II SA/Ol 100/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant sekretarz sądowy Aneta Krygielska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w przewodach kominowych i wentylacji I. oddala skargę; II. przyznaje radcy prawnemu M. J. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Z przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt administracyjnych wynika, że Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: WINB lub organ odwoławczy) po rozpatrzeniu odwołania M.M. (dalej jako: skarżąca, strona) i Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] przy ul. [...] w R (dalej jako: Wspólnota Mieszkaniowa, uczestnik postępowania) decyzją z 3 grudnia 2025 r. w pkt. 1. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej jako: PINB) z 9 lutego 2023 r. nakładającą obowiązek usunięcia w terminie do 30 kwietnia 2023 r. nieprawidłowości stwierdzonych w przewodach kominowych i wentylacji w pionie lokali nr A, B, C w budynku wielorodzinnym nr [...] przy ul. [...] w R.. W pkt. 2 decyzji organ odwoławczy nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia w terminie do 3 kwietnia 2026 r. nieprawidłowości stwierdzonych w przewodach kominowych i wentylacji w pionie lokali nr A, B, C w budynku wielorodzinnym, w oparciu o treść opracowanej przez mgr inż. M.P. ekspertyzy technicznej (dalej jako: ekspertyza techniczna) ze stycznia 2023 r. w następujący sposób: a) zaślepić (uszczelnić) otwory komina nr 1 wychodzące na klatkę schodową; b) wykonać nowy przewód wentylacyjny do pomieszczenia WC lokalu mieszkalnego nr C w celu rozłączenia wspólnego połączenia, alternatywnie przełączyć wentylacje WC lokalu mieszkalnego nr C do kanału nr 3 w pionie kominowym nr 1; c) w pomieszczeniach kuchni i łazienki w lokalach nr A, B, C zamontować nawiewniki higrosterowalne w celu poprawy ciągu wentylacji grawitacyjnej; d) roboty budowlanych wskazane w pkt 2 lit. a), b) niniejszej decyzji należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń lub specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych bez ograniczeń; przed ich rozpoczęciem zgodnie ze stanowiskiem Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Konserwatorem Zabytków (dalej jako: konserwator zabytków) zawartym w piśmie z 27 listopada 2025 r. znak: IZAR.5136.665.2025.jk wymagane jest uzgodnienie z konserwatorem zabytków. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. PINB rozpoznając kolejny raz sprawę, decyzją z 9 lutego 2023 r., podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia, w terminie do 30 kwietnia 2023 r., nieprawidłowości stwierdzonych w przewodach kominowych i wentylacji w pionie lokali mieszkalnych nr A, B, C w budynku wielorodzinnym w oparciu o treść ekspertyzy technicznej ze stycznia 2023 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa oraz skarżąca. WINB decyzją z 19 czerwca 2023 r. uchylił w całości decyzję PINB z 9 lutego 2023 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. decyzję organu odwoławczego złożyła strona wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 764/23 uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję z 19 czerwca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 978/24 oddali skargę kasacyjną Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że zarzuty strony dotyczące wymiany kotła na kocioł z zamkniętą komorą spalania po wydaniu decyzji organu I instancji zostały uwzględnione w rozstrzygnięciu WINB poprzez uchylenie pkt 3 decyzji organu I instancji. Obowiązek wykonania wlotu powietrza z zewnątrz do pomieszczenia łazienki lokalu mieszkalnego nr A podyktowany był wyłącznie pierwotnie zainstalowanym w ww. pomieszczeniu piecem gazowym z otwartą komorą spalania. Wstawienie nowego pieca z zamkniętą komorą spalania realizuje zalecenia mistrza kominiarskiego D.M. (opinia mistrza kominiarskiego). Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących uporczywego zatruwania, zanieczyszczania powietrza przedostającego się do lokalu skarżącej przez sąsiadów WINB przyjął, że z obszernego materiału dowodowego zebranego w sprawie na który składa się szereg protokołów z kontroli przewodów kominowych, oględzin oraz opinii nie wynika aby do lokalu nr A w budynku przedostawały się dym i spaliny z pieców użytkowanych przez innych właścicieli lokali. Z takich wniosków wycofał się nawet sam autor opinii (dalej jako: opinia techniczna) zleconej przez skarżącą inż. J. L. Organ odwoławczy zauważył, że w większości protokołów (znajdujących się w aktach administracyjnych na które powołał się WINB) ich autorzy wskazują na potrzebę zapewnienia dostępu powietrza, które niezbędne jest do prawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej w lokalu mieszkalnym. Organ odwoławczy podniósł, że z akt niniejszej sprawy nie wynika aby budynek był użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku. Kwestia ta została zweryfikowana w ekspertyzie technicznej z 12 stycznia 2023 r. doprecyzowanej 20 stycznia 2023 r. oraz 18 maja 2023 r. dotyczącej stanu kominów w budynku wielorodzinnym. W treści ekspertyzy wskazano m.in., że w lokalu nr A nie ma zagrożenia życia, zdrowia ludzi mienia bądź środowiska spowodowanego niewłaściwym użytkowaniem lub niewłaściwym stanem obiektu. Ocena ta zgodna jest z pozostałym materiałem dowodowym znajdującym się w aktach sprawy m.in. z protokołami oględzin, opiniami kominiarskimi czy opinią techniczną uzupełnioną wyjaśnieniami jej autora. Również interwencje straży pożarnej nie potwierdziły stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Ponadto podczas oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji 23 września 2025 r. które miały na celu aktualizację stanu faktycznego ustalono, iż stan faktyczny nie uległ zmianie od 2023 r. za wyjątkiem instalacji w 2024 r. w lokalu nr A (należącym do skarżącej) nowego pieca gazowego dwufunkcyjnego z zamkniętą komorą spalania w miejsce pieca gazowego dwufunkcyjnego z otwartą komorą spalania. Jednocześnie zmiana ta jest zgodna z zaleceniami mistrza kominiarskiego ponieważ kocioł z otwartą komorą spalania pobierał powietrze potrzebne do spalania co stanowiło jedną z przyczyn nieprawidłowego działania wentylacji w lokalu nr A wymienionych w ekspertyzie technicznej. Organ odwoławczy argumentował dalej, że w toku ponownego rozpoznania sprawy ustalono, że zalecenie znajdujące się w ekspertyzie technicznej dotyczące usprawnienia wentylacji w budynku polegające na zaślepieniu (uszczelnieniu) otworu komina na klatkę schodową, wykonaniu nowego przewodu wentylacyjnego do pomieszczenia WC na II piętrze (lokal nr C), zamontowaniu w pomieszczeniach kuchni i łazienki nawiewników higrosterowlnych w celu poprawy ciągu wentylacji grawitacyjnej w lokalach nr A, B, C należy wykonać bezwzględnie celem dostosowania do obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, tj. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Normy - PKN-CEN/TR 14788:2012 oraz Normy PN-83/B-0343. Podstawę do nałożenia obowiązków stanowi ocena eksperta, która w sposób jednoznaczny wskazuje, iż wentylacja w lokalach nr A, B, C nie działa w sposób prawidłowy. Nie ma zatem wątpliwości, że stan techniczny obiektu jest nieodpowiedni. W sytuacji jednoznacznego stanowiska z tej oceny w zakresie potrzeby wykonania nakazów nie znaleziono podstaw aby zlecać ekspertyzę innemu ekspertowi szczególnie, że koresponduje ona z innymi ocenami i opiniami znajdującymi się w aktach. Wątpliwości co do rzetelności i wiarygodności eksperta nie podzieliły również sądy administracyjne orzekające dotychczas w niniejszej sprawie. Przeprowadzanie dowodu z ekspertyzy sporządzonej przez innego biegłego przedłużyłaby jedynie postępowanie. Zamiaru przedłożenia nowej ekspertyzy nie wskazała również Wspólnota, która