II SA/Lu 380/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. W. od zarządzenia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 11 września 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 380/18 w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny za nieokazanie przedmiotu oględzin p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Skarżący M. W. w piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. W piśmie z dnia 26 lipca 2018 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braku formalnego powyższego poprzez wypełnienie i nadesłanie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy - symbol "PPF", w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Do wezwania dołączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy - symbol "PPF". Wezwanie doręczono skarżącemu prawidłowo w dniu 7 sierpnia 2018 r. (potwierdzenie odbioru – k. 3 akt postępowania w sprawie prawa pomocy). Skarżący w zakreślonym terminie nie wykonał powyższego wezwania. Zarządzeniem z dnia 11 września 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Lublinie, działając na podstawie art. 257 i art. 258 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), pozostawił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu referendarz stwierdził, że skarżący, mimo przesłania mu urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy - symbol "PPF" oraz prawidłowego pouczenia go o terminie usunięcia braku złożonego wniosku i skutkach niedokonania tej czynności procesowej w terminie, nie nadesłał wypełnionego urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Referendarz uznał zatem, że nie powstał obowiązek merytorycznego rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 24 września 2018 r. (potwierdzenie odbioru – k. 9 akt postępowania w sprawie prawa pomocy). M. W. w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego zarządzenia. W treści sprzeciwu wyraził prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw nie jest zasadny, albowiem zaskarżone zarządzenie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego wydanych w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Nie ulega wątpliwości, że warunkiem merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest złożenie go na urzędowym formularzu. Wymóg taki wynika jednoznacznie z treści art. 252 § 2 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie, wobec złożenia przez skarżącego wniosku o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej, skarżącemu w dniu 7 sierpnia 2018 r. doręczono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej – symbol "PPF", w celu jego wypełnienia i odesłania do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpoznania. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy upływał zatem w dniu 14 sierpnia 2018 r. Bezsporne pozostaje, że przed upływem tego terminu skarżący nie wykonał wezwania Sądu, a tym samym zakreślony termin upłynął bezskutecznie. W tej sytuacji starszy referendarz sądowy zasadnie zastosował rygor przewidziany w przepisie art. 257 p.p.s.a., pozostawiając wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Końcowo należy zaznaczyć, że stosownie do art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy można składać na każdym etapie postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu jego prawomocnego zakończenia, a nawet przed jego wszczęciem, jak również w postępowaniu zainicjowanym przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, mającym na celu wzruszenie tego prawomocnego orzeczenia. Powyższe czyni bezprzedmiotowym rozpatrywanie prośby skarżącego o przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, albowiem skarżący wniosek taki może złożyć w każdym czasie i o ile będzie one spełniał wymogi formalne przewidziane dla wniosku o przyznanie prawa pomocy (zostanie złożony na stosownym formularzu) wnioskowi takiemu zostanie nadany dalszy bieg.