II SA/Lu 460/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Asesor sądowy Jerzy Parchomiuk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R., przyznano M. K. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad córką O. K. na okres od [...] r. Decyzja została doręczona wnioskodawczyni w dniu [...] września 2017 r. Pismem z dnia [...] października 2017 r. M. K. zwróciła się do organu pierwszej instancji o wypłatę zaległego świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. P., tj. od dnia [...] grudnia 2016 r. Organ pierwszej instancji w piśmie datowanym na [...] października 2017 r. poinformował M. K., że decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] przyznał świadczenie pielęgnacyjne od [...] sierpnia 2017 r. zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2017 r. Organ podniósł, że od decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...] września 2017 r. przysługiwało odwołanie, którego wnioskodawczyni nie złożyła. Wobec tego nie ma podstaw do wyrównania świadczenia od grudnia 2016 r. W dniu [...] października 2017 r. M. K. złożyła w organie pierwszej instancji pismo adresowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. P., zatytułowane "odwołanie". Powtórzyła argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] października 2017 r., zaznaczając, że pismo to traktuje jako decyzję administracyjną, od której przysługuje odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...], wydanym na postawie art. 134 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.), Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że w piśmie z dnia [...] października 2017 r. M. K. wyraźnie zaznaczyła i konsekwentnie podtrzymała również w "odwołaniu" z dnia [...] października 2017 r., że żąda wypłaty zaległych świadczeń pielęgnacyjnych, a więc w istocie rzeczy wykonania decyzji administracyjnej przyznającej świadczenie regulowane przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych. Kolegium stwierdziło, że żaden przepis ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uprawnia organu administracyjnego, aby w sprawie wypłaty świadczeń rodzinnych, do których zalicza się świadczenie pielęgnacyjne, wypowiadał się władczo w kwalifikowanej formie. Z tych też przyczyn Kolegium uznało, że organ administracyjny właściwy w sprawach świadczeń rodzinnych trafnie przyjął, że żądanie skarżącej, aby wypłacić zaległe świadczenie pielęgnacyjne od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od [...] grudnia 2016 r., nie jest sprawą administracyjną, która podlegałaby załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Wobec tego, organ administracyjny postąpił prawidłowo, nie wydając rozstrzygnięcia, ale posługując się pismem o charakterze informacyjnym, co skutkowało stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania od tego pisma w rozumieniu art. 134 k.p.a. W skardze na to postanowienie M. K. wniosła o jego uchylenie, uznanie pisma wydanego z upoważnienia Wójta Gminy R. z dnia [...] października 2017 r. za decyzję administracyjną i wydanie decyzji przyznającej zaległe świadczenia pielęgnacyjne od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od [...] grudnia 2016 r. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie Kolegium i poprzedzająca ją "decyzja" organu pierwszej instancji uchybia wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy administracji obu instancji nie odniosły się bowiem do kluczowej kwestii, a mianowicie kwestii wypłaty zaległego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od [...] 2017 r., o co zwróciła się we wniosku z dnia [...] października 2017 r. Wyjaśniła, że powyższy wniosek nie jest wnioskiem w tej samej sprawie, gdyż na podstawie wniosku złożonego w dniu [...] sierpnia 2017 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] września 2017 r. o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką O., poczynając od [...] sierpnia 2017 r. Od tej decyzji nie wniosła odwołania, gdyż wówczas uznała, że jest prawidłowa. Skarżąca podkreśliła, że wniosek o wypłatę zaległych świadczeń pielęgnacyjnych z dnia [...] października 2017 r. dotyczył wypłaty świadczeń za okres od [...] 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia dopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżącą od pisma z dnia [...] października 2017 r. Składając to odwołanie, skarżąca uznała, że jest ono decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., podczas, gdy według organu odwoławczego, jest to pismo o charakterze informacyjnym, będące z punktu widzenia teorii prawnych form działania administracji czynnością materialno-techniczną, od której odwołanie nie przysługuje. W okolicznościach sprawy istotne jest, że wniosek o przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką O. K. na okres od [...] 2018 r. został rozstrzygnięty decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R.. Od tej decyzji skarżąca nie wniosła odwołania. W dniu [...] października 2017 r. skarżąca złożyła pismo, w którym zażądała "wypłaty zaległych świadczeń pielęgnacyjnych" od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności, tj. od dnia [...] grudnia 2016 r. W związku z tym, że skarżąca nie zakwestionowała w drodze odwołania decyzji z dnia [...] września 2017 r., zaś w piśmie z dnia [...] października 2017 r. zażądała wypłaty zaległych świadczeń pielęgnacyjnych, organ pomocy społecznej nie miał podstaw, by traktować to pismo jako kolejny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Prawidłowo zatem w odpowiedzi na to pismo organ pierwszej instancji poinformował skarżącą, że jej żądanie przyznania świadczenia zostało już rozpatrzone w drodze decyzji, od której przysługiwało odwołanie, o czym skarżąca została pouczona. Organ nie wydał przy tym rozstrzygnięcia w zakresie wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2016 r. Wprawdzie organ zaznaczył, że "nie przychyla się pozytywnie do prośby związanej z wyrównaniem świadczenia od grudnia 2016 r.", jednak nie jest to równoznaczne z wydaniem decyzji. Cytowanego zdania nie można bowiem odczytywać w oderwaniu od pozostałej części pisma organu z dnia [...] października 2017 r. W piśmie tym, uznanym przez skarżącą za decyzję administracyjną, organ w ogóle nie rozważał przesłanek przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2016 r., a jedynie poinformował, że to żądanie nie zostanie uwzględnione w związku z tym, że w przedmiocie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego została już wydana decyzja, której skarżąca nie zakwestionowała w drodze odwołania. W konsekwencji powyższego Kolegium zasadnie przyjęło, że pismo organu pierwszej instancji, skierowane do skarżącej w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] października 2017 r.,nie zawierało oświadczenia woli organu o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2016 r., ale informację o stanowisku organu w przedmiocie tego wniosku. Jest ono zatem czynnością materialno-techniczną, od której nie przysługuje odwołanie. Konsekwencją takiego stanowiska jest uznanie za niedopuszczalne odwołania skarżącej, stosownie do treści art. 134 k.p.a., a co za tym idzie - oddalenie skargi M. K. w oparciu o dyspozycję art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Ubocznie należy podnieść, że jeżeli, w ocenie skarżącej, jej wniosek z dnia [...] października 2017 r. zawiera żądanie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] grudnia 2016 r., to przysługuje jej skarga na bezczynność organu pierwszej instancji – po uprzednim wniesieniu ponaglenia do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu pierwszej instancji – stosownie do treści art. 37 § 3 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł, jak w sentencji.