poinformowana była na podstawie art. 10 kpa o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego wynika, że o ile nieprawidłowo działająca wentylacja w budynku nie stanowi zagrożenia dla życia i zdrowia to powoduje dyskomfort mieszkańców i może generować dodatkowe koszty związane z ogrzewaniem poszczególnych lokali i w ocenie eksperta wymaga bezwzględnego wyeliminowania. WINB argumentował dalej, że sposób wykonania obowiązku wiąże się z zamierzeniem inwestycyjnym, które opierać będzie się na rozwiązaniach wskazanych przez inwestora oraz osoby nadzorującej, posiadającej odpowiednie uprawnienia. W ocenie organu nie jest możliwe uzgodnienie wykonania robót budowlanych z właściwym konserwatorem zabytków na etapie wydania niniejszej decyzji ponieważ organy nie są w stanie ustalić dokładnego zakresu robót budowlanych (który zależeć będzie od rozwiązań zaaprobowanych przez inwestora). Stąd też w treści decyzji wskazano Wspólnocie jako adresatowi nakazów, na obowiązek prawny jaki wynika z treści stanowiska konserwatora zabytków wydanego w niniejszej sprawie. Wykonując roboty bez uzgodnienia, Wspólnota powinna liczyć się ze wszczęciem odrębnego postępowania przez konserwatora zabytków związanego z naruszeniem przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ II instancji nie jest natomiast właściwy aby dokonywać własnej interpretacji przepisów ustawy o ochronie zabytków, czy podważać stanowisko organu konserwatorskiego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na powyższą decyzję wniosła strona, żądając uchylenia decyzji organu odwoławczego i organu I instancji. W złożonej skardze skarżąca zarzuciła: naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (kpa), polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, a więc w szczególności, dokonania w oparciu o wyczerpująco zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy ustalenia przyczyn dla których wentylacja w zajmowanym przeze stronę lokalu nr A funkcjonuje nieprawidłowo, i tego jakie działania w związku z tym należy podjąć celem jej usprawnienia, naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 5 kpa w związku z art. 7 kpa poprzez brak zawarcia w decyzji skonkretyzowanego obowiązku, co do którego można byłoby stwierdzić, iż jest możliwe jego wykonanie przez adresata decyzji, naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 kpa w związku z art. 79 kpa poprzez niezapewnienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności w czynnościach oględzin, naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 kpa w związku z art. 11 kpa przez zawarcie w uzasadnieniu decyzji ustaleń wzajemnie się wykluczających, tj. z jednej strony wskazania, że wentylacja w lokalu skarżącej działa prawidłowo, a z drugiej, iż wymaga ona usprawnienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że w zaskarżonej decyzji WINB nałożył nakaz, który nie jest skonkretyzowany, i co do którego organ ten nie jest w stanie stwierdzić, czy jest on możliwy do wykonania. Uznała, że organ II instancji uchylił się od dokonania całościowej oceny ekspertyzy technicznej, zaś sama ekspertyza techniczna – zarówno pierwotna w piśmie ze stycznia 2023 r. jak również późniejsze jej uzupełnienia w pismach z maja 2023 r. oraz września 2025 r. – nie rozstrzyga wszystkich istotnych kwestii, niezbędnych do prawidłowego ustalenia stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacji w budynku wielorodzinnym. Aby organ mógł należycie ocenić stan wentylacji i kominów w budynku konieczne jest odniesienie tej oceny do stanu technicznego całego budynku. Ponadto stanowisko wyrażone obecnie w ekspertyzie nie było poprzedzone ustaleniem aktualnego stanu faktycznego, w związku z czym jest ono nieprzydatne w niniejszej sprawie. W dodatku sam autor ekspertyzy – w ocenie skarżącej – nie wykonywał osobiście badań komina, a bazował prawdopodobnie na wynikach badania komina wykonywanych przez mistrza kominiarskiego. Co jednak nie mniej ważne w ocenie skarżącej, pierwotne zalecenie odnośnie montażu nawiewników sformułowane zostało w zupełnie innym stanie faktycznym, a mianowicie w czasie, gdy w zajmowanym przeze stronę lokalu znajdował się zupełnie inny piec, tj. piec dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania. Skarżąca stwierdziła, że nie potwierdza ustaleń dotyczących istniejących w budynku systemów grzewczych, w szczególności systemów grzewczych w lokalach nr B i C. Organ nadzoru budowlanego, co prawda, formalnie przeprowadził oględziny tych lokali, a także pomieszczeń przynależnych do nich (piwnice), skarżąca nie została jednak do nich wpuszczona, przez co nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu. Tym samym skarżąca może mieć uzasadnione wątpliwości co do tego, w jaki sposób ogrzewany jest lokal nr B, a mianowicie, iż w dalszym ciągu eksploatowany może być piec na paliwo stałe lub inne urządzenie grzewcze. Odnosząc się natomiast do ostatnio przeprowadzonych oględzin (23 września 2025 r.) skarżąca uznała, że nieprzydatny dla niniejszej sprawy jest również protokół sporządzony przez pracowników PINB na okoliczność tych oględzin przeprowadzonych na zlecenie WINB, a mający dokumentować oględziny w budynku w celu potwierdzenia czy stan faktyczny lokali mieszkalnych nr A, B, C nie uległ zmianie w stosunku do stanu faktycznego ustalonego na dzień wydania decyzji organu I instancji. Co prawda, w protokole zawarto, iż w lokalu nr B nie stwierdzono wykonania żadnych robót budowlanych związanych z przewodami kominowymi i wentylacyjnymi. Jednakże nie wskazano, na jakiej podstawie poczyniono to ustalenie. Nie dokonano żadnych ustaleń dotyczących urządzeń zainstalowanych w piwnicach właścicieli lokali nr B i C. W toku przeprowadzonych oględzin nie wykonywano żadnych czynności na dachu budynku, nie stosowano także żadnych specjalistycznych urządzeń celem sprawdzenia stanu podłączeń lokali numer A, B, C do poszczególnych kanałów kominowych, a także celem sprawdzenia szczelności uniemożliwiającej przenikanie spalin lub zużytego powietrza powstających w jednym lokalu do innych lokali w pionie. W ocenie skarżącej co najmniej uzasadnione wątpliwości budzi również ustalenie w toku postępowania, że przewody wentylacyjne są szczelne i sprawne. Skarżąca podkreśliła, że w jej lokalu wentylacja nie działa prawidłowo. Do jej lokalu doprowadzane jest kanałami – mającymi w założeniu odprowadzać zużyte powietrze – zanieczyszczone powietrze. Organy obu instancji nie poczyniły jednak wystarczających ustaleń zmierzających do określenia przyczyny tego stanu rzeczy. Z treści uzasadnienia decyzji WINB nie wynika też, że pracownicy organu zapoznali się z zapisem wideo z oględzin przewodów kominowych znajdującym się na płycie DVD. Zdaniem skarżącej nakładany w trybie art. 66 Prawa budowlanego obowiązek winien być zatem odniesiony do konkretnych nieprawidłowości powodujących, że stan budynku jest nieodpowiedni, nie zaś innych elementów budynku, które nie są źródłem jakichkolwiek nieprawidłowości. Brak nawiewników nie jest nieprawidłowością w budynku, gdyż takich nawiewników nigdy w tym budynku nie było i nie przeszkadzało to prawidłowemu funkcjonowaniu wentylacji przez kilkadziesiąt lat. Skarżąca uznała, że zmiany dokonane w obrębie systemów grzewczych w lokalach położonych nad jej lokalem w ostatnich latach, nie mogą być uznane za remont, natomiast była to przebudowa lub co najmniej zmiana sposobu użytkowania, w związku z czym winny być one prowadzone w zgodzie z obecnie obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. Były to prace wykonane samowolnie. Zdaniem skarżącej określenie zakresu ingerencji w systemy grzewcze w budynku na przestrzeni lat ma kluczowe znaczenie dla określenia obowiązków, które powinny zostać nałożone w decyzji kończącej postępowanie. Organ nie tylko nie wyjaśnił, jakie ingerencje w systemy grzewcze było dokonywane przez lata, ale nawet nie znany jest mu aktualny stan budynku, będący wynikiem wykonywania otworów w ścianach nośnych (dodatkowych nawiewów zimnego powietrza na poziomie ścian piwnicznych wykonanych samowolnie prawdopodobnie przez sąsiadów). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U z 2024 r. poz. 1267). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy co wynika z treści art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2026 r. poz. 143 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.). Sąd rozstrzygając sprawę nie jest też związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 maja 2025 r. sygn. akt II OSK 928/24 oddalił skargę kasacyjną organu odwoławczego od wyroku WSA w Olsztynie z 16 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 764/23 r. Sąd w składzie orzekającym, rozpoznający obecnie skargę, miał na uwadze dyspozycję art. 170 p.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kluczowe znaczenie ma również regulacja z art. 153 p.p.s.a., z której wynika, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie, co nie miało miejsca na gruncie niniejszej sprawy. NSA wskazał w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z 28 maja 2025 r., że postępowanie na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r. poz. 418; dalej: p.b.) jest wszczynane z urzędu. Tak więc w przypadku, gdy organ stwierdzi wystąpienie choć jednej ze wskazanych przesłanek, ma obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości. Przy czym w świetle art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nie ma znaczenia z jakiej przyczyny doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam przypadków. Podkreślić także należy, że przesłanki określone w powyższym artykule mają charakter nieostry. Dlatego też w celu ustalenia ich wystąpienia organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego ma obowiązek zgromadzić materiał dowodowy obejmujący przede wszystkim dokumentację obiektu budowlanego, protokoły z kontroli obiektu budowlanego, a także ekspertyzy sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Wymagana ekspertyza została przedłożona przez Wspólnotę Mieszkaniową, na którą nałożono obowiązek jej pozyskania, w dniu 12 stycznia 2023 r., a następnie uzupełniona na żądanie organu w dniu 20 stycznia 2023 r. Z powyższej ekspertyzy technicznej, jak też z pozostałego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym z protokołów z kontroli obiektu budowlanego, opinii kominiarskich, przedłożonej przez skarżącą opinii technicznej, czy też interwencji straży pożarnej, niewątpliwie wynika, że w lokalu nr A (lokalu skarżącej) nie ma zagrożenia życia, zdrowia ludzi, mienia bądź środowiska spowodowanego niewłaściwym użytkowaniem lub niewłaściwym stanem obiektu. A zatem prawidłowe jest w tym zakresie stanowisko WINB, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. NSA wyjaśnił, że obok przesłanek z punktu 1 i 2 w ust. 1 art. 66, zawiera on ponadto w pkt 3 także przesłankę polegającą na stwierdzeniu nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego, która to przesłanka wiąże się z nadmiernym pogorszeniem właściwości użytkowych i sprawności technicznej obiektu budowlanego wynikających z jego zużycia lub uszkodzenia. W ramach uzupełniania ekspertyzy, autor tej ekspertyzy nie wypowiedział się jednak w sposób jednoznaczny, o co wnosił WINB, czy stan techniczny przedmiotowego budynku narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej i obligatoryjnie wymaga wykonania zaleceń wskazanych w ekspertyzie, a tym samym, czy naruszone zostały określone normy prawne. Wprawdzie, jak słusznie zauważył skarżący kasacyjnie organ, organy nadzoru budowlanego mogą dokonywać merytorycznej oceny prawidłowości i kompletności