II SA/Lu 684/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy WSA Brygida Myszyńska – Guziur (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Z. F., K. F., D. Ś., K. S., M. Z. i M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej opinii wstępnej projektu podziału nieruchomości oddala skargę.

Z. F., K. F., D. Ś., K. S., M. Z., M. K. (dalej jako "strona", "skarżący", "wnioskodawcy"), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie negatywnej opinii wstępnego projektu podziału nieruchomości. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu [...] r. skarżący wystąpili do Wójta Gminy U. o wydanie opinii co do zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gm. U. wstępnego projektu podziału nieruchomości – działki nr [...]. Wskazano, że projektowana działka [...] zostanie wydzielona w celu regulacji granic pomiędzy działką [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy U. zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału działki położonej w obrębie [...] gmina U. oznaczonej numerem [...] o pow. [...] ha, będących własnością [...] i K. F. posiadających udział [...], D. Ś. posiadającej udział [...], K. S. posiadającej udział [...], M. Z. posiadającego udział [...], M. K. posiadającej udział [...] na podstawie aktów notarialnych Nr [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...], [...] [...] oraz księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], IV Wydział Ksiąg Wieczystych [...] [...], przedstawiony na załączniku graficznym do postanowienia. Organ pierwszej instancji powołując się na treść art. 93 ust.1, 2 i ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990) dalej jako "u.g.n.", wskazał, że zaproponowany podział jest sprzeczny z zapisami miejscowego planu. Nowo wydzielone działki stanowią drogę dojazdową o szerokości 10 metrów, posiadającą dostęp do drogi wewnętrznej - działki nr [...] stanowiącej współwłasność części wnioskodawców. Przedstawiona do zaopiniowania we wstępnym projekcie podziału działka oznaczona nr [...], obręb [...], gmina U. zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Gminy U., zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy w [...] Nr [...] z dnia [...] r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Województwa L. z dnia [...] r. poz. [...], położona jest na terenie przeznaczonym pod drogę dojazdową gminą o szerokości 10 metrów oznaczoną symbolem planu [...] Organ pierwszej instancji wskazał, że plan na dzień wydawania postanowienia jest aktualny i obowiązujący. Tym samym szerokość wydzielonej działki [...] jest sprzeczna z szerokością drogi przewidzianej w planie (10 m). Ponadto, dwoje wnioskodawców tj. [...] i K. F. nie posiada udziału w działce nr [...] stanowiącej drogę wewnętrzną dojazdową łączącą drogę [...] z drogą publiczną, a tym samym nie zapewniono dostępu dzielonej nieruchomości do drogi publicznej. W wyniku rozpatrzeniu zażalenia strony postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy uznał za prawidłowe zaskarżone postanowienie i wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] położona jest w terenie przeznaczonym pod gminną drogę dojazdową ([...]). Dla drogi tej określona została w planie miejscowym szerokość 10 metrów (§ 136 Lp.56), który to normatyw obecnie działka spełnia. Wstępny projekt podziału zakłada natomiast podział w/w nieruchomości na działki nr [...] i [...] w wyniku czego zarówno działka nr [...] ( w całości), jak i działka nr [...] (w części) nie będą spełniały powyższego, bowiem działka drogowa (w terenie oznaczonym [...] ulegnie zwężeniu. Powyższe oznacza, że wstępny projekt podziału nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie szerokości działki drogowej. W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu, skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji zarzucili naruszenie: - przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 93 u.g.n. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że podział drogi wewnętrznej w celu ustalenia jej granic zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym jest niedopuszczalny z uwagi na to, że jest on niezgodny z miejscowym planem, w sytuacji gdy zgodnie z w/w przepisem zgodność z ustaleniami planu w myśl art. 93 ust. 1 dotyczy przeznaczenia terenu i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu, co nie ulegnie zmianie w wyniku podziału nieruchomości, a także dostosuje granice działki nr [...] do stanu zgodnego z faktycznym jej przebiegiem na gruncie; - przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." przez ich nie zastosowanie i nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia, a w szczególności konieczności dokonania podziału działki w celu dostosowania jej granic do stanu zgodnego z faktycznym jej przebiegiem na gruncie, a ponadto: a) SKO błędnie przyjmuje, że droga wewnętrzna o nr [...], z której mają zostać wydzielone działki o nr [...] i [...] ma obecnie 10 m szerokości, co stoi na przeszkodzie w dokonaniu podziału działki w sytuacji gdy działka ta ma szerokość 3 m i dopiero po wywłaszczeniu części nieruchomości o nr m.in. [...] i [...] i całości działki nr [...] w celu budowy drogi [...] osiągnie szerokość 10 m; b) SKO nie wzięło pod uwagę aktu notarialnego z dnia [...] r. dołączonego do sprawy z zażalenia [...] i K. F. o sygn. [...] dotyczącego odmowy zatwierdzenia podziału działki nr [...] w celu poszerzenia drogi [...], zgodnie z którym działka nr [...] zostanie poszerzona o działkę wydzieloną z działki nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zgodnie z mapami i dokumentacją dotyczącą w/w działek, granica działki nr [...] stanowiąca drogę wewnętrzną, jest przesunięta na zachód co powoduje to, że działka [...] wchodzi w działkę [...]. Działka zaś [...] wchodzi w działkę [...] stanowiącą własność [...] i Z. F. współwłaścicieli działki nr [...]. W toku postępowania rozgraniczeniowego ustalono w/w rozbieżności w granicach działek tj. że faktyczny przebieg granic działek jest niezgodny ze stanem wynikającym z dokumentacji. Właściciele tych działek chcą aby stan faktyczny - tj. przebieg granic nieruchomości na gruncie został zalegalizowany. W tym celu niezbędne jest wydzielenie z działki nr [...] działek nr [...] i [...] (działka [...] pozostaje również własnością właścicieli działki [...]) w celu przeniesienia prawa własności działki nr [...] na rzecz właścicieli działki nr [...], która zgodnie z dokumentacją wchodzi w działkę [...], ale na gruncie, faktycznie droga biegnie wzdłuż płotu właścicieli działki [...]. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi między współwłaścicielami działki [...] oraz właścicielami działki nr [...] część działki wydzielonej z nieruchomości o [...] zostanie przeniesiona na własność właścicieli działki nr [...], tak aby droga wewnętrzna na mapach oraz na gruncie nadal miała prawidłową szerokość. Nie nastąpi zatem w żadnym wypadku zwężenie drogi wewnętrznej o nr [...]. Podkreślono, że organ błędnie przyjmuje, że droga wewnętrzna o nr [...] ma szerokość 10 m i podział ją zwęzi. Droga nr [...] nie spełnia norm jakie ma spełniać droga [...]. Droga [...] ma tylko biec w tym samym miejscu, ale będzie musiała być poszerzona kosztem działek m.in. [...] i [...]. Do skargi załączono wypis aktu notarialnego z dnia [...] r. – umowa darowizny, którą małżonkowie Z. i K. F. nabyli udział wynoszący [...] części nieruchomości – działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący poparli swoją skargę i podkreślili m.in., że nikt nie zgadza się z przebiegiem drogi [...] i nikt tej drogi nie chce w tym miejscu. Sprawy zawisły już przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Do pisma załączono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art.119 pkt 3 ustawy z dnia30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 zm. zm.); dalej jako: "p.p.s.a." Na wstępie wyjaśnić należy, że przesłanki materialnoprawne podziału nieruchomości zostały unormowane przez ustawodawcę w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosownie do treści art. 93 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, wyrażając opinię w formie postanowienia, na które służy zażalenie (art. 93 ust. 4 i 5 u.g.n.). Zgodność z ustaleniami planu w myśl art. 93 ust. 1 u.g.n. dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu (art. 93 ust. 2 u.g.n.) Przywołane przepisy prawa materialnego determinować winny tok rozważań organu opiniującego projekt proponowanego podziału nieruchomości. Zauważyć należy, że dopuszczalny jest tylko taki podział nieruchomości, który gwarantuje, że działki gruntu powstałe w jego wyniku będą mogły być zagospodarowane zgodnie z celem przewidzianym dla tych gruntów w planie zagospodarowania przestrzennego. Organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy proponowany przez wnioskodawcę projekt podziału służy realizacji celu i przeznaczenia określonego w planie, a więc czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu określonego w planie miejscowym po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym zachodzi wtedy, gdy podział nie narusza zapisów planu, zatem wójt, burmistrz lub prezydent miasta, badając zgodność projektu podziału z ustaleniami planu miejscowego, dokonuje wykładni planu miejscowego. Podkreślić przy tym należy, że geodezyjny podział nieruchomości pełni służebną rolę wobec miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i powinien umożliwić realizację funkcji przewidzianej dla danego terenu. W tym miejscu zasadnym jest wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. Przy tym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje ustalenie przeznaczenia terenu, a także określenie sposobów zagospodarowania terenu. Z przepisu art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. W konsekwencji powyższego, przedmiotem postanowienia opiniującego jest ocena zgodności zamierzonego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, tj. ocena tego, czy proponowane do wydzielenia działki gruntu spełnią planistyczne wymogi dopuszczalności ich zagospodarowania na cele określone w planie miejscowym. Jeśli którakolwiek z proponowanych do wydzielenia działek gruntu nie spełnia tych wymogów, organ powinien wydać postanowienie zawierające negatywną opinię o proponowanym podziale nieruchomości, co z kolei powoduje konieczność wydania decyzji o odmowie zatwierdzenia podziału nieruchomości (E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, LEX/el.). Wydanie postanowienia o negatywnym zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości musi być uzasadnione konkretnym unormowaniem zawartym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W ocenie Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie wykazały i wyjaśniły podstawy negatywnej opinii wstępnego projektu podziału spornej nieruchomości. Zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miny [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Gminy w [...] Nr [...] z dnia [...] r. (Dziennik Urzędowy Województwa L. z dnia [...] r. poz. [...]) - § 136 liczba porządkowa [...], droga oznaczona symbolem [...] [...] kwalifikowana jest jako droga publiczna, dojazdowa, klasy gminnej o szerokości w liniach rozgraniczających wynoszącej 10 m. Szerokość linii rozgraniczających tej drogi potwierdzono ponadto w § 122 pkt 10 lit. pkt x oraz § 10 ust. 1 pkt 4 lit. b) uchwały. Przedmiotowa droga [...] [...] została przeprowadzona w śladzie już istniejącej drogi dojazdowej działki nr [...] stanowiącej własność gminy. Przedstawiony przez wnioskodawców wstępny projekt podziału działki [...] zakłada podział w/w nieruchomości na działki nr [...] i [...]. Podkreślić należy, że zarówno działka nr [...], jak i działka nr [...] nie będą spełniały powyższego, określonego w planie normatywu szerokości 10 m. Organ w ramach dokonywanej oceny zgodności podziału z ustaleniami planu musi ocenić również czy projekt podziału stwarza hipotetyczna możliwość realizacji celu i przeznaczeniu terenu określonego w planie miejscowym, po zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Ustalenia organów doprowadziły do prawidłowego stwierdzenia, że wstępny projekt podziału nie jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie szerokości działki drogowej. Pomimo nabycie przez małżonków [...] udziału w działce [...] i zapewnieniu dzielonej nieruchomości dostępu do drogi publicznej projektowany podział będzie sprzeczny z ustaleniami planu miejscowego. Podsumowując, skoro w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione warunki określone w art. 93 ust. 1 u.g.n., z uwagi na sprzeczność proponowanego podziału działek z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy obu instancji prawidłowo zaopiniowały negatywnie proponowany przez skarżących podział nieruchomości. Z tych wszystkich względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.