II SA/Lu 541/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania robót budowlanych postanawia: I. Przyznać Z. T. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w całości. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący w piśmie z dnia 3 lipca 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zwrócił o zwolnienie od "kosztów tej opłaty". Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy, w związku z czym skarżącego wezwano do wypełnienia urzędowego formularza wniosku na druku PPF, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarżący w terminie złożył wypełniony urzędowy formularz wniosku, zaznaczając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wynika, że jedynym źródłem jego utrzymania jest świadczenie przedemerytalne w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która osiąga wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). W skład ich majątku wchodzi dom o pow. [...] m2, z tym, że skarżący z żoną użytkują powierzchnię [...] m2, natomiast pozostałą powierzchnię domu zajmują dzieci skarżącego z rodzinami. Skarżący podniósł, że nie posiada oszczędności, ani innych zasobów finansowych. Wskazał, że uzyskiwany przez rodzinę dochód jest przeznaczany w całości na pokrycie kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego (opłata mediów, zakup żywności, środków higieny), a także na koszty leczenia jego (choruje na [...], chorobę [...], [...], chorobę [...], [...]) i żony ([...], choroba [...]). Do wniosku skarżący załączył dokumenty potwierdzające sytuację materialną i zdrowotną rodziny. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że skarżący spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od skargi. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego prowadzi do wniosku, że nie jest on w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł, pobieranego stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie. Natomiast inne ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie referendarza brak jest podstaw do zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości. Podnieść należy, że instytucja przyznania prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w stosunku do osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów) są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone. W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego innych, niewymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych stwierdzić należy, że jego sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (użytkuje część domu o pow. [...] m2), stabilną sytuację finansową (świadczenie przedemerytalne skarżącego, wynagrodzenie za pracę żony), nie ma nikogo na utrzymaniu. Dochód na osobę w rodzinie skarżącego wynosi [...] zł netto miesięcznie. W tej sytuacji poniesienie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.