ekspertyz i ocen technicznych, jak też uprawnione są do dokonywania interpretacji przepisów prawa budowlanego, jednak w sytuacji wynikającego z ekspertyzy faktu niespełnienia przez obiekt budowlany niektórych wymogów z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przy braku dokumentacji projektowej budynku, a także wiedzy co do ewentualnych robót budowlanych wykonywanych w budynku na przestrzeni ponad 90 lat jego użytkowania, trudno uznać, że dokonana przez WINB ocena, sprzeczna z oceną autora ekspertyzy technicznej, jest prawidłowa. Twierdzenie zatem organu odwoławczego, że wszystko w budynku wielorodzinnym zostało wykonane zgodnie z prawem i nie ma konieczności doprowadzenia stwierdzonych w przewodach kominowych i wentylacji nieprawidłowości do odpowiedniego stanu technicznego nie zostało oparte na jakichkolwiek dowodach. Fakt nieprawidłowego działania wentylacji potwierdzają, jak wskazano powyżej, znajdujące się w aktach sprawy ekspertyzy i oceny techniczne, a zwłaszcza ostatnia ekspertyza wraz z uzupełnieniami. Skoro zatem stwierdzono, że wentylacja kominowa działa niewłaściwie, to jej stan techniczny jest nieprawidłowy i wymaga podjęcia stosownych działań. Przy czym dostosowanie do odpowiedniego stanu technicznego nie jest, jak błędnie rozumie to wnoszący skargę kasacyjną organ, równoznaczne z dostosowaniem do aktualnie obowiązującego stanu prawnego. Powyższe oznacza zatem, że w niniejszej sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji jego umorzenia. Za prawidłowe należy zatem uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie niezbędne jest dokonanie przez organ jednoznacznej oceny prawno-technicznej wykonanej ekspertyzy technicznej, która w sposób niebudzący wątpliwości rozstrzygnie wszystkie istotne kwestie, niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu technicznego przewodów kominowych i wentylacji w budynku wielorodzinnym, a następnie wydania decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z przytoczonego uzasadnienia wyroku wynika, że organy w sprawie co do zasady właściwie zastosowały art. 66 ustawy – Prawo budowlane. Niemniej jednak brak było podstaw do umorzenia postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2, a organ odwoławczy winien je prowadzić w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3. W świetle art. 66 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane nie ma znaczenia z jakiej przyczyny doszło do stwierdzonych nieprawidłowości, bowiem zastosowanie tego przepisu nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam przypadków. Dlatego też w celu ustalenia ich wystąpienia organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego ma obowiązek zgromadzić materiał dowodowy obejmujący przede wszystkim dokumentację obiektu budowlanego, protokoły z kontroli obiektu budowlanego, a także ekspertyzy sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Mając powyższe na uwadze przyjąć trzeba, że bez znaczenia jest z jakich przyczyn doszło do powstania nieodpowiedniego stanu technicznego, organy nie musiały więc poszukiwać osób winnych tego stanu rzeczy i na te podmioty nakładać określone obowiązki. Prawidło nałożyły obowiązek na Wspólnotę Mieszkaniową. Znaczna część robót dotyczy części wspólnych budynku. Ponadto odpowiedni stan techniczny budynku obejmuje również wentylację poszczególnych lokali znajdujących się w budynku. Jak wynika zaś z ekspertyzy technicznej, opinii kominiarskich a nawet wyjaśnień autora opinii technicznej wykonanej na zlecenie skarżącej na prawidłowo działającą wentylację wpływ mają przewody wentylacyjne w odpowiednim stanie technicznym oraz zapewnienie dostępu świeżego powietrza poprzez zamontowanie nawiewników higrosterowalnych. Dalej wskazać należy, że zarówno Naczelny Sąd Administracyjny, jak również tut. Sąd nie kwestionowały ustaleń zawartych w wydanej ekspertyzie