II SA/Lu 558/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Maciej Gapski (sprawozdawca), Sędzia WSA Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Justyna Kłosowska-Pietrynko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 5 sierpnia 2025 r. znak: ZOA-I.7721.30.2024 w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej oddala skargę.

A. M. (dalej jako: strona, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 5 sierpnia 2025 r. znak: ZOA-I.7721.30.2024 w przedmiocie legalizacji wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 9,80 m x 5,15 m, na działce o nr ewid.[...], obręb G. Z., gmina R., leżącej przy granicy działki o nr ewid. [...], wykonanej przez M. i J. M.. Stan sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję, przedstawia się następująco: W dniu 13 listopada 2023 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Zamościu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 10 listopada 2023 r., zawierające prośbę o przeprowadzenie kontroli wiat posadowionych na działce nr ewid.[...] w miejscowości G. Z.. W dniu 5 grudnia 2023 r. upoważnieni pracownicy PINB w Zamościu przeprowadzili kontrolę w przedmiotowej sprawie. Podczas wykonywanych czynności stwierdzono, że na ww. działce znajduje się wiata, która jest użytkowana jako gospodarcza, o wymiarach w rzucie 6,70 m x 5,15 m. Posiada ona konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym pokrytym blachą trapezową. Wiata usytuowana jest w odległości ok. 30 cm od granicy z działką o nr ewid. [...]. Do ww. obiektu przylega druga wiata o wymiarach 3,25 m x 5,15 m, również wykorzystywana jako gospodarcza (przechowywany jest w niej opał), usytuowana w odległości ok. 20 cm od granicy z działką o nr ewid. [...]. Posiada ona murowane słupy, dach o konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową. W protokole kontroli odnotowano, że obie wiaty "noszą znamiona istnienia od kilkudziesięciu lat - ok. 30". Według oświadczenia inwestorów, w 2002 r. wykonali oni nowe pokrycie dachowe ww. wiat i wymienili uszkodzone elementy więźby dachowej. Inwestorzy nie posiadają dokumentacji budowlanej dotyczącej wykonanych robót budowlanych. W dniu 9 stycznia 2024 r. pracownicy PINB w Zamościu przeprowadzili oględziny, które potwierdziły stan faktyczny ustalony podczas kontroli z dnia 5 grudnia 2023 r. Dodatkowo stwierdzono, że obie wiaty są ze sobą konstrukcyjnie powiązane. W ramach prowadzonych czynności wyjaśniających organ pierwszej instancji pozyskał od Głównego Geodety Kraju zdjęcia lotnicze ukazujące działkę nr ewid.[...] w miejscowości G. Z. na przestrzeni lat 1978-2022. W dniu 22 lutego 2024 r. przeprowadzono kolejne oględziny w przedmiotowej sprawie, podczas których stwierdzono, że stan faktyczny nie uległ zmianie. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2024 r. znak: PINB.5160.52.2023 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek "przesunięcia" wybudowanej wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 6,70 m x 5,15 m, usytuowanej na działce nr ewid.[...], tak aby ściana wiaty, znajdująca się od strony działki nr ewid. [...] (bez otworów okiennych i drzwiowych) usytuowana była w odległości nie mniejszej niż 3,00 m od granicy działki. Odrębną decyzją z tego samego dnia (znak: PINB.5160.53.2023) organ pierwszej instancji, również działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek "przesunięcia" wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 3,25 m x 5,15 m, usytuowanej na działce nr ewid.[...], tak aby ściana wiaty, znajdująca się od strony działki nr ewid. [...] (bez otworów okiennych i drzwiowych) usytuowana była w odległości nie mniejszej niż 3,00 m od granicy działki. Na skutek odwołania inwestorów, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 czerwca 2024 r. znak: ZOA-I.7721.10.2024 uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji wydaną w sprawie znak: PINB.5160.53.2023 (dotyczącą wiaty o wymiarach 3,25 m x 5,15 m) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Przywołując ustalenie organu pierwszej instancji, iż kontrolowane wiaty zlokalizowane na działce nr ewid.[...] są ze sobą powiązane konstrukcyjnie i pełnią tę samą funkcję (gospodarczą), organ odwoławczy wytknął brak wyjaśnienia, dlaczego jako przedmiot sprawy przyjęto jedynie wiatę o wymiarach 3,25 m x 5,15 m. Wskazał na konieczność rozważenia, czy skutkiem działania inwestora powstała jedna budowla w postaci wiaty gospodarczej posiadającej wspólny dach i stanowiącej całość funkcjonalno-użytkową. W dniu 11 lipca 2024 r. organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny, podczas których potwierdzono, że wiaty są powiązane konstrukcyjnie i funkcjonalnie, stanowiąc jedną całość. Podczas oględzin J. M. oświadczył, że obie wiaty wykonał jesienią 2003 r. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu decyzją z dnia 25 lipca 2024 r. znak: PINB.5160.53.2023, umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 3,25 m x 5,15 m. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w związku z ustaleniem, iż obie wiaty stanowią jedną całość, konieczne jest wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w sprawie całego tego obiektu. Powołując się na te same okoliczności organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 6,70 m x 5,15 m, a następnie decyzją z dnia 8 sierpnia 2024 r. znak: PINB.5160.52.2023, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił własną decyzję z dnia 12 kwietnia 2024 r. dotyczącą ww. wiaty i umorzył w całości postępowanie administracyjne prowadzone w tej sprawie. Następnie PINB w Zamościu wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wiaty gospodarczej usytuowanej na działce nr ewid.[...], przy granicy działki nr ewid. [...] (tj. w sprawie wiaty traktowanej uprzednio jako dwie odrębne wiaty o wymiarach 3,25 m x 5,15 m i 6,70 m x 5,15 m). Zawiadomieniem z dnia 11 września 2024 r. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania. W dniu 3 października 2024 r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, że na działce nr ewid.[...] znajduje się wiata gospodarcza o wymiarach 9,80 m x 5,15 m. Jej konstrukcja jest mieszana, w większości wykonana z drewna, dwa słupy są murowane z cegły ceramicznej pełnej. Obiekt posiada dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową. Wiata jest usytuowana w odległości od 20 do 30 cm od granicy z działką nr ewid. [...]. Cały obiekt jest w dobrym stanie technicznym. W protokole oględzin odnotowano, że na podstawie pozyskanych wcześniej zdjęć lotniczych ustalono, iż przedmiotowa wiata została wybudowana pomiędzy 6 maja 2003 r. a 5 kwietnia 2009 r. Inwestorzy nie posiadają pozwolenia na budowę tego obiektu. Obecny podczas oględzin J. M. oświadczył, iż przedmiotowa wiata została wybudowana we wrześniu 2003 r. Pismem z dnia 7 października 2024 r. inwestorzy zwrócili się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o zastosowanie w niniejszej sprawie procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego dokonanej samowoli budowlanej, jednocześnie wnosząc o dopuszczenie dowodu z oświadczeń świadków: J. O. i T. C., potwierdzających, że budowa przedmiotowej wiaty miała miejsce jesienią 2003 r. W tym stanie rzeczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r. znak: PNB.5140.16.2024, na podstawie art. 49g ust. 1 Prawa budowlanego, nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia 30 maja 2025 r., dokumentów legalizacyjnych dotyczących wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 9,80 m x 5,15 m, usytuowanej na działce nr ewid.[...], obręb G. Z., gmina R., przy granicy działki nr ewid. [...], tj.: 1. oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 2. geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego; 3. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W uzasadnieniu wyjaśniono, że na podstawie przeprowadzonych oględzin i zebranych dowodów organ uznał, iż od zakończenia budowy przedmiotowej wiaty upłynęło ponad 20 lat i została ona wykonana bez uzyskania wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca, zarzucając organowi pierwszej instancji zignorowanie złego stanu technicznego przedmiotowego obiektu oraz faktu, iż stanowi on zagrożenie pożarowe. Ponadto skarżąca zarzuciła, że nie ustalono bezsprzecznie daty budowy przedmiotowej wiaty, ponieważ oparto się w tym zakresie na oświadczeniu inwestorów oraz znanych im osób. Skarżąca zakwestionowała prawdziwość tych oświadczeń. W toku postępowania zażaleniowego Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 20 stycznia 2025 r. zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Zamościu z prośbą o udzielenie informacji, czy została wydana przez Starostę Zamojskiego decyzja o pozwoleniu na budowę przedmiotowej wiaty gospodarczej o wymiarach w rzucie 9,80 m x 5,15 m. W odpowiedzi organ administracji architektoniczno-budowlanej pismem z dnia 24 stycznia 2025 r. poinformował, że nie odnalazł dokumentacji dotyczącej przedmiotowego obiektu budowlanego. Po rozpatrzeniu zażalenia Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 22 listopada 2024 r. W wyniku skargi A. M. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie na powyższe postanowienie wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Lu 179/25 uchylono przedmiotowe orzeczenie. Sąd I instancji nakazał przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, które powinno rozwiać wątpliwości co do daty wybudowania wiaty i możliwości skorzystania z uproszczonej procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. Następnie w wyniku skargi kasacyjnej złożonej przez LWINB Naczelny Sąd Administracyjny uchyli wyrok tut. Sądu oraz oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku NSA podkreślił, że sporna wiata niewątpliwie została wybudowania 20 lat przed wszczęciem uproszczonego postępowania legalizacyjnego, dlatego też należy kontynuować postępowania przed organami nadzoru budowlanego w tym trybie. NSA podkreślił, że po stwierdzeniu dopuszczalności uproszczonego trybu legalizacyjnego organy nadzoru na drugim, właściwym etapie rozpoznawczym mają obowiązek sprawdzić kompletności dokumentów legalizacyjnych i stwierdzić, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania, a w konsekwencji wydać decyzję o legalizacji bądź o nakazie rozbiórki. Wypełniając nałożone na inwestorów obowiązki z postanowienia z dnia 22 listopada 2024 r. PINB w Zamościu przedłożyli oni w dniu 29 maja 2025 r. wymaganą dokumentację legalizacyjną. Organ I instancji decyzją z dnia 26 czerwca 2025 r. znak: PINB.5140.16.2024, zalegalizował przedmiotową samowolę budowlaną. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PINB w Zamościu wyjaśnił, że poddał analizie przedstawioną dokumentację legalizacyjną i stwierdzi jej kompletność, a także to, iż z przedłożonej ekspertyzy technicznej wynika, że przedmiotowa wiata gospodarcza nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie jej, zgodnie z dotychczasowym sposobem użytkowania. Po złożeniu odwołania przez skarżącą od powyższej decyzji LWINB utrzymał w mocy orzeczenie PINB legalizującą przedmiotową samowolę. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie legalizacyjnego postępowania uproszczonego organ nadzoru budowlanego ma obowiązek sprawdzić: 1. kompletność dokumentów legalizacyjnych, zaś w przypadku stwierdzenia niekompletności wyda postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie; 2. czy z ekspertyzy technicznej wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z art. 49i Prawa budowlanego stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego kompletności złożonych przez właściciela albo zarządcę obiektu dokumentów, w tym ewentualnie wykonanie nałożonego postanowieniem obowiązku usunięcia niekompletności oraz ustalenie, że z ekspertyzy technicznej wynika, iż stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z zamierzonym sposobem użytkowania, obliguje organ do wydania decyzji o legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. W zakresie kompetencji organu nadzoru budowlanego nie mieści się uprawnienie do sprawdzania merytorycznej poprawności wykonania ekspertyzy technicznej. Odpowiedzialność w tym zakresie ponosi sporządzająca ją osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia budowlane. Decyzja o legalizacji stanowi podstawę do przystąpienia do użytkowania obiektu bez potrzeby ubiegania się dodatkowo o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W razie stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego niespełnienia powyższych wymogów jest on zobowiązany do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB w Zamościu, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą wszystkie przesłanki do zastosowania procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego wynikającego z przepisów Prawa budowlanego, ponieważ roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie budowlanym o powierzchni zabudowy wynoszącej 50,47 m2 usytuowanym na działce o nr ewid.[...], obręb G. Z., gm. R., zostały zakończone co najmniej 20 lat temu, a zrealizowano je bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, w związku z czym stanowi on samowolę budowlaną, co do której upłynęło ponad 20 lat od czasu zakończenia jej budowy. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, PINB w Z. postanowieniem z dnia 22 listopada 2024 r. prawidłowo nałożył na [...] i J. M. obowiązek wynikający z art. 49g ust. 1 Prawa budowlanego, a więc nakazał przedłożenie dokumentów legalizacyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji. Znalazło to swoje odzwierciedlenie w postanowieniu LWINB z dnia 28 lutego 2025 r. znak: ZOA-I.7721.30.2024. Co prawda, jak to opisano powyżej, WSA w Lublinie wyrokiem z dnia 20 maja 2025 r. o sygn. akt II SA/Lu 179/25, uchylił ww. postanowienia obu instancji, jednak orzeczenie to nie jest prawomocne, a tutejszy organ wniósł od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazano następnie, że po przedłożeniu przez M. i J. M. wymaganych dokumentów organ I instancji prawidłowo stwierdził ich kompletność oraz zinterpretował treść wykonanej ekspertyzy technicznej. Dokonując oceny przedłożonych przez inwestorów dokumentów legalizacyjnych organ odwoławczy również stwierdza, iż dokumenty te są kompletne, a z przedłożonej ekspertyzy technicznej wykonanej przez R. S. posiadającego uprawnienia budowlane nr [...] wynika, że stan techniczny przedmiotowej wiaty gospodarczej jest dostatecznie dobry i nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi i mienia, jak również pozwala na jego bezpieczne użytkownie zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W świetle takiego stanu faktycznego niniejszej sprawy PINB w Zamościu zobowiązany był do wydania zaskarżonej decyzji z dnia 26 czerwca 2025 r. znak: PINB.5140.16.2024, orzekającej o legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wskazano, że zastosowana procedura legalizacyjna nie wyklucza wszczęcia w przyszłości (z urzędu lub na wniosek) postępowania w sprawie zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami prawa lub weryfikującego czy jest on użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Organ odwoławczy podkreślił, że każda inwestycja, choćby nawet zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, powinna być zrealizowana, a następnie użytkowana zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego i przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konkluzji decyzji LWINB podkreślono, że zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego oraz procesowego, dlatego też utrzymano ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. M.-S. zarzucając naruszenie: - art. 7, art. 8, art. 77 § ł i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organy administracji przeprowadzenia wnikliwej i pogłębionej oceny ekspertyzy technicznej; - art. art. 80 k.p.a. polegające na uznaniu dowodów skarżącej za niewiarygodne, bez wskazania w uzasadnieniu decyzji jakiejkolwiek argumentacji swojej tezy, tj. przyczyny na postawie, której organ odmówił tym dowodom wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na zaniechaniu wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, w sposób precyzyjny, wyczerpujący i niebudzący wątpliwości, faktów, na które powołał się organ podtrzymując postanowienie I instancji; - art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa, oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębianiu zaufania obywatela do organów państwowych poprzez danie prymatu interesowi osoby nielegalnie wznoszącej obiekt budowlany; - § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 07.06.2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów; - § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; - nieuwzględnienie złamania przepisów prawa ujętych w art. 491 ust. 1 pkt 1 oraz art. 49f pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane. - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 maja 2025 r. Sygn. akt II SA/Lu 179/25 (nieprawomocny); - zignorowanie pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej PZ.5216.11.1.2024 z dnia 09.08.2024 r.; - wadliwe powołanie się na wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 656/22. Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o stwierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenie jej nieważności. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumenty świadczące jej zdaniem o zasadności złożonego W odpowiedzi na skargę LWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: p.p.s.a.) i art. 134 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził w rozpatrywanym przypadku naruszeń prawa dających podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Kwestionowana decyzja wydana została zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, z poszanowaniem zasad unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały ustaleń adekwatnych do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego determinowanego przepisami prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Uwzględniły również specyfikę danej sprawy, która stanowi o stanie faktycznym. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Wskazać należy, że legalizacja, której dotyczy zaskarżona decyzja została dokonana w ramach tzw. uproszczonej procedury legalizacyjnej, wprowadzoną do systemu prawa przez ustawodawcę ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471) - poprzez dodanie do ustawy przepisów art. 49f-49i do ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane jako szczególna regulacja, umożliwiająca legalizację obiektów budowlanych wybudowanych bez pozwolenia na budowę, bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesionego sprzeciwu do tego zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy tych obiektów upłynęło co najmniej 20 lat. W orzecznictwie wskazuje się, że zamiarem ustawodawcy było możliwie szerokie stosowanie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wprowadzony tryb ma za zadanie legalizację starych samowoli budowlanych, co pozwoli uregulować stan prawny obiektów budowlanych i zwiększyć ich bezpieczeństwo, bowiem zalegalizowane obiekty budowlane podlegają okresowym kontrolom wynikającym z rozdziału 6 Prawa budowlanego. Chodzi zatem o "porządkowanie" dawnych inwestycji w celu ich zinwentaryzowania i zagwarantowania bezpieczeństwa. Warunkiem koniecznym dla przeprowadzenia legalizacji w tym trybie jest, aby od zakończenia budowy obiektu budowlanego upłynęło co najmniej 20 lat. Ustalenie dokładnej daty zakończenia budowy obiektu budowlanego ma więc podstawowe znaczenie dla możliwości zastosowania tego trybu. Prawidłowość zastosowania opisanej powyżej procedury została potwierdzona w wyroku NSA z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt II OSK 2022/25, w którym jednoznacznie wskazano na fakt wybudowana spornej wiaty 20 lat przed wszczęciem postępowania oraz w konsekwencji konieczność skorzystania z uproszczonej procedury legalizacyjnej opisanej powyżej oraz w orzeczeniach organów administracji. Powyższy wyrok jest wiążący dla tut. Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę - stosownie do art. 153 p.p.s.a. Należy następnie wyjaśnić, że w przypadku zainicjowania legalizacyjnego postępowania uproszczonego prowadzący je organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany sprawdzić kompletność dokumentów legalizacyjnych kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (art. 49h ust. 1). W przypadku stwierdzenia niekompletności dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie (ust. 2). Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w art. 49g P.b. ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (ust. 2). Warto także zwrócić uwagę, że omawiane przepisy znacząco ograniczają zakres postępowania przed organem nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 49i ust. 1 ustawy organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje: 1) decyzję o legalizacji, w przypadku, gdy: a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego w sprawie są prawidłowe. Inwestorzy M. M. i J. M. skutecznie złożyli wniosek o legalizację samowoli w trybie uproszczonym. Wnioskodawcy przedstawili również wymaganą przez prawo dokumentację legalizacyjną, która zasadnie została przez organy administracji uznana za zgodną z prawem. Wskazać należy, że inwestorzy przedstawili ekspertyzę techniczną, opracowaną w maju 2025 r., z której wynika, iż stan techniczny elementów konstrukcji budynku jest dostateczny. Budynek nie stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, pozwala na dalsze bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Sporządzenie ekspertyzy technicznej poprzedzone było wizją lokalną, w trakcie której sporządzono inwentaryzację konstrukcyjno-budowalną, stanowiącą podstawy do dokonania stosownych wyliczeń i ustaleń. Powołana ekspertyzy techniczne, zostały sporządzone przez osobę legitymującą się odpowiednimi uprawnieniami i posiadające aktualne wpisy do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i zostały ocenione przez organy nadzoru budowanego. Zdaniem Sądu prawidłowo została również oceniona geodezyjna inwentaryzacja wiaty gospodarczej wykonana w dniu 26 marca 2025 r. Inwestorzy przedstawili również wymagane oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym w sprawie zostały wykonane wszystkie obowiązki nałożone postanowieniem wydanym przez PINB na podstawie art. 49g ust. 1 i 2 P.b. z dnia 22 listopada 2024 r., które zostało utrzymane w mocy przez LWINB orzeczeniem z dnia 28 lutego 2025 r. W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że zostały spełnione warunku do legalizacji spornego budynku w uproszczonym postepowaniu legalizacyjnym. Należy przy tym wskazać, że sporna wiata ma bardzo prostą konstrukcję i typowe zastosowanie, charakterystyczne dla terenów wiejskich – służy między innymi przechowywaniu drewna na opał. Zdaniem Sądu w realiach sprawy dokonane ustalenia są wystarczające do celów postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie uproszczonym. Wbrew zarzutom skargi wszystkie dodatkowe działania w tym ewentualne ekspertyzy pożarowe w związku z jednoznaczną, pozytywną konkluzją zawartą w ekspertyzie technicznej z maja 2025 r. dotyczącej przedmiotowej wiaty są zbędę. W ekspertyzie, co już podkreślano stwierdzono, że wiata nie stwarza niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem. Wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy w swojej decyzji, w jej uzasadnieniu, odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu i w toku postępowania. Wskazać należy, że w piśmiennictwie i judykaturze niesporne jest, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy rozporządzenia dotyczącego przepisów techniczno-budowlanych. W sprawie warunków technicznych w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że w uproszczonej procedurze legalizacyjnej nie bada się zgodności takiej inwestycji z wymogami technicznymi określonymi w przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - pogląd taki został wyrażony przykładowo w wyroku WSA w Olsztynie z 26 kwietnia 2022 r., II SA/Ol 173/22. Następnie analogiczna teza znalazła swój wyraz w wyroku WSA w Białymstoku z 20 czerwca 2023 r., II SA/Bk 845/22. Jak trafnie przy tym wyjaśnił WSA w Białymstoku w przywołanym wyżej orzeczeniu, przepisy art. 49g i 49i nie wymagają od ekspertyzy technicznej, by przewidywała ona stosowne rozwiązania w celu zapewnienia zgodności obiektu z określonymi przepisami technicznymi/budowlanymi, tak jak w przypadku zwykłego postępowania legalizacyjnego. W związku z powyższym w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego, brak jest podstaw do żądania spełnienia innych wymogów niż te wynikające z przepisów prawa budowlanego. Skład orzekający w niniejszej sprawie co do zasady podziela ww. pogląd, bowiem - co należy zauważyć - na mocy § 1 rozporządzenia, ustala ono warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia (a więc projektowane budynki). Z tego powodu należy uznać, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie mogą mieć zastosowania m.in. warunki dotyczące zachowania wymaganych odległości od granicy działki. Końcowo jeszcze raz należy przypomnieć, że w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w postaci kompletnej dokumentacji legalizacyjnej brak było podstaw do odmowy zalegalizowania spornego budynku w sytuacji, gdyż wnioskodawczyni spełniła przesłanki wynikające z art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. Reasumując, zdaniem Sądu kontrolowane decyzje organów nadzoru budowlanego obu instancji są prawidłowe, tj. zarówno doszło do zastosowania i prawidłowej wykładni przepisów materialnych (ustawy Prawo budowlane), jak i samo postępowanie zostało poprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.