II SA/Ol 1050/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F.W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 53/23 w sprawie ze skargi F.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 21 listopada 2022 r., nr SKO.721.75.2022 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia granic pomiędzy nieruchomościami postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Wyrokiem z 6 października 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 53/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi F.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z 21 listopada 2022 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zatwierdzenia granic pomiędzy nieruchomościami, oddalił skargę. F.W. wywiódł skargę z 24 listopada 2023 r. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej odrzucenie, gdyż skarga nie opiera się na ustawowej przesłance wznowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z powyższego przepisu wynika, że pierwszą czynnością sądu jest wstępne badanie skargi o wznowienie postępowania na posiedzeniu niejawnym pod względem formalnym, tj. czy skarga została oparta na ustawowej podstawie wznowienia i czy została złożona w ustawowym terminie. Tylko łączne spełnienie obu tych przesłanek stwarza możliwość rozpoznania zasadności skargi o wznowienie postępowania. Zaznaczyć również należy, że samo powołanie się na przepisy art. 271 – art. 274 p.p.s.a. nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 19.04.2005 r. GSK 1242/04; z 21.02.2006 r. II OSK 45/06; z 17.04.2007 r. I FSK 607/06). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżący w skardze o wznowienie podniósł, że: - w składzie Sądu uczestniczyli sędziowie, o wyłącznie których wnioskował, - nie był należycie reprezentowany "przez brak reprezentanta", - rozprawa odbyła się bez udziału Skarżącego, którego nieobecność spowodowana była przyczynami zdrowotnymi, - orzeczenie zostało oparte na fałszywych - podrobionych dokumentach, - istniejące środki dowodowe nie zostały przedłożone przed Sądem z uwagi na nieobecność Skarżącego na rozprawie. Zgodnie z art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Jak wynika z akt sprawy sygn. II SA/Ol 53/23 skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów WSA: Katarzyny Matczak, Ewy Osipuk i Bogusława Jażdżyka od rozpoznawania tej sprawy. Wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony prawomocnym postanowieniem Sądu z 26 lipca 2023 r., gdyż Skarżący, któremu doręczono to postanowienie w dniu 28 lipca 2023 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru), nie wniósł zażalenia. Okoliczność, że Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego o wyłączenie sędziów, nie oznacza, że "w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona" ani że "orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy". Tym samym nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania sądowego przewidziana w art. 271 pkt 1 p.p.s.a. Oceniając zasadność powołania się na przesłankę przewidzianą w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., który przewiduje m.in., że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie była należycie reprezentowana, należy wyjaśnić, że "nienależyta reprezentacja strony" w rozumieniu tego przepisu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona była reprezentowana przez pełnomocnika bądź przedstawiciela ustawowego, gdyż "reprezentacja" w ujęciu ww. przepisu odwołuje się do przedstawicielstwa, a więc występowania w imieniu strony i ze skutkiem dla niej. Pojęcie "reprezentacji" na gruncie wykładni językowej nie obejmuje natomiast całokształtu czynności podejmowanych osobiście przez stronę postępowania. Nie jest natomiast kwestionowane, że Skarżący w sprawie o sygn. II SA/OI 53/23 działał samodzielnie, gdyż nie ustanowił pełnomocnika, który reprezentowałby go przed Sądem. Bezsporne jest też, że 30 sierpnia 2023 r. Skarżący został zawiadomiony m.in. o terminie, godzinie i miejscu posiedzenia Sądu w jego sprawie, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej zawiadomienie. Nieobecność Skarżącego na rozprawie wynikała wyłącznie z przyczyn leżących po jego stronie – to jest stanu jego zdrowia, co