technicznej, czy też opiniach kominiarskich. Na tej też podstawie NSA przyjął, że w sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b. A zatem prawidłowe było w tym zakresie stanowisko WINB, że w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Powodem uchylenia decyzji organu odwoławczego, a następnie oddalenia skargi kasacyjnej było m.in. stwierdzenie, że w ramach uzupełniania ekspertyzy, jej autor nie wypowiedział się w sposób jednoznaczny, o co wnosił WINB, czy stan techniczny przedmiotowego budynku narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej i obligatoryjnie wymaga wykonania zaleceń wskazanych w ekspertyzie, a tym samym, czy naruszone zostały określone normy prawne. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu WINB postanowieniem z 26 sierpnia 2025 r. zwrócił się do autora ekspertyzy technicznej z pytaniem, czy stan techniczny budynku narusza wymagania lub zasady wiedzy technicznej wynikające z obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych i obligatoryjnie wymaga wykonania zaleceń wskazanych w ekspertyzie. Autor ekspertyzy jednoznacznie potwierdził pismem z 29 września 2025 r., że zawarte w ekspertyzie zalecenia należy wykonać bezwzględnie celem dostosowania do obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych wykazanych w uzupełnieniu ekspertyzy w maju 2023 r. W obecnej więc sytuacji organ wykonując zalecenia co do dalszego postępowania wypowiedział się jednoznacznie po otrzymaniu stanowiska eksperta, że należy bezwzględnie wykonać zalecenia ekspertyzy. Zalecenia płynące z ekspertyzy pokrywają się zresztą z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie na które wskazuje WINB na stronie dwunastej uzasadnienia decyzji (protokół z kontroli przewodów kominowych z 25 stycznia 2019 r., pismo uzupełniające opinię techniczną wykonaną na zlecenie skarżącej, opinie kominiarskie z 12 listopada 2020 r. i z 18 listopada 2021 r. Niezależnie od powyższego przyjąć należy, że ekspertyza techniczna wykonana została rzetelnie, była uzupełniana na zlecenie organu i oparta o opinię mistrza kominiarskiego, wskazując na przyczynę problemu i wyjaśniając jego rozwiązanie. Co istotne NSA w wydanym wyroku przyjął, że rozstrzygnięcie organu winno opierać się właśnie w oparciu o ekspertyzę techniczną ze względu chociażby na brak wiedzy organu o ewentualnych robotach budowlanych jakie miały miejsce w budynku na przestrzeni lat. Organ dokonał też zgodnie z zapadłymi orzeczeniami jednoznacznej oceny prawnej wykonanej ekspertyzy nakładając obowiązki zawarte w decyzji. Polemika skarżącej z wydaną ekspertyzą techniczną nie mogła przynieść zamierzonego skutku. Zastrzeżenia skarżącej mają bowiem charakter subiektywny, skarżąca nie posiada też wiedzy technicznej koniecznej do merytorycznej oceny ekspertyzy. W ekspertyzie technicznej i jej uzupełnieniach autor wskazał również na podstawę prawną przyjętych rozwiązać (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225; dalej: rozporządzenie), wskazał także na Polskie Normy, który winny mieć zastosowanie w sprawie. Takie wyjaśnienie jest zgodne z zapadłym w sprawie wyrokiem NSA, gdzie przyjęto, że stan techniczny budynku nie może naruszać wymagań lub zasad wiedzy technicznej i niektórych wymogów z rozporządzenia. Z przepisów rozporządzenia wynika, że wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu (§ 147 ust. 1 rozporządzenia). To jak należy osiągnąć ten stan było właśnie zadaniem autora ekspertyzy, wymaga bowiem jest w tym zakresie wiedza techniczna. Jak wskazano wyżej na konieczność usprawnienia wentylacji, w tym zastosowania nawiewników wskazywały również inne osoby posiadające uprawnienia budowlane lub kominiarskie. Na zasady wiedzy technicznej przy projektowaniu i użytkowaniu budynków wskazuje zresztą wprost art. 5 p.b. W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB na zlecenie WINB przeprowadził oględziny budynku w celu potwierdzenia stanu faktycznego sprawy (protokół z 23 września 2025 r.). Po ustaleniu, że stan faktyczny nie uległ zmianie (za wyjątkiem lokalu skarżącej, co znalazło odzwierciedlenie w decyzji organu odwoławczego) organ dostosował rozstrzygnięcie decyzji m.in. w zakresie prac koniecznych do wykonania w lokalu skarżącej, ograniczając je jedynie do zamontowania nawiewników higrosterowalnych. Fakt niewpuszczenia skarżącej do piwnic sąsiadów wynika z długotrwałego konfliktu sąsiedzkiego i w ocenie sądu nie miał wpływu na wynik sprawy. Protokół z oględzin w wystarczającym stopniu potwierdził stan faktyczny będący podstawą orzekania przez organ odwoławczy. Nie sposób także przyjąć, że decyzja organu jest niewykonalna. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny decyzje wydane na podstawie art. 66 p.b. mają charakter nieostry. Wskazują m.in. jakie czynności podjąć należy, celem usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego budynku. Decyzja taka winna zostać wykonana. Dopiero na etapie wykonania decyzji po ustaleniu dokładnego zakresu robót budowlanych, konieczne będzie ustalenie, czy roboty te należy poprzedzić pozwoleniem na budowę, zgłoszeniem lub wykonać je bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Nadzór budowlany nie zastępuje bowiem organów administracji architektoniczno-budowlanej w tym zakresie. Dlatego też ewentualne uzgodnienie z konserwatorem zabytków winno mieć miejsce na odpowiednim etapie procesu inwestycyjnego. Wskazać także należy, że przedmiotem sprawy były nieprawidłowości w przewodach kominowych i wentylacji. Dlatego też sąd w tymże postępowaniu – działając w granicach sprawy – nie mógł zajmować się pozostałym stanem technicznym budynku na jaki wskazano w skardze. Jednocześnie opinia techniczna, ekspertyza techniczna, czy też liczne opinie kominiarskie na które powołał się organ w wystarczającym stopniu unaoczniły przyczyny problemu i sposób jego rozwiązania. Jednocześnie do prawidłowego działania wentylacji niezbędny jest nie tylko prawidłowy pion wentylacyjny, ale również odpowiedni dopływ świeżego powietrza do lokalu. To także osoba posiadająca uprawnienia budowlane ocenia jakie czynności należy wykonać aby ustalić stan techniczny poszczególnych części budynku. Organ nadzoru budowlanego zaś – jako organ specjalistyczny – winien dokonać merytorycznej oceny prawidłowości ekspertyzy technicznej i innych dokumentów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, wydając w oparciu o tak zgromadzone dowody stosowną decyzję. Jak wskazano wyżej taka ocena w sprawie została dokonana. Organ nie miał też obowiązku sporządzenia stenogramu z dowodu w postaci płyty DVD. Rozmowy tam utrwalone mają charakter dyskusji przy przeglądzie przewodów kominowych. Nagranie znajdujące się na płycie miało służyć głównie mistrzowi kominiarskiemu do oceny drożności tych przewodów. Z oceny tej wynika, że wszystkie przewody kominowe na pionach nr 1, 2, 3 są szczelne. Wnioski zaś z tej opinii pokrywają się z ekspertyzą techniczną. Trudno też przyjąć, że któryś z sąsiadów skarżącej opala mieszkanie piecem na paliwo stałe. Oględziny przewodów kominowych wykazałyby bowiem natychmiast taką okoliczność. Inaczej bowiem funkcjonuje przewód odprowadzający spaliny, który wymaga np. okresowego czyszczenia przez kominiarza, a inaczej przewód służący jedynie wentylacji. Żaden z protokołów kominiarskich znajdujących się w aktach administracyjnych nie potwierdził wykorzystywania badanych przewodów w celach ogrzewania lokali piecem na paliwo stałe. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę (pkt I wyroku). O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu sąd orzekł w pkt II na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., § 4 ust. 1 i 2 oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2026 r. poz. 136).