II SA/Ol 1091/23

Dnia 15 marca 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2024 roku w Olsztynie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi A. P. na uchwałę Rady Miejskiej w Mikołajkach z dnia 8 listopada 2021 r. nr XXVIII/89/2021 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wokół jeziora Łuknajno, gmina Mikołajki postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi i uzupełnienia braków formalnych skargi.

Postanowieniem z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 1091/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę A. P. (dalej: "skarżący") na uchwałę Rady Miejskiej w Mikołajkach z dnia 8 listopada 2021 r., nr XXVIII/89/2021 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów wokół jeziora Łuknajno, gmina Mikołajki. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że pomimo prawidłowego wezwania skarżącego do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi i uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, skarżący dokonał tych czynności już po upływie wskazanego terminu. Pismem z dnia 9 lutego 2024 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego i uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w dniu 15 grudnia 2023 r. wyjechał na święta poza miejsce zamieszkania i wrócił do domu dopiero 28 grudnia 2023 r. Po powrocie otrzymał od matki korespondencję z sądu z informacją, że przesyłka została odebrana przez jej pracownika w dniu 21 grudnia 2023 r. (chociaż korespondencja została doręczona w dniu 20 grudnia 2023 r.). Będąc przekonanym, że termin dokonania czynności upływa w dniu 28 grudnia 2023 r., skarżący nadał pismo do Sądu i uiścił opłatę. O tym, że nie dochował terminu dowiedział się z otrzymanego postanowienia o odrzuceniu skargi. Skarżący podniósł, że w jego ocenie niedochowanie terminu nastąpiło z powodu okoliczności, za zaistnienie których nie ponosi winy. Został bowiem wprowadzony w błąd co do terminu doręczenia korespondencji z Sądu. Ponadto wracając do domu w dniu 28 grudnia 2023 r., nie miał świadomości, że jakaś korespondencja została za niego odebrana i w związku z tym nie był w stanie uiścić wpisu w terminie oraz uzupełnić braków formalnych pisma. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści przepisu art. art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z przywołanych regulacji wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i skorzystanie z niej nie jest możliwe, gdy strona postępowania dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. W ocenie Sądu, okoliczności powoływane przez skarżącego w celu uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, nie stanowią wystarczającej podstawy do jego przywrócenia. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1153/96, (LEX nr 45637), brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia, w ocenie Sądu, wyjazd poza miejsce zamieszkania. Skarżący, wiedząc o toczącym się postępowaniu, powinien skorzystać z instytucji przewidzianych w p.p.s.a. i np. przed wyjazdem skutecznie ustanowić pełnomocnika do reprezentacji lub doręczeń. Należyta dbałość w prowadzeniu własnych spraw wymaga, aby przed wyjazdem podjąć odpowiednie działania gwarantujące zabezpieczenie swoich interesów (por. postanowienia NSA: z dnia 10 sierpnia 2011 r., II OZ 675/11, z dnia 8 lipca 2011 r., II FZ 360/11 oraz z dnia 16 grudnia 2015 r., II GZ 882/15, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym bardziej, że wyjazd nastąpił już po wniesieniu przez skarżącego skargi do sądu. Biorąc pod uwagę ten fakt, skarżący powinien liczyć się z tym, że Sąd może do niego kierować korespondencję, która będzie wymagała jego reakcji. Ponadto w ocenie Sądu, strona należycie dbająca o swoje interesy powinna zagwarantować sobie możliwość zapoznawania się z treścią korespondencji przesyłanej z Sądu tak, aby nie narazić się na ryzyko uchybienia terminu do dokonania określonej czynności postępowania. Starania te strona powinna podjąć przed planowanym wyjazdem poprzez np. ustanowienie pełnomocnika do reprezentacji lub do doręczeń, który poinformowałby skarżącego o treści kierowanych do niego pism. Umożliwiłby to skarżącemu podjęcie stosowanych działań, takich jak uiszczenie wymaganego wpisu od skargi i uzupełnienie braków formalnych skargi. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w sprawie nie zostało wykazane, iż skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu do dokonania powyższych czynności procesowych i w związku z tym, na mocy art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.