II SA/Lu 474/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zasiłku stałego oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie własne z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania J. (dalej jako "skarżąca") zasiłku stałego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania J. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., którą odmówiono skarżącej przyznania zasiłku stałego, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Pismami z dnia 6 grudnia 2016 r. i z dnia 20 stycznia 2017 r. skarżąca zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2011 r. i jej uchylenie. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, że organ nieprawidłowo ustalił jej dochód, organy administracji obu instancji przyjęły bowiem, że pozostawała we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką H.. Przesądziło to o odmowie przyznania jej zasiłku stałego, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, mimo tego, że jeszcze w lipcu 2010 r. zasiłek taki otrzymywała. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia [...] lutego 2011 r. Według organu okoliczności faktyczne wskazujące na to, że skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką były wielokrotnie analizowane oraz oceniane przez organy administracji obu instancji oraz sądy administracyjne. W toku postępowania przed sądami administracyjnymi potwierdzono, że ustalenia organu co do pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie z matką są prawidłowe. Organ podniósł, że stosownie do art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017, poz. 1257), dalej jako "k.p.a.", podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Okoliczność pozostawania przez skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, która miała wpływ na wysokość jej dochodu w 2010 r., była znana skarżącej co najmniej od daty doręczenia jej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Wobec tego, wniosek zawarty w pismach z dnia 6 grudnia 2016 r. i z dnia 20 stycznia 2017 r., został złożony z uchybieniem terminu. Organ zwrócił także uwagę, że po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 7 marca 2016 r, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r., zaś postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy to postanowienie. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 862/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na powyższe postanowienie. W wyniku wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy swoje postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przypadku wykazania zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych w przepisie art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. lub art. 145a k.p.a., wskazywanej przez stronę postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, zaś zgodnie z § 2 tego artykułu termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Natomiast w myśl art. 149 § 3 k.p.a., odmowa wznowienia postępowania następuje, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne m.in. z uwagi na złożenie prośby po ustaniu terminu, gdy termin nie został przywrócony. Kolegium podniosło, że w sprawie zakończonej decyzją z [...] lutego 2011 r., uwzględniono dochody członków rodziny z czerwca 2010 r. Na dochód rodziny skarżącej składała się emerytura matki w kwocie netto 797,82 zł i dodatek mieszkaniowy w wysokości 143,36 zł. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na stwierdzenie, że skarżąca prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z matką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 195/11, oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2155/11. W ocenie Kolegium, we wniosku o wznowienie postępowania strona nie wskazała zaistnienia podstawy wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 k.p.a. Jako powód wznowienia postępowania skarżąca podniosła że sprawa była rozpatrzona na podstawie niepełnego materiału dowodowego, czyli bez ustalenia dochodu z czerwca 2010 r., na jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zarzut ten stanowi kwestionowanie dokonanej przez Kolegium oceny materiału dowodowego i nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Organ podniósł także, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca nie udowodniła w postępowaniu, że składając wniosek o wznowienie postępowania nie uchybiła terminowi do wniesienia prośby o wznowienie postępowania. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca stwierdziła, że bez ustalenia dochodu w czerwcu i lipcu 2010 r. przypadającego na jednoosobowe gospodarstwo domowe nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w przedmiocie zasiłku stałego. Wskazała, że w nieprzekraczalnym terminie jednego miesiąca złożyła wniosek. O naruszeniu prawa dowiedziała się z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 862/16. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] lutego 2017 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej zasiłku stałego. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten dotyczy m.in. podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 2043/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., I SA/Wa 2014/12). Brak zaś ustalenia okoliczności zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania jest naruszeniem, które może mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2013 r., II OSK 2721/13). Ze względu na szczególny charakter instytucji wznowienia postępowania, ustalenia organu administracji publicznej dotyczące zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania muszą być jednoznaczne. W ocenie sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie uznało, że w niniejszej sprawie zachodziły podstawy do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę wznowienia postępowania, skarżąca wskazała to, że sprawa była rozpatrzona na podstawie niepełnego materiału dowodowego, bez ustalenia dochodu z czerwca 2010 r., przypadającego na jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest to zatem podstawa wznowienia unormowana w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Oceniając zachowanie przez skarżącą terminu do wniesienia o wznowienie postępowania należy wskazać, że ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., którą odmówiono skarżącej przyznania zasiłku stałego. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium poddało dokładnej analizie okoliczności faktyczne sprawy stwierdzając, że nie można uznać, aby skarżąca prowadziła samodzielne gospodarstwo domowe. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 14 lutego 2011 r. W ocenie sądu, o okolicznościach faktycznych, które zadecydowały o uznaniu, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, skarżąca dowiedziała się już w dniu doręczenia ww. decyzji z wraz z uzasadnieniem, to jest w dniu 14 lutego 2011 r. Na podstawie samego uzasadnienia decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca mogła ocenić kompletność materiału dowodowego, którym dysponowało Kolegium w dacie orzekania oraz wywnioskować na jakiej podstawie odmówiono przyznania jej zasiłku stałego. Należy także zwrócić uwagę, że decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. poddana została kontroli legalności przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2011 r., II SA/Lu 195/11, oddalił skargę J. oraz pośrednio przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 29 maja 2012 r., I OSK 2155/11, oddalił skargę kasacyjną skarżącej od powyższego wyroku. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie można przyjąć, że o okolicznościach stanowiących podstawę do żądania wznowienia postępowania skarżąca dowiedziała się dopiero z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 862/16, oddalającego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie po terminie. Termin jednego miesiąca, o którym mowa w przepisie art. 148 k.p.a., biegnie bowiem od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania, a więc od dnia 14 lutego 2011 r., a nie od dnia, w którym skarżąca uzmysłowiła sobie znaczenie dowodu, faktu, czy treści uzasadnienia decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2002 r., V SA 1460/01, świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznej lub dowodu jako podstawy wznowienia postępowania nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Termin do złożenia przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. rozpoczął zatem swój bieg od dnia 14 lutego 2011 r. i upływał w dniu 14 marca 2011 r. W konsekwencji, wiosek skarżącej zawarty w pismach z dnia 6 grudnia 2016 r. i z dnia 20 stycznia 2017 r. o wznowienie postępowania został wniesiony przez skarżącą z uchybieniem terminu określonego w art. 148 §1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zasadnie zatem wydało postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), oddalił skargę.