wynika z treści skargi o wznowienie. Niemożność stawienia się strony postępowania na rozprawie, o której została prawidłowo zawiadomiona, nie stanowi ustawowej przesłanki wznowienia postępowania. Dodać należy, że okoliczność, że Sąd nie powiadomił Skarżącego o wydaniu wyroku i nie doręczył jego uzasadnienia również nie może uzasadnić wznowienia postępowania, gdyż nie oznacza, że strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Z mocy art. 139 § 1 i § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. zasadą jest, że ogłoszenie wyroku następuje na posiedzeniu, na którym zamknięto rozprawę, a nieobecność stron nie wstrzymuje ogłoszenia. Zgodnie natomiast z art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wobec treści ww. przepisów, okoliczność, że Skarżący nie uczestniczył w rozprawie i nie doręczono mu z urzędu wydanego i ogłoszonego na tej rozprawie wyroku z uzasadnieniem, nie wypełnia więc przesłanki przewidzianej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., skoro niemożność wystąpienia przed Sądem na rozprawie wynikła tylko ze stanu zdrowia Skarżącego, nie zaś z naruszenia przepisów. Nieskuteczne jest też powoływanie się przez Skarżącego na art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym. Powołany przepis wskazuje na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, a więc odnosi się do takich okolicznościach faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby wpłynąć na treść orzeczenia wydanego przez sąd administracyjny. Tymczasem z uzasadnienia skargi wynika wprost, że okoliczności, na które powołuje się Skarżący mają świadczyć - w jego przekonaniu - o wadliwości rozstrzygnięć podjętych przez organy administracyjne, a nie sąd administracyjny. Nie wypełnia przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., przewidującego, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący wywodzi, że z uwagi na niestawiennictwo na rozprawie, nie przedłożył Sądowi bliżej nieokreślonych dokumentów. Z tego przepisu wynika bowiem, że chodzi o późniejsze wykrycie, tj. dowiedzenie się o ich istnieniu w czasie, w którym powołanie ich w zakończonym postępowaniu było niemożliwe. Z treści skargi wynika zaś, że Skarżący dysponował określonymi dowodami, skoro zamierzał przedstawić je Sądowi, a więc – w konsekwencji – dokumenty te nie zostały "wykryte" po dacie wyroku. Powyższe upoważnia do stwierdzenia, że ww. dowody nie są nowymi, nieujawnionymi wcześniej, z których strona nie mogła obiektywnie skorzystać w poprzednim postępowaniu. Ponadto, można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), przy czym zgodnie z art. 274 p.p.s.a. z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów. Skarżący nie wskazał żadnego wyroku sądu powszechnego, który stwierdzałby wpływ popełnienia przestępstwa na wydany wyrok. Jak już zaznaczono, brak ustawowych podstaw wznowienia postępowania sądowego nie wynika wyłącznie z braku przytoczenia określonego przepisu, ale również z braku okoliczności pozwalających na ustalenie, że w konkretnej sprawie określona podstawa wznowienia postępowania istnieje. Jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa wznowienia postępowania nie zachodzi, taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu. Sąd nie może samodzielnie doszukiwać się przesłanek wznowienia, abstrahując od sformułowań zawartych w skardze wniesionej przez stronę. Zasada niezwiązania sądu granicami środka zaskarżenia w kształcie, w jakim obowiązuje ona w postępowaniu zwykłym, toczącym się przed sądem pierwszej instancji, nie znajduje w takim przypadku zastosowania. Reasumując należy stwierdzić, że Skarżący nie wykazał, aby w sprawie wystąpiły okoliczności wskazujące na zaistnienie wymienionych podstaw wznowienia postępowania. Sąd dostrzega, że z treści skargi wyłania się intencja Skarżącego dotycząca wieloletniego sporu o nieruchomość. Przytoczone przez Skarżącego okoliczności nie dotyczą jednak kwalifikowanych wadliwości postępowania zakończonego wydaniem przez tut. Sąd wyroku w sprawie II SA/Ol 53/23. W tej sytuacji skarga o wznowienie postępowania sądowego nie została oparta na ustawowej podstawie, a to skutkuje jej odrzuceniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.