II SA/Lu 531/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie WSA Iwona Tchórzewska, WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji uznającej zasiłek pielęgnacyjny za świadczenie nienależnie pobrane uchyla zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 roku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania Pana W. M. zamieszkałego przy ul. [...] w [...] od decyzji znak: [...] z dnia [...] lutego 2017 roku wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] sprostowanej postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 roku znak: [...] uznającej za nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny za okres [...] maja 2015 roku do [...] lipca 2016 roku w łącznej kwocie [...]zł i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] maja 2015 roku do [...] lipca 2016 roku w łącznej kwocie [...]wraz z odsetkami, na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, iż zaskarżoną decyzją Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] działając z upoważnienia Burmistrza [...] uznał, że Pan W. M. pobrał nienależnie zasiłek pielęgnacyjny za okres od [...] maja 2015 roku do [...] lipca 2016 roku w łącznej kwocie [...]zł i zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od [...] maja 2015 roku do [...] lipca 2016 roku w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji i umorzenie postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę zważyło co następuje: Zaskarżona decyzja wraz z pouczeniem, iż odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego należy złożyć za pośrednictwem organu pierwszej instancji w terminie 14 dni od daty jej doręczenia, została odebrana przez matkę Panią A. M. w dniu [...] lutego 2017 roku, która własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór przesyłki. Nastąpiło zatem doręczenie skarżącemu tej korespondencji zastępczo w trybie art. 43 k.p.a. W myśl tego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie w trybie art. 43 k.p.a. jest skuteczne prawnie, jeżeli zostaje dokonane do rąk osoby dorosłego domownika. Zastępcze doręczenie pisma wskazane w tym trybie opiera się na domniemaniu, że osoba, która pokwitowała odbiór pisma i została wskazana na potwierdzeniu odbioru pisma, przyjęła je w celu oddania go adresatowi oraz na domniemaniu, że przedmiotowe pismo zostało doręczone. Wskazać należy, że datą doręczenia pismo jest dzień odebrania pisma przez dorosłego domownika, a nie dzień faktycznego odebrania przez adresata pisma przekazanego przez tego domownika. Przy czym podnieść wypada, że okoliczność, iż osoba której wręczono pismo z pokwitowaniem, nie oddała faktycznie pisma adresatowi, nie ma wpływu na skuteczność dokonanego doręczenia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzje. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. W przedmiotowej sprawie [...] marca 2017 roku był ostatnim 14 dniem na skuteczne wniesienie odwołania. Odwołanie Pana W. M. zostało sporządzone w dniu [...] marca 2017 roku i osobiście złożone w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] w dniu [...] marca 2017 roku, a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Zaskarżona decyzja zawierała pouczenie dotyczące zarówno prawa do wniesienia odwołania jak i ustawowego terminu do jego skutecznego wniesienia. Mimo prawidłowego doręczenia decyzji przypisany prawem 14 dniowy termin został przekroczony. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia Kolegium nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a., co wynika wprost z treści przepisu, tym samym nie może przystąpić do merytorycznego rozpoznania odwołania. Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. termin do złożenia odwołania może zostać przywrócony w razie uprawdopodobnienia braku winy po stronie zainteresowanego pod warunkiem, że prośba o przywrócenie terminu zostanie wniesiona w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Poza tym kolegium podniosło, że w dniu [...] lutego 2017 roku skarżąc odebrał postanowienie z dnia [...] lutego 2017 roku, znak: [...] orzekające o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich w decyzji z dnia [...] lutego 2017 roku nr [...] W postanowieniu zawarto pouczenie o prawie złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 7 dni od dnia otrzymania, a zatem w przedmiotowej sprawie termin do tego wniesienia upłynął w dniu [...] marca 2017 roku. Pomimo prawidłowego pouczenia zażalenie w wyznaczonym terminie nie zostało złożone. Skargę na powyższe postanowienie złożył W. M.. Wskazał, iż decyzję z dnia [...] lutego 207 roku odebrał osobiście dnia [...] lutego 2017 roku w Urzędzie Pocztowym w [...] (powtórne awizo). Natomiast matka A. M. odebrała postanowienie z dnia [...] lutego 2017 roku w przedmiocie sprostowania omyłek pisarskich. Skarżący podniósł, że składając osobiście w siedzibie MOPSu odwołanie dnia [...] marca 2017 roku zachował termin do tego wniesienia. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i stosują środki określone w ustawie. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało jego uchyleniem. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była legalność postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającego uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] lutego 2017 roku wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] sprostowanej postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 roku uznającej za nienależnie pobrany przez W. [...] zasiłek pielęgnacyjny i zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku wraz z odsetkami. Natomiast podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 poz. 1257 ze zm., dalej jako k.p.a.), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Treść powołanego wcześniej przepisu art. 134 k.p.a. wskazuje wyraźnie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Rozstrzygnięcie to nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Stwierdzenie uchybienia przez organ odwoławczy terminu do wniesienia odwołania winno być oparte na dowodach wskazujących w sposób niewątpliwy na to, że odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Ponadto podnieść należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi jest rozstrzygnięciem bardzo restrykcyjnym, albowiem zamyka stronie drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że zaskarżona decyzja wraz z pouczeniem została odebrana przez matkę skarżącego A. M. w dniu [...] lutego 2017, która własnoręcznym podpisem potwierdziła odbiór przesyłki. Doręczenie przesyłki nastąpiło "zastępczo" w trybie art. 43 k.p.a. Zdaniem SKO dzień 2 marca był ostatnim, 14 dniem na skuteczne wniesienia odwołania. W. M. złożył je osobiście w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] dnia [...] marca 2017 roku, a więc po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia. Organ wskazał ponadto, że dnia [...] lutego 2017 roku skarżący odebrał postanowienie z dnia [...] lutego 2017 roku orzekające o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich w decyzji z dnia [...] lutego 2017 roku. W toku rozprawy sądowo-administracyjnej z dnia [...] listopada 2017 roku W. M. okazał oryginały informacji z urzędu pocztowego dotyczące dat doręczenia przesyłek obejmujących decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] lutego 2017 roku, postanowienia o sprostowaniu wskazanej wyżej decyzji oraz koperty. Dopuszczony na podstawie art. 106 § 3 k.p.a. dowód z kopii potwierdzenia nadania przesyłek oraz z kopii kopert wskazuje, że ustalony przez SKO w C. stan faktyczny sprawy, a w szczególności ustalenie rzeczywistej daty doręczenia skarżącemu decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu i zobowiązaniu do jego zwrotu, a także daty doręczenia postanowienia o sprostowaniu nie był wystarczający do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznać należało za przedwczesne. Rozpoznając sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze będzie zobowiązane do analizy złożonych przez skarżącego dowodów w celu ustalenia rozbieżności co do rzeczywistych dat doręczenia przesyłek. Ustali także którą z przesyłek odebrał skarżący, a którą jego matka. Ponadto organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia tego postępowania zgodnie z regułami określonymi przepisami k.p.a., w tym odniesie się do twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego, któremu zapewni czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.