [...], poz. [...] – dalej: "uchwała z dnia [...] 2007 r.", "plan miejscowy) poprzez przemalowanie lub wymianę dachówki w kolorze grafitowym na kolor czerwony. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku kontroli przedmiotowej budowy ustalono, iż skarżący wykonuje roboty budowlane w zakresie pokrycia dachowego niezgodnie z przepisami uchwały z dnia [...] 2007 r. Inwestycja zlokalizowana jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako MN1 - zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Zgodnie z § 8 ust. 1 w/w uchwały: "Zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu: f) pokrycie dachów - materiały naturalne dachówka w kolorze czerwonym". W trakcie kontroli stwierdzono, że dachówka jest w kolorze grafitu. W tej sytuacji PINB stwierdził, iż roboty budowlane prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, czym naruszono art. 36a ust. 1 p.b. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że jest ona niesprawiedliwa i krzywdząca, bowiem nie wszystkie dachy domów w sąsiedztwie są czerwone. Poza tym wyjaśnił, że w trakcie budowy nie dopatrzył się ustaleń dotyczących kolorystyki dachu budynku, a wybrany kolor grafitowy, lepiej komponował się w nowoczesną architekturę budynku i jego wnętrza. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w E. (dalej: "WINB") decyzją z dnia 20 listopada 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji prawidłowo ustalił, iż zmiana kolorystyki dachu z czerwieni na grafit w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego (zatwierdzonego decyzją Starosty E. z dnia 21 maja 2024 r.) narusza § 8 ust. 1 uchwały z dnia [...] 2007 r. WINB wskazał również, że dopóki zawarty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wymóg stosowania pokrycia dachu o określonym kolorze nie ulegnie zmianie, właściciele budynków zobowiązani są do stosowania się do tego wymogu. Z kolei rolą organów administracji jest podejmowanie działań mających na celu doprowadzenie do zgodności wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dlatego zasadnie PINB nałożył na skarżącego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., obowiązek doprowadzenia pokrycia dachowego budynku do stanu zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie podnosząc, iż rozstrzygnięcie to jest dla niego krzywdzące, bowiem tylko on został zobowiązany do utrzymania dachu budynku w kolorze czerwonym. Wskazał, że nie wszystkie domy w okolicy maja dachówkę w kolorze czerwonym. Ponadto, w ocenie skarżącego, wskazany w decyzji 90-dniowy termin na zmianę koloru dachu jest zbyt krótki z uwagi na warunki pogodowo-klimatyczne. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wyjaśnił, że skarżący może na podstawie art. 155 k.p.a. złożyć do organu właściwego wniosek o zmianę decyzji w zakresie terminu jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego lub procesowego, które uzasadniałyby jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB stanowiły przepisy art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., w świetle których w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f p.b., gdy doszło do wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W kontrolowanej sprawie niesporne jest, że budynek mieszkalny skarżącego w zakresie koloru pokrycia dachowego został zrealizowany niezgodnie z obowiązującym na tym obszarze planem miejscowym, wprowadzonym uchwałą z dnia [...] 2007 r. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 1 miejscowego planu, należało zastosować jako pokrycie dachów dachówkę w kolorze czerwonym. Tymczasem na budynku mieszkalnym skarżącego położony został dach w kolorze grafitowym. Zatem kolor pokrycia dachu nie spełnia wymogu ustanowionego w cytowanym § 8 ust. 1 miejscowego planu. W konsekwencji należy podzielić stanowisko organów obu instancji, że przedmiotowy budynek w tym zakresie został wzniesiony w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych "w przepisach" w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. W tym unormowaniu chodzi bowiem niewątpliwie o przepisy prawa powszechnie obowiązującego, do źródeł którego ‒ zgodnie z Konstytucją RP ‒ zalicza się m.in. akty prawa miejscowego, jako źródła powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły (art. 87 ust. 2). Jednym zaś z rodzajów aktów prawa miejscowego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ‒ co wynika z art. 14 ust. 8 ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 538 ze zm.). Należy ponadto zauważyć, że istniejący kolor pokrycia dachowego budynku narusza także ustalenia i warunki określone w projekcie architektoniczno-budowlanym w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Nastąpiła bowiem zmiana kolorystyki dachu z czerwieni na grafit w stosunku do projektu budowlanego, zatwierdzonego decyzją z dnia 21 maja 2024 r. Bezsporne okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy potwierdzają zatem zaistnienie w niej istotnego naruszenia ustaleń i warunków zatwierdzonego projektu budowlanego oraz przepisów planu miejscowego. W tej sytuacji organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły i przeprowadziły w trybie art. 50-51 p.b. postępowanie naprawcze, którego celem było doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, oraz wydały skarżone decyzje. Jak to już bowiem wyżej wyjaśniono, przez osiągnięcie stanu zgodnego z prawem (z przepisami), należy rozumieć także zgodność z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, w tym z przepisami prawa miejscowego – miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok NSA z 15 kwietnia 2022 r., II OSK 508/20, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Budowa obiektu budowlanego wbrew postanowieniom takiego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na budowie obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). Organ nadzoru budowlanego jest właściwy do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na budowie obiektu budowlanego wbrew ustaleniom obowiązującego planu miejscowego. Do obowiązków tego organu należą bowiem nadzór i kontrola przestrzegania prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych, w tym zgodności zagospodarowania terenu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (por. postanowienie NSA z 23 lutego 2010 r., II OW 27/09; wyroki NSA: z 9 kwietnia 2009 r., II OSK 534/08 oraz z 22 maja 2009 r., II OSK 802/08, CBOSA). Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.