II SA/Lu 422/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. W. i E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę w zakresie sprzeciwu E. S. od postanowienia o przyznaniu prawa pomocy postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE E. S. we wniosku, złożonym – na urzędowym formularzu - zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnim synem oraz mężem, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m˛ o wartości [...] złotych. Na przychód gospodarstwa domowego skarżącej składa się jej wynagrodzenie za pracę w kwocie [...]złotych netto oraz renta męża w kwocie [...]złotych netto. Skarżąca oświadczyła, że jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych, zaś jej stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą średnio [...] złotych. Postanowieniem z 10 lipca 2018 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...]złotych. Odpis tego postanowienia doręczono stronie 16 lipca 2018 r. W dniu 23 lipca 2018 r. skarżąca złożyła sprzeciw, w którym przedstawiła swoją sytuację osobistą i majątkową. Wskazała, że jej mąż od 12 lat choruje na [...], co przyczynia się do ponoszenia znacznych kosztów leczenia. Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że sama musi zarobić na utrzymanie syna i codzienne funkcjonowanie, ponieważ renta męża jest niewystarczająca, aby pokryć wszystkie wydatki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Sprzeciw jest niezasadny. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 – 8 sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada, zgodnie z którą strona ponosi koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu. To oznacza, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są tak bardzo ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe tych osób. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w rozpoznawanej sprawie, w której strona żąda od Sądu zwolnienia z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych oraz domaga się ustanowienia na jej rzecz profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W razie bowiem uwzględnienia tego żądania całość kosztów udziału strony w procesie sądowym ponoszona byłaby ze środków publicznych. Jak wynika ze złożonych przez skarżącą dokumentów, jej miesięczny łączny przychód z gospodarstwa domowego wynosi [...] złotych netto, natomiast stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wynoszą średnio [...] złotych (oświadczenie skarżącej z [...] r.- k. 89). Na uwagę zasługuje jednak to, co zauważył również referendarz sądowy, że dochody skarżącej i jej męża mają charakter stały (wynagrodzenie za pracę skarżącej w kwocie [...]złotych netto oraz renta męża w kwocie [...]złotych netto, k. 70). Nadto skarżąca jest właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha o wartości [...] złotych, co daje możliwość zaoszczędzenia, choćby niewielkiej kwoty, którą można przeznaczyć na partycypowanie w kosztach postępowania. W konsekwencji, uznać należy, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jaką jest brak środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że skarżąca nie wykazała, by była osobą ubogą, której dochody nie pozwalają na pokrycie wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji.