Sygnatura
II SA/Lu 8/24
II SA/Lu 8/24 - Wyrok WSA w Lublinie z 2024-02-20
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
- Data orzeczenia
- 20 lutego 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 2 listopada 2023 r., znak: SKO.41/4780/OS/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 2 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania A. H. (dalej jako: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Kraśnik z 17 lipca 2023 r., w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu 6 czerwca 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad matką T. P. Do wniosku dołączyła m.in.: orzeczenie o stopniu niepełnoprawności z 14 maja 2020 r., z którego wynika, że matka skarżącej została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, do dnia 31 maja 2024 r.; akt zgonu S. P. – męża T. P.; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z 25 kwietnia 2023 r. uznające A. H. za częściowo niezdolną do pracy do dnia 30 kwietnia 2026 r.; decyzję ZUS z 30 czerwca 2023 r. przyznającą skarżącej rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Decyzją z 17 lipca 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, powołując się na przesłankę wieku powstania niepełnosprawności u matki skarżącej (art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r., (Dz. U. z 2023 r., poz. 390, ze zm.; dalej jako: u.ś.r.). Od powyższej decyzji skarżąca (reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego) wniosła odwołanie, podnosząc zarzut naruszenia art. 17 ust. 1b u.s.r., poprzez nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (K 38/13). W toku postępowania odwoławczego, Kolegium skierowało do pełnomocnika skarżącej pismo z wyznaczeniem terminu na przedłożenie decyzji o zawieszeniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy lub żądania rozpatrzenia odwołania bez tego dokumentu. W odpowiedzi, w piśmie z 20 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie jest konieczne zawieszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 2 listopada 2023 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium zakwestionowało powołanie się przez organ I instancji na przesłankę negatywną związaną z wiekiem powstania niepełnosprawności osoby, nad którą ma być sprawowana opieka, ze względu na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., w który uznano art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Jednakże, w ocenie Kolegium, w świetle stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego przez skarżącą konieczne jest zawieszenie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, o czym strona została poinformowana przez Kolegium pismem z 12 października 2023 r. Z uwagi na fakt, że skarżąca nie skorzystała z możliwości wyboru świadczenia, które chce pobierać, zachodzi w sprawie przesłanka negatywna wymieniona w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., uniemożliwiająca przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Kolegium pełnomocnik A. H. zarzucił naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przez błędne uznanie, że pobieranie przez skarżącą renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy wyklucza możliwość przyznania na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja Kolegium jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w pełni zasadne jest stanowisko Kolegium, iż podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego nie mogła być przesłanka wieku powstania niepełnosprawności u osoby, nad którą jest sprawowana opieka, wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Orzecznictwo sądów administracyjnych na tle skutków tego wyroku jest już tak ugruntowane, że powtarzanie tych argumentów jest w tym miejscu zbędne. Stanowisko Kolegium bazuje prawidłowo na tych utrwalonych poglądach. W rozpoznawanej sprawie spełnienie przez skarżącą podstawowej przesłanki rezygnacji z zatrudnienia (innej aktywności zawodowej) w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką (art. 17 ust. 1 u.ś.r.) nie jest sporne. Istota sporu leży w kwestii prawidłowości rozwiązania przez Kolegium problemu zbiegu przysługujących skarżącej świadczeń, tj. świadczenia pielęgnacyjnego z rentą z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a) u.ś.r. (w miarodajnym dla rozpoznawanej sprawy stanie prawnym obowiązującym do końca 2023 r.), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Przywołany przepis był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z 26 czerwca 2019 r. (SK 2/17; OTK-A 2019, poz. 36) stwierdził, że "w zakresie, w jakim stanowi on, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Argumenty pełnomocnika skarżącej prowadzą do tezy, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do tego, aby osoba posiadająca prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jednocześnie mogła mieć przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w pełnej wysokości. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, stanowisko to nie jest trafne. Problem sprowadza się do właściwej interpretacji przywołanego wyroku Trybunału w sprawie SK 2/17. Wyrok ten jest tzw. wyrokiem zakresowym i został wydany przez Trybunał nie w ramach odpowiedzi na pytanie prawne, lecz w wyniku rozpatrywania skargi konstytucyjnej. Obie te okoliczności wskazują na konieczność szczególnie wnikliwej interpretacji tego wyroku i jego uzasadnienia z uwzględnieniem kontekstu systemowego regulacji, której on dotyczy, by prawidłowo odczytać intencję Trybunału. W sytuacji wyroków zakresowych, orzeczenie TK dotyczy niekonstytucyjności w "pewnym zakresie", a jego skutkiem jest usunięcie z obrotu prawnego pewnego elementu normy prawnej wywodzonej z danego przepisu. Co więcej, wyrok został wydany na skutek skargi konstytucyjnej. W takim przypadku wyrok Trybunału ma zatem na celu nie tylko usunięcie hierarchicznej niezgodności norm, lecz przede wszystkim stanowi środek ochrony praw i wolności – w tym przypadku osoby wnoszącej skargę konstytucyjną. Wypada przypomnieć, że skarga ta została wniesiona przez osobę pobierającą rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy i jednocześnie opiekującą się niepełnoprawnym dzieckiem, w związku z czym nie mogącą podjąć dodatkowego zatrudnienia. Organ odmówił jej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pobieranej renty, pomimo tego, że świadczenie pielęgnacyjne było dla niej korzystniejsze – znacznie wyższe niż renta. Istotą zarówno samego rozstrzygnięcia, jak i argumentacji powołanej w uzasadnieniu wyroku Trybunału jest stwierdzenie, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. nie może być rozumiany w ten sposób, że bezwzględnie pozbawia osoby pobierające rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże wbrew argumentacji pełnomocnika skarżącej, Trybunał nie stwierdził w żadnym miejscu analizowanego wyroku, aby rozwiązaniem problemu niekonstytucyjności było uznanie za dopuszczalne jednoczesnego pobierania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego w pełnych wysokościach. Przeciwnie – Trybunał podkreślając wyłącznie kompensacyjną (a nie premiującą) funkcję świadczenia pielęgnacyjnego, w kilku miejscach wspomniał o faktycznym zróżnicowaniu wysokości świadczenia pielęgnacyjnego i renty (3.3.5., 3.2.2.) oraz wskazał, że granice pomocy społecznej państwa "wyznaczają inne podlegające ochronie wartości konstytucyjne takie jak równowaga budżetowa (...)". Trybunał mając na względzie wynikające z Konstytucji zobowiązanie Państwa do wspierania rodzin w trudnych sytuacjach stwierdził, że "bez względu na intensywność oddziaływania czynników, które mogą hamować dążenie do zaspokojenia uzasadnionych potrzeb socjalnych (np. finansowych), ustawowa realizacja konstytucyjnego prawa socjalnego nie może nigdy uplasować się poniżej minimum wyznaczonego przez istotę danego prawa (zob. wyrok o sygn. SK 22/99)". Trybunał wprost odwołał się zatem do jakiegoś minimalnego zabezpieczenia finansowego takich osób. Trybunał dostrzegając, że "realna wysokość renty (...) może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego" i "brak jest (...) rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty" uznał, że "sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia [pielęgnacyjnego]".(3.3.5.) W tym kontekście stwierdził, że "wyłączenie przez ustawodawcę możliwości uzyskania przez opiekuna - rencistę świadczenia pielęgnacyjnego (...) stanowi nieproporcjonalne i nieuzasadnione różnicowanie. Brak jest podstaw do wykluczenia z pobierania świadczenia osób, które nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnoprawną z tego tylko względu, że mają one przyznane prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, (zwłaszcza), jeżeli świadczenia tego nie pobierają". (3.3.4.). Trybunał wyraźnie zatem oddzielił kwestię zasadności przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rencistom od kwestii wysokości tych świadczeń, uznając za niezgodne z Konstytucją wyłącznie bezwzględne pozbawienie w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. rencistów o częściowej niezdolności do pracy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bo w praktyce oznaczałoby to, że rencista nie ma prawa ubiegać się o takie świadczenie, nawet jeśliby renty nie pobierał. Specyfika wyroku Trybunału wywołała potrzebę rekonstrukcji przez sądy administracyjne tej części normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., która nie została wyeliminowana omawianym wyrokiem z porządku prawnego jako niekonstytucyjna. Konieczność rekonstrukcji dotyczy przede wszystkim tego, czy również pozostałe osoby wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., którym przysługują prawa z zabezpieczenia społecznego, mają co do zasady prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz tego, jak powinien postąpić organ, jeśli osoby te, w tym także renciści, złożą wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Odpowiadając na tę potrzebę, po wystąpieniu rozbieżności, ukształtowała się ostatecznie linia orzecznicza, zgodnie z którą, rencistów z częściową niezdolnością do pracy należy traktować podobnie jak emerytów, którzy – tak jak renciści o częściowej niezdolności do pracy, mogą i są w stanie, pomimo przyznanej emerytury, w pewnym zakresie podejmować prace zarobkowe. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wynika to wprost z unormowań przepisów art. 103 i 103a ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, ze zm., dalej jako ustawa emerytalna) przewidujących, że osoba, która osiągnęła wiek emerytalny nie ma obowiązku rozwiązania stosunku pracy i może nadal pozostawać w zatrudnieniu u tego samego pracodawcy (co skutkuje zawieszeniem prawa do emerytury), jak również pobierając świadczenie emerytalne może ona podjąć dodatkowe zatrudnienie. Osiągnięcie wieku emerytalnego nie wyłącza zatem ze swej istoty możliwości pozostawania w zatrudnieniu i uzyskiwania dochodów z tego tytułu". (zob. przykładowo w najnowszym orzecznictwie NSA wyroki z 15 marca 2023 r., I OSK 1280/22; z 26 maja 2023 r., I OSK 1303/22; z 29 czerwca 2023 r., I OSK 1557/22; z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 2422/22; z 27 października 2023 r., I OSK 1797/22; z 5 stycznia 2024 r., I OSK 2372/22; z 5 marca 2024 r., I OSK 476/23). W orzecznictwie ponadto ukształtowała się linia orzecznicza dotycząca tego, jak powinien postąpić organ w sytuacji zbiegu emerytury/renty ze świadczeniem pielęgnacyjnym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że ustawodawca uregulował tę kwestię w art. 27 ust. 5 u.ś.r. przewidując prawo wyboru jednego z nich, ale przepis ten odnosi się tylko do niektórych ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. "b" u.ś.r., a pomija zbieg ze świadczeniami z systemu zabezpieczeń społecznych wymienionymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. (w dacie wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenia wymienione w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a były wyższe, niż świadczenie pielęgnacyjne, a zatem wprowadzone ustawowo rozwiązanie było pierwotnie korzystniejsze dla strony). Powołany przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. stał się wzorcem do wypracowania stanowiska, że w razie zbiegu tych świadczeń ze świadczeniem pielęgnacyjnym (które obecnie jest znacznie wyższe) strona powinna dokonać wyboru świadczenia poprzez złożenie wniosku do organu emerytalnego o zawieszenie prawa do emerytury czy renty (stosownie do art. 103 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS) i złożenie organowi pomocy społecznej decyzji tego organu o wstrzymaniu wypłaty emerytury/renty (zob. przykładowo powoływane wyżej wyroki NSA). Sąd ma świadomość, że w orzecznictwie prezentowane jest również odmienne stanowisko, dopuszczające jednoczesne pobieranie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy i świadczenia pielęgnacyjnego w pełnych wysokościach, co argumentowane jest redakcją omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 2/17 i wyłącznie jego językową wykładnią. Sąd zdecydowanie odrzuca to stanowisko, jako błędne. W ocenie składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, wyroku Trybunału nie można odczytywać jedynie literalnie. Z przedstawionej analizy jego uzasadnienia wynika, że Trybunał badał w nim zgodność normy prawnej wykluczającej z zabezpieczenia finansowego (rekompensaty) rencistów (o częściowej niezdolności do pracy, a więc w ograniczonym podmiotowo zakresie), zmuszonych do rezygnacji z dodatkowego dochodu (zarobkowania) na rzecz opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Badaną normą nie była natomiast dopuszczalność ewentualnego premiowania (nagradzania) za sprawowanie takiej opieki osób, które już wcześniej z innych powodów zrezygnowały z zatrudnienia, czego wyrazem byłaby możliwość równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i innych świadczeń z zabezpieczenia społecznego w pełnych wysokościach. Ani analizowany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., ani żaden inny przepis u.ś.r. nie zawiera bowiem normy premiującej takie działanie. Jak wskazuje się w orzecznictwie, w ramach ustawy o świadczeniach rodzinnych funkcjonuje zasada wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną, w sytuacji zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych. (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 21 października 2021 r., III SA/Gd 739/21). Konkludując, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie zdecydowanie podziela dominujący aktualnie w orzecznictwie pogląd, w świetle którego osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę (rentę), winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń poprzez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w niniejszej sprawie renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Innymi słowy, prawidłowa interpretacja 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. prowadzi do wniosku, że przepis ten wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do renty jedynie gdy uprawiony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży wniosku o zawieszenie prawa do renty i nie uzyska decyzji o wstrzymaniu jej wypłaty. Wybór ten strona może zrealizować poprzez złożenie do organu rentowego wniosku o zawieszenie prawa do renty (emerytury) na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy emerytalnej. Zgodnie z tym przepisem, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba, może ulec zawieszeniu na wniosek emeryta lub rencisty. Ustawa nie ogranicza możliwości złożenia takiego wniosku. Zawieszenie prawa do renty, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r.f.u.s. skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty renty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.f.u.s.). Renta jest prawem niezbywalnym, ale uznać należy, że zawieszenie tego prawa eliminuje negatywną przesłankę z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., w postaci posiadania prawa do renty. Istota ograniczenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla emeryta lub rencisty, wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., musi być interpretowana jako wiążąca się nie z samym prawem do świadczenia emerytalno-rentowego, lecz z jego realizacją w postaci wypłaty świadczenia. Skoro zawieszenie prawa do renty (emerytury) skutkuje wstrzymaniem jej wypłaty, to uznać należy, że eliminuje się w ten sposób negatywną przesłankę wyłączającą nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Otwarcie rencistom częściowo niezdolnym do pracy możliwości zachowania prawa do renty przy przyznaniu im świadczenia pielęgnacyjnego, przeczyłoby założeniom płynącym z przywołanego wyżej wyroku TK oraz zasadzie sprawiedliwości społecznej, bowiem oznaczałoby uprzywilejowanie tych rencistów wobec osób w pełni zdolnych do pracy i niepodejmujących zatrudnienia lub z niego rezygnujących w celu sprawowania opieki, jak również wobec osób, które w celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zawiesiły prawo do renty. Tym samym art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie pozwala odczytywać ww. wyroku TK w sposób przez skarżącą preferowany, czyli dopuszczający możliwość kumulacji świadczeń z systemu zabezpieczenia społecznego. Powyższy pogląd jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie tutejszego Sądu (por. przykładowo: wyroki z 4 lipca 2023 r., II SA/Lu 259/23; z 5 lipca 2023 r., II SA/Lu 451/23; z 30 listopada 2023 r., II SA/Lu 770/23; z 20 grudnia 2023 r., II SA/Lu 1079/23), jest też aktualnie dominujący w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. przykładowo w najnowszym orzecznictwie: wyroki z 24 sierpnia 2023 r., I OSK 1665/22; z 6 października 2023 r., I OSK 1920/23; z 12 października 2023 r. sygn. akt I OSK 1922/23; z 22 października 2023 r., I OSK 1821/22; z 10 listopada 2023 r., I OSK 271/22; z 16 listopada 2023 r., I OSK 1923/22; z 30 listopada 2023 r., I OSK 1938/22 oraz z dnia 10 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 4/23; z 17 stycznia 2024 r., I OSK 2423/22; z 28 lutego 2024 r., I OSK 139/23; z 12 marca 2024 r., I OSK 426/23 oraz powoływane tam liczne wcześniejsze wyroki NSA). W rozpoznawanej sprawie, bezspornym jest, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wychodząc naprzeciw przywołanej wykładni poinformowało pełnomocnika skarżącej o konieczności złożenia wniosku o zawieszenie prawa do renty i uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od wstrzymania jej wypłaty (pismo z 12 października 2023 r. – k. 17 akt organu II inst.). Wskazało tym samym, że istnieje przeszkoda uniemożliwiająca uwzględnienie wniosku w postaci właśnie prawa do renty. Ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie podjęli żadnych działań zmierzających do usunięcia wskazanej przeszkody, opierając się na błędnym stanowisku, jakoby możliwe było jednoczesne pobieranie renty z tytułu niezdolności do pracy oraz świadczenia pielęgnacyjnego (pismo z 20 października 2023 r., k. 21 akt organu II inst.). W tej sytuacji nie można Kolegium postawić skutecznego zarzutu naruszenia prawa. Bezspornym bowiem jest, że organ w należyty sposób poinformował stronę (jje pełnomocnika) o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, czym miał na uwadze, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. Jednakże, skoro strona mimo to nie wyraziła woli wystąpienia z wnioskiem o zawieszenia prawa do renty, organ nie mógł postąpić inaczej jak tylko wydać decyzję odmowną. Oczywistym bowiem jest, że brak zawieszenia prawa do renty, a więc dublowanie świadczeń z systemu społecznego, skutkować musi odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak już bowiem wskazano renta jest prawem niezbywalnym, ale zawieszenie tego prawa i wstrzymanie jej wypłaty skutkuje odpadnięciem negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., tj. posiadania prawa do renty, które w tym wypadku wiązane być musi nie tylko z samym prawem, ale i z realizacją tego prawa w postaci wypłaty świadczenia. Podsumowując powyższe należy uznać, że orzekające w sprawie Kolegium dokonało prawidłowej wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Organ ten informował stronę o możliwości zawieszenia renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, czego skarżąca jednak nie uczyniła, co oznaczało istnienie negatywnej przesłanki wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzuty skargi należy tym samym uznać za chybione. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 stycznia 2024
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Grzegorz Grymuza Jerzy Parchomiuk /przewodniczący sprawozdawca/ Maciej Gapski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. a, art. 27 ust. 5 · Dz.U. 2023 poz. 390
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny