II SA/Lu 898/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] r., nr [...] w sprawie specjalnego zasiłku celowego I. oddala skargę; II., przyznaje [...] M. T. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Decyzją z dnia [...]., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek Z. W. – utrzymało w mocy – wydaną w wyniku wznowienia postępowania - decyzję własną z dnia [...]., Nr [...] o odmowie uchylenia decyzji Kolegium z dnia [...]., Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...]., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania Z. W. pomocy w postaci zasiłku celowego specjalnego z przeznaczeniem na zakup bojlera i opału. W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. W. z dnia 11 grudnia 2012r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 2 kpa ze względu na sfałszowanie aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 28 marca 2012r. (wypełnienie działu I, III, IV i V w biurze OPS w N., bez udziału skarżącego, niezgodnie z prawdą), na podstawie którego została wydana decyzja organu I instancji z dnia [...]., a następnie utrzymująca ją w mocy decyzja Kolegium z dnia [...]. oraz w związku z niewyłączeniem od rozpoznania sprawy ze względu na brak kompetencji pracowników socjalnych organu I instancji, w szczególności E. W . Badając dwukrotnie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło brak przesłanek wznowienia uzasadniających uchylenie jego ostatecznej decyzji z dnia 24 lipca 2012r. Kolegium wskazało, że nie zachodzi przesłanka sfałszowania dowodu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, ponieważ fałsz taki powinien być potwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu bądź innego organu, a takiego Z. W. nie przedstawił; nie zachodzi również oczywisty fałsz dowodu, o którym mowa w art. 145 § 2 kpa. W ocenie Kolegium nie występuje również podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 3 kpa tj. wydania decyzji przez organ lub pracownika podlegającego wyłączeniu - podnoszony przez Z. W ewentualny brak kompetencji pracowników socjalnych (wynikający z tego, że wiele decyzji wydanych w innych sprawach z udziałem tych pracowników było następnie uchylanych) - nie stanowi natomiast przesłanki wznowienia. Dodatkowo Kolegium wskazało, że nie znalazło również podstaw do wyłączenia członków Kolegium – K. A., Z. C. i E. C. – S. w niniejszym postępowaniu wznowieniowym, dlatego postanowieniami z dnia 7 czerwca 2013r. i z dnia 25 lipca 2013r. Prezes SKO odmówił ich wyłączenia od udziału w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podnosił, że wbrew stanowisku Kolegium nastąpiło "sfałszowanie w biurze OPS, po "wywiadzie" działów I, III protokołu wywiadu, który obowiązkowo powinien być sporządzony na podstawie dokumentów zebranych". Skarżący wskazał, że "zmian nie zgłaszał – wystarczyło porównać istotne dokumenty z protokołem z dnia 28 marca 2012r." W konsekwencji – zdaniem skarżącego - uzasadnienia organów obu instancji zostały oparte na sfałszowanym protokole. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Wzruszenie ostatecznej decyzji w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego ma charakter wyjątkowy, może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy organ ustali, że zaistniały szczególne okoliczności wyczerpujące przesłanki wznowienia określone w art. 145 i 145 a kpa. Organy administracji publicznej prawidłowo stwierdziły, że wskazane przez skarżącego w niniejszej sprawie okoliczności nie wypełniają znamion ustawowych podstaw wznowienia wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 3 kpa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa - można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Należy podkreślić, że zasadniczo wznowienie postępowania z tej przyczyny jest możliwe dopiero po stwierdzeniu sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu - "Strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy (art. 145 § 1 pkt 1 kpa), musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany" (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2000r., I SA 1123/99). Przed wydaniem takiego orzeczenia wznowienie jest natomiast możliwe tylko wówczas, gdy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 kpa). Zdaniem skarżącego, istotną wadą poprzedniego postępowania było oparcie się na – jego zdaniem – sfałszowanym aktualizacyjnym wywiadzie środowiskowym. Rozpatrując skargę podzielić należy stanowisko organu administracyjnego, iż powyższe okoliczności nie stanowią podstaw wznowienia i nie uzasadniają uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Skarżący ogólnie sformułował zarzut "sfałszowania" aktualizacyjnego wywiadu środowiskowego z dnia 28 marca 2012r., a mając na uwadze, że brał on udział zarówno w tym wywiadzie (podpis działu II), jak i w całym postępowaniu (składał odwołanie i skargę do sądu administracyjnego), to nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistego "fałszu", a bezspornie nie został on stwierdzony orzeczeniem właściwego sądu lub innego organu. Zarzut "zakłamania" wywiadu w istocie sprowadza się do zakwestionowania, że niektóre jego działy zostały wypełnione przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej, a nie w obecności skarżącego. Należy jednak wskazać, że działy III, IV podlegają samodzielnemu wypełnieniu przez osobę przeprowadzającą wywiad (Ocena sytuacji osoby/rodziny, wnioski pracownika socjalnego; Plan pomocy i działań na rzecz osoby lub rodziny), dział V z kolei jest wypełniany przez organ (Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej). Tylko działy II wypełniony powinien być z udziałem wnioskodawcy, gdyż dotyczy potrzeb i oczekiwań osoby/rodziny zgłoszonych podczas przeprowadzania wywiadu. Wypełnienie zatem - w ramach aktualizacji - działów III i IV formularza wywiadu środowiskowego z dnia 28 marca 2012r. przez pracownika socjalnego w siedzibie Ośrodka (w dniu 25 kwietnia 2012r.) nie świadczy o sfałszowaniu tego wywiadu. W sytuacji występującej w sprawie również wypełnienie działu I tego wywiadu, dotyczącego danych osoby, z którą wywiad jest przeprowadzany, nie może być uznany za fałsz wywiadu, gdyż dane te są zgodne z rzeczywistością. Słusznie zatem organ uznał, że podstawa wznowienia wymieniona w art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 kpa nie zachodzi. Prawidłowo również Kolegium oceniło, że brak jest również podstawy wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 kpa. Podstawą wznowienia, o której mowa w tym przepisie, jest zatem tylko udział tych osób w czynnościach decydujących tj. w wydaniu decyzji, a nie w czynnościach poprzedzających jej wydanie (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2012, s. 555) Skarżący zarzuca natomiast, że w postępowaniu brały udział pracownice socjalne, m.in. E. W., H. L., E. B., które nie wydały decyzji organu I instancji – decyzja z dnia 25 kwietnia 2012r. została bowiem wydana z upoważnienia Wójta Gminy przez B. Ś. będącą Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej , co do której nie stwierdzono okoliczności uzasadniających jej wyłączenie. W tej sytuacji okoliczność, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji brały udział pracownice socjalne, których kompetencje kwestionuje skarżący, mogła stanowić ewentualnie zarzut odwołania bądź skargi do sądu administracyjnego w zwykłym postępowaniu, nie stanowi natomiast ona przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 3 kpa. Z tych względów stwierdzić należy, że Kolegium prawidłowo uznało, że brak jest przesłanek uzasadniających uchylenie w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji tego organu z dnia 24 lipca 2012r., dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz.270 ze zm.) oddalił skargę; o wynagrodzeniu ustanowionego z urzędu radcy prawnemu orzeczono natomiast na podstawie art. 250 